Η απομάκρυνση των αρκούδων που εμφανίζουν «προβληματική συμπεριφορά», με απόφαση της Γενικής Διεύθυνσης Δασών και Δασικού Περιβάλλοντος (ΥΠΕΝ/ΔΔΔ/81934/2929, 22/07/2025), αναδεικνύει την αντιφιλοζωική στάση της κυβέρνησης προς τα ζώα, ανεξαρτήτου του είδους τους. Η συγκεκριμένη απόφαση προβλέπει τη μεταφορά των αρκούδων σε απομακρυσμένες ορεινές περιοχές, χωρίς να στηρίζεται σε επιστημονική τεκμηρίωση ή ευρωπαϊκή εμπειρία.
Οι περιβαλλοντικές οργανώσεις Αρκτούρος και Καλλιστώ αντιτίθενται σφοδρά στην εν λόγω απόφαση, θεωρώντας τη ως αποτέλεσμα πολιτικού λαϊκισμού και ανεπαρκούς στρατηγικής για την άγρια ζωή. Οι οργανώσεις επισημαίνουν πως η μετακίνηση των αρκούδων εκτός του φυσικού τους περιβάλλοντος δεν έχει καμία επιστημονική βάση και είναι αντίθετη με τις διεθνείς πρακτικές διαχείρισης. Κάτι που, όπως τονίζεται, μπορεί να έχει αρνητικές συνέπειες για την ασφάλεια των ανθρώπων αλλά και την ευζωία των ίδιων των αρκούδων.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Αρκτούρος / Επικίνδυνη και αντιεπιστημονική η απόφαση απομάκρυνσης αρκούδων από τον ζωτικό χώρο τους
Ο Αρκτούρος, στην ανακοίνωσή του, εκφράζει την έντονη ανησυχία του για την απόφαση, τονίζοντας ότι αυτή δεν έχει συζητηθεί με την Κεντρική Επιστημονική Επιτροπή για την Αρκούδα, η οποία είναι υπεύθυνη για την έγκριση μέτρων διαχείρισης, καθώς και ότι δεν είναι σύμφωνη με το «Οριζόντιο Πρωτόκολλο Ενεργειών», το οποίο προτείνει πιο συντονισμένες και τεκμηριωμένες πρακτικές, όπως η ενημέρωση του κοινού και η πρόληψη προσβασιμότητας σε ανθρωπογενείς πηγές τροφής, αντί για αποσπασματικές λύσεις όπως η μετακίνηση των ζώων.
Η περιβαλλοντική οργάνωση Καλλιστώ ξεκαθάρισε ότι θα συνεχίσει να υποστηρίζει κάθε θετική πρωτοβουλία από τις αρμόδιες αρχές για την προστασία της άγριας ζωής, αλλά θα αντισταθεί σε οποιεσδήποτε προτάσεις που αποπροσανατολίζουν τη συζήτηση. Η «Καλλιστώ» δηλώνει ότι «θα συνεχίσει να υποστηρίζει με όλες τις δυνάμεις της κάθε θετική πρωτοβουλία των αρμόδιων αρχών, αλλά δεν θα διστάσει να αντιπαρατεθεί σε προτάσεις που επιχειρούν να «κανονικοποιήσουν» την υπεραπλούστευση και τον λαϊκισμό, θεωρίες συνωμοσίας και την αντιεπιστημονική διαχείριση της φύσης και της άγριας ζωής».
Ο Αρκτούρος και η Καλλιστώ υπογραμμίζουν ότι η προστασία της άγριας ζωής απαιτεί σοβαρότητα, στρατηγική και επιστημονική προσέγγιση, καθώς και τη δημιουργία ενός Εθνικού Σχεδίου Δράσης για την Αρκούδα και τον Λύκο, κάτι που δεν έχει γίνει μέχρι σήμερα.
Η αποτυχία της κυβέρνησης να αντιμετωπίσει με υπευθυνότητα και αποτελεσματικότητα την προστασία των αρκούδων έχει ήδη προκαλέσει τραγικές συνέπειες. Η 3η αρκούδα που βρέθηκε νεκρή στη περιοχή της Καστοριάς από πυροβολισμό σε διάστημα τριών μηνών αναδεικνύει την επικίνδυνη τάση να αντιμετωπίζονται τα άγρια ζώα ως «πρόβλημα».
Μόνο μέσα στο 2025, έχουν ήδη εντοπιστεί τέσσερις νεκρές αρκούδες, οι τρεις εκ των οποίων έχουν σκοτωθεί με πυροβόλο όπλο. Αντίστοιχος ήταν και ο αριθμός των αρκούδων που σκοτώθηκαν το 2024, σύμφωνα με τον Αρκτούρο. Όπως επισημαίνει και η οργάνωση Καλλιστώ, πολλά περιστατικά πυροβολισμών δεν καταγράφονται καν επίσημα. Για το 2024, ο συνολικός αριθμός θανάτων καφέ αρκούδων φτάνει τους 15 – αποτέλεσμα τροχαίων, δηλητηριάσεων και σκοπούμενων πυροβολισμών.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Περιβάλλον / Αρκούδα: Συνύπαρξη με την άγρια φύση
Η δολοφονία ενός προστατευόμενου ζώου καταδεικνύει τις σοβαρές αδυναμίες στην εφαρμογή της πολιτικής προστασίας της άγριας ζωής, καθώς και την έλλειψη αποτρεπτικών μέτρων για την καταπολέμηση της παράνομης θήρας. Το περιστατικό αυτό δεν είναι μεμονωμένο, και συνδέεται άμεσα με την ανεπάρκεια στην εφαρμογή του υπάρχοντος θεσμικού πλαισίου. Ορισμένοι κάτοικοι δεν περιορίζονται στο να ειδοποιούν τις αρμόδιες αρχές, όπως το δασαρχείο ή τις τοπικές περιβαλλοντικές οργανώσεις, όταν έρχονται αντιμέτωποι με την παρουσία αρκούδων. Αντίθετα, επιλέγουν να δράσουν μόνοι τους, παίρνοντας τα όπλα στα χέρια τους και σκοτώνοντας τα ζώα. Σε ορισμένες περιπτώσεις, μάλιστα, χρησιμοποιούν δηλητηριασμένα δολώματα – ακόμη και φόλες αναμεμειγμένες με μέλι – για να μειώσουν τεχνητά τον πληθυσμό τους.
Σύμφωνα με τον Αρκτούρο, η καφέ αρκούδα στην Ελλάδα επιβιώνει πλέον κυρίως σε δύο ορεινές περιοχές: στη βόρεια Πίνδο και την κεντρική Ροδόπη. Ο πληθυσμός της εκτιμάται σε περίπου 750 άτομα, αριθμός που αποτελεί το νοτιότερο άκρο του συνολικού βαλκανικού πληθυσμού της καφέ αρκούδας, ο οποίος υπολογίζεται σε λιγότερα από 2.500 ζώα. Ωστόσο, οι τοπικές κοινότητες αμφισβητούν τα στοιχεία αυτά, καθώς δεν έχει πραγματοποιηθεί επίσημη απογραφή τα τελευταία χρόνια – γεγονός που ενισχύει τις αυθαίρετες και συχνά βίαιες παρεμβάσεις των κατοίκων.
Σε έναν κόσμο όπου η προστασία της βιοποικιλότητας και η αειφόρος διαχείριση των φυσικών πόρων δεν είναι πολυτέλεια, αλλά επιτακτική ανάγκη, η πολιτική της ελληνικής κυβέρνησης εμφανίζεται εγκλωβισμένη σε βραχυπρόθεσμα συμφέροντα. Η αδυναμία της ΝΔ να εφαρμόσει μια συνεκτική στρατηγική για την προστασία των αρκούδων και άλλων άγριων ζώων αντικατοπτρίζει την έλλειψη πραγματικής πολιτικής βούλησης και οργανωμένης προσέγγισης. Aντί να αναλάβει την ευθύνη για τη δημιουργία ενός Εθνικού Σχεδίου Δράσης για την άγρια ζωή – όπως είναι οφειλόμενο από τη διεθνή εμπειρία και τις υποχρεώσεις της χώρας στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης αρκείται σε επικοινωνιακού τύπου μέτρα, τα οποία φαίνεται να εξυπηρετούν ψηφοθηρικά συμφέροντα.
