Live τώρα    
35°C Αθήνα
ΑΘΗΝΑ
Αίθριος καιρός
35 °C
31.9°C38.0°C
3 BF 30%
ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ
Ελαφρές νεφώσεις
33 °C
31.3°C35.3°C
4 BF 41%
ΠΑΤΡΑ
Αίθριος καιρός
32 °C
32.0°C38.7°C
1 BF 59%
ΗΡΑΚΛΕΙΟ
Αίθριος καιρός
29 °C
27.8°C29.7°C
2 BF 54%
ΛΑΡΙΣΑ
Αίθριος καιρός
33 °C
33.4°C33.4°C
4 BF 24%
Παγκόσμια Ημέρα Μέλισσας / Είναι τελικά υπεύθυνες για το 70% της επικονίασης των φυτών;
  • Μείωση μεγέθους γραμματοσειράς
  • Αύξηση μεγέθους γραμματοσειράς
Εκτύπωση

Παγκόσμια Ημέρα Μέλισσας / Είναι τελικά υπεύθυνες για το 70% της επικονίασης των φυτών;

	ΑΝΟΙΞΗ ΣΤΗ ΦΥΣΗ.ΜΕΛΛΙΣΣΕΣ ΡΟΥΦΟΥΝ ΤΟ ΝΕΚΤΑΡ ΑΠΟ ΤΑ ΑΓΡΙΟΛΟΥΛΟΥΔΑ.
(ΑΝΤΩΝΗΣ ΝΙΚΟΛΟΠΟΥΛΟΣ/EUROKINISSI)

Οι πληθυσμοί πολλών επικονιαστών εντόμων – μέλισσες, σφήκες και πεταλούδες – μειώνονται, γεγονός που εγείρει ανησυχίες για το μέλλον των τροφίμων μας. Είναι γεγονός ότι και στην Ελλάδα αλλά και σε όλο τον κόσμο, όλο και περισσότεροι άνθρωποι ανησυχούν για την εξαφάνιση των μελισσών και αναζητούν τρόπους για να βοηθήσουν αυτό το σπουδαίο και τόσο πολύτιμο για το οικοσύστημα ζώο.

Ο ισχυρισμός όμως ότι οι μέλισσες ευθύνονται για το 70-90% της παγκόσμιας παραγωγής τροφίμων δεν είναι σωστός. Οι μελέτες δείχνουν ότι οι επικονιαστές, συμπεριλαμβανομένων των μελισσών, συμβάλλουν στο 30% περίπου της παγκόσμιας παραγωγής τροφίμων, με τις καλλιέργειες που επικονιάζονται με μέλισσες να αντιπροσωπεύουν περίπου το ένα τρίτο της ανθρώπινης διατροφικής παραγωγής. Δεν εξαρτώνται όλες οι καλλιέργειες από επικονιαστές, καθώς πολλά από τα βασικά προϊόντα που παράγουμε είναι εντελώς ανεπηρέαστα. Εάν μια καλλιέργεια ορίζεται ως εξαρτώμενη από επικονιαστές, αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα επίσης ότι θα καταστρεφόταν χωρίς αυτούς. Στην πραγματικότητα, υπάρχουν μόνο μερικές καλλιέργειες όπου τα έντομα είναι απολύτως απαραίτητα, για τις υπόλοιπες καλλιέργειες μείωση του αριθμού των επικονιαστών θα είχε ως αποτέλεσμα τη μείωση των αποδόσεων παραγωγής.

(ourworldindata.org)

Τα φυτά που απαιτούν επικονίαση από ζώα είναι μεταξύ 78% στις εύκρατες περιοχές και 94% στις τροπικές περιοχές. Τα τρία τέταρτα των καλλιεργειών μας εξαρτώνται από επικονιαστές σε κάποιο βαθμό, αλλά μόνο το ένα τρίτο της παγκόσμιας φυτικής παραγωγής εξαρτάται εν μέρει ή πλήρως. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι πολλές από τις μεγαλύτερες παραγωγικές καλλιέργειες μας δεν εξαρτώνται καθόλου από αυτές. Οι περισσότερες από τις βασικές καλλιέργειες μας – δημητριακά όπως καλαμπόκι, σιτάρι και ρύζι, ρίζες και όσπρια όπως ο αρακάς και οι φακές – δεν βασίζονται καθόλου στις μέλισσες. Πολλά από τα φρούτα και τα λαχανικά μας, οι ελαιοκαλλιέργειες, ο καφές, οι ξηροί καρποί και τα αβοκάντο εξαρτώνται εν μέρει και μόνο λίγες καλλιέργειες εξαρτώνται πλήρως. Οι μελέτες δείχνουν ότι η φυτική παραγωγή θα μειωνόταν κατά περίπου 5% σε χώρες με υψηλότερο εισόδημα και κατά 8% σε χαμηλά έως μεσαία εισοδήματα εάν εξαφανίζονταν τα έντομα επικονιαστές.

Οι αριθμοί που πρέπει να καταλάβουμε φαίνονται στο διάγραμμα.

(ourworldindata.org)

Εκτροφή μελισσών

Οι μέλισσες θεωρούνται βασικοί παράγοντες στη διαδικασία της επικονίασης, η οποία είναι απαραίτητη για την παραγωγή πολλών καλλιεργειών παγκοσμίως. Παρά την αφθονία τους, με περισσότερα από 20.500 είδη μελισσών παγκοσμίως, η πλειονότητα των επιστημονικών μελετών για την απώλεια των μελισσών επικεντρώθηκε σε ένα μόνο είδος, τη δυτική μέλισσα Apis mellifera. Οι περισσότεροι από εμάς συσχετίζουν τον όρο «μέλισσα» αποκλειστικά με αυτό το είδος, λόγω της πανταχού παρουσίας του στα περισσότερα χερσαία οικοσυστήματα και στην εκτεταμένη χρήση αυτού του είδους για τη μελισσοκομία και την επικονίαση των καλλιεργειών. Κατά συνέπεια, η νομοθεσία και οι προσπάθειες διατήρησης επικεντρώνονται συχνά στην εξημερωμένη μέλισσα.

Ο άνθρωπος προκειμένου να έχει μέλι και προϊόντα μελισσοκομίας εκτρέφει και μετατοπίζει πληθυσμούς μελισσών σε μέρη που δεν είναι οι φυσικοί τους βιότοποι, ενώ, μάλιστα, είναι ανταγωνιστικές προς τα υπόλοιπα είδη εντόμων που ζουν στην περιοχή. Οι μέλισσες της συμβατικής μελισσοκομίας δεν είναι τόσοι καλοί επικονιαστές όπως οι άγριες μέλισσες πχ. bumblebees, carpenter και digger bees. Επιπλέον, εξαιτίας της μαζικής εκτροφής μελισσών, έχει μειωθεί ο αριθμός των βομβίνων και πολλών ειδών πτηνών. Πριν την εισαγωγή και εκτροφή των συμβατικών μελισσών η επικονίαση γινόταν από περισσότερα 3.500 είδη μελισσών, σκόρους και σκαθάρια και άλλα ζώα όπως νυχτερίδες και πτηνά. Οι συμβατικές μέλισσες μάλιστα δεν απειλούν μόνο τις ιθαγενείς άγριες μέλισσες αλλά και τις σφήκες και τα μυρμήγκια, λόγω των παρασιτικών ασθενειών και των ιών που μπορεί να φέρουν.

Η μεταφορά επίσης διαφορετικών ειδών μελισσών στην ίδια κυψέλη αυξάνει την ευαισθησία τους όσον αφορά τις ασθένειες και το θάνατο. Αυτές οι ασθένειες στην συνέχεια μεταδίδονται σε χιλιάδες άλλους επικονιαστές, στους οποίους εμείς και άλλα ζώα βασιζόμαστε (για την επιβίωσή μας). Για μετακινήσεις μελισσών εντός κράτους μέλους, ισχύουν οι γενικές απαιτήσεις για την υγεία των ζώων του άρθρου 124 του κανονισμού (ΕΕ) 2016/429. Η είσοδος των μελισσών ρυθμίζεται κυρίως για να αποτραπεί η εισαγωγή δύο εξωτικών παρασίτων που έχουν προκαλέσει μεγάλη ζημιά στους πληθυσμούς των μελισσών στις πληγείσες τρίτες χώρες και είναι σημαντικό να κρατηθούν έξω από την ΕΕ.

Οι αποικίες μελισσών αντιμετωπίζουν πολλές προκλήσεις που απειλούν τη βιωσιμότητά τους, όπως η κλιματική αλλαγή, τα φυτοφάρμακα, οι αλλαγές στη χρήση γης και οι πρακτικές διαχείρισης. Αν θέλουμε να βοηθήσουμε ας προσπαθήσουμε με κάθε μας επιλογή να βλάπτουμε λιγότερο τους φυσικούς βιότοπους. Ας αρχίσουμε ενεργητικά να βοηθάμε στην διατήρηση και προστασία του φυσικού περιβάλλοντος και ας διεκδικήσουμε τη λήψη πολιτικών αποφάσεων ενάντια στα φυτοφάρμακα και τα χημικά και τις υπόλοιπες ανθρώπινες δραστηριότητες που καταστρέφουν τα οικοσυστήματα και υπέρ πιο βιώσιμων πρακτικών για όλους.

Πώς μπορούμε να βοηθήσουμε έμπρακτα αυτά τα μοναδικά ζώα

  • Υποστήριξε ντόπιες/ους βιοκαλλιεργήτριες και βιοκαλλιεργητές, που καλλιεργούν μια ποικιλία από βιολογικά φρούτα, ξηρούς καρπούς, σπόρους και λαχανικά. Οι μονοκαλλιέργειες και η χρήση φυτοφαρμάκων βλάπτουν τις μέλισσες αλλά και πολλά άλλα ακόμη έντομα, πουλιά και τρωκτικά.
  • Φύτεψε ντόπιες ποικιλίες φυτών για να βοηθήσεις τις μέλισσες και τα άλλα έντομα που ζουν στο μέρος που κατοικείς. Ο φυσικός βιότοπος του κάθε είδους ζώων αλλά και φυτών είναι διαφορετικός, οπότε εστίασε όσο μπορείς σε ντόπιες ποικιλίες φυτών (μην ξεχνάμε ότι σε πολλές περιοχές που έχει μελίσσια, τα είδη μέλισσας που εκτρέφονται είναι εισαγόμενα). Αν θέλεις συγκεκριμένα να υποστηρίξεις τις μέλισσες υπάρχουν δεκάδες λίστες με φυτά που μπορείς να φυτέψεις ανάλογα με τον τόπο κατοικίας σου.
  • Απόφυγε όσο περισσότερο τη χρήση ζιζανιοκτόνων και φυτοφαρμάκων. Αν υπάρχει σοβαρός λόγος που πρέπει να χρησιμοποιήσεις κάτι αντίστοιχο, βρες εναλλακτικές φυσικές μεθόδους που βλάπτουν όσο λιγότερο γίνεται το φυσικό περιβάλλον και τα ζώα που ζουν σε αυτό, συμπεριλαμβανομένων των μελισσών.
  • Δώσε νερό και στέγη στις μέλισσες. Δημιούργησε ή αγόρασε "ξενοδοχείο μελισσών" και βάλε πηγές φρέσκου νερού εύκολα προσβάσιμες για τα έντομα που περνάνε από το μπαλκόνι ή την αυλή σου.
  • Αντίθετα με την κοινή πεποίθηση, η υποστήριξη της μελισσοκομίας δεν βοηθάει τις μέλισσες αλλά ούτε συνολικά το φυσικό περιβάλλον και τα υπόλοιπα ζώα που ζουν σε αυτό. Οι μέλισσες γίνονται αντικείμενα εκμετάλλευσης (ακόμα και όταν οι μελισσοκόμοι τους φέρονται με τον καλύτερο δυνατό τρόπο), αφού με την εκτροφή και την αγοραπωλησία τους συντηρείται η πεποίθηση ότι τα έντομα αυτά είναι αντικείμενα και αγαθά προς εκμετάλλευση και πως υπάρχουν στον κόσμο που ζούμε για να εξυπηρετούν τις ανθρώπινες ανάγκες.

 

 

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

ΓΝΩΜΕΣ

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ

EDITORIAL

ΑΝΑΛΥΣΗ

SOCIAL