Ηταν ένα χειμωνιάτικο πρωινό του 2021, κάπου στη Λήμνο, όταν ένα ανθρώπινο χέρι εγκατέλειψε στον δρόμο ένα ζωντανό κουβάρι από μερικά ανεπιθύμητα κουτάβια. Μέσα στην ατυχία τους τα νεογέννητα είχαν την τύχη να τα βρουν και να τα αγκαλιάσουν τα μέλη του τοπικού Φιλοζωικού Σωματείου «Αδέσποτες Ψυχές». Οι εγκαταλειμμένες αυτές ψυχές βρήκαν τη σωτηρία και κέρδισαν μια ανέλπιστη ευκαιρία για καλύτερη ζωή. Οι μικρές αυτές ψυχές είχαν την τύχη να σωθούν, να μεγαλώσουν σε ένα ασφαλές περιβάλλον και στη συνέχεια να αναζητήσουν μια οικογένεια που θα τους χάριζε αγάπη και σεβασμό.
Ενα από τα κουτάβια κέντρισε το ενδιαφέρον μιας γυναίκας από τη Σουηδία. Η Σόφι Κράνκβιστ, βλέποντας τις αγγελίες του φιλοζωικού σωματείου στο Διαδίκτυο, ήρθε σε επαφή με τους ανθρώπους στη Λήμνο και, αφού ολοκληρώθηκαν όλες οι τυπικές διαδικασίες, υποδέχθηκε το καλοκαίρι της ίδιας χρονιάς το άλλοτε εγκαταλειμμένο κουτάβι του ελληνικού νησιού σε μια επαρχιακή πόλη της Σουηδίας. Ο πρωταγωνιστής της ιστορίας μας, εκτός από οικογένεια, απέκτησε και όνομα, και πλέον είναι ο Μπoμπ, ο σκύλος που απολαμβάνει τη νέα του ζωή στην άλλη άκρη της Ευρώπης. Ο Μπoμπ, που σήμερα είναι 2 ετών, με την κατάλληλη εκπαίδευση έχει αναπτύξει τις ικανότητές του να ακολουθεί ίχνη και να εντοπίζει χαμένους ανθρώπους. Σύντομα θα «προσληφθεί» ως σκύλος εντοπισμού αγνοουμένων από τη σουηδική αστυνομία, και όπως χαρακτηριστικά αναφέρουν οι διασώστες του στη Λήμνο, που κρατούν ακόμα επαφή μαζί του, ο Μπoμπ που κάποτε κάποιοι άνθρωποι πέταξαν σαν σκουπίδι, δείχνοντάς του την αποκρουστική όψη του είδους μας, τώρα είναι αυτός που αν χρειαστεί, θα μυρίσει, θα γαβγίσει και θα τρέξει για να σώσει κάποια ανθρώπινη ζωή. Γιατί τον Μπομπ μπορεί να τον εγκατέλειψαν, αλλά αυτός ποτέ δεν θα εγκαταλείψει το ένστικτό του που τον καλεί να στέκεται πολύ πιο πάνω από την ανθρώπινη αναισθησία.
Ενας άγνωστος αριθμός
Κανείς δεν γνωρίζει ακριβώς πόσα ζώα εγκαταλείπονται κάθε χρόνο από τους ιδιοκτήτες τους. Όλοι, όμως, γνωρίζουν ποια είναι η μοίρα που περιμένει ένα ζώο που αφήνεται στον δρόμο ή στην ύπαιθρο. Ένα ζώο που εγκαταλείπεται ή χάνεται έχει ελάχιστες πιθανότητες επιβίωσης στον δρόμο. Αν δεν διασωθεί άμεσα, θα πεθάνει από ασιτία, αρρώστια ή θα χτυπηθεί από αυτοκίνητο. Παρά το γεγονός ότι η εγκατάλειψη οικόσιτου ζώου με βάση τη νομοθεσία είναι πλέον κακούργημα, η βάναυση αυτή τακτική συνεχίζεται και συνήθως κορυφώνεται τους καλοκαιρινούς μήνες, οπότε και προκύπτει το ερώτημα: «Και τώρα που θα πάμε διακοπές τι θα κάνουμε με τον σκύλο;». Μπορεί το σενάριο αυτό να ακούγεται υπερβολικό, αλλά οι περισσότερες εγκαταλείψεις σκύλων γίνονται κατά την έναρξη των θερινών διακοπών και κατά τη λήξη τους, δηλαδή τον Σεπτέμβριο και τον Οκτώβριο, καθώς τα ζώα που πολλοί παραθεριστές φιλοξενούν στα εξοχικά τους κατά τη διάρκεια των διακοπών δεν μπορούν να τα φέρουν στην πόλη, με αποτέλεσμα να τα εγκαταλείπουν.
Σε άλλες περιπτώσεις πολλά από τα ζώα που «αγοράζονται» ή «χαρίζονται» σαν δώρο, αγνοώντας τις υποχρεώσεις που συνεπάγεται η συμβίωση με αυτά, πολλές φορές απορρίπτονται από τους ανθρώπους τους, καθώς μετά τις πρώτες ημέρες της χαράς και του ενθουσιασμού αυτοί προσγειώνονται στη σκληρή πραγματικότητα ακόμα και αυτών των στοιχειωδών υποχρεώσεων. Και κάπου εκεί έρχεται η ώρα της εγκατάλειψης. Όπως ακριβώς έρχεται η ώρα της πολλαπλής εγκατάλειψης των ανεπιθύμητων νεογέννητων που συχνά καταλήγουν στον δρόμο ή, ακόμα χειρότερα, όταν πρόκειται για γάτες, βρίσκουν φριχτό θάνατο πεταμένα σε κάδους απορριμμάτων μέσα σε σακούλες. Όπως ακριβώς έρχεται η ώρα της εγκατάλειψης για τα «άχρηστα» κυνηγόσκυλα που απορρίπτονται χιλιόμετρα μακριά από τα σπίτια τους, ώστε να μην μπορούν να επιστρέψουν. Όπως ακριβώς έρχεται η ώρα της εγκατάλειψης ακόμα και σε βραχονησίδες, με τα ζώα να βρίσκουν μαρτυρικό θάνατο από τη δίψα και την πείνα. Δεδομένης και της απουσίας σχετικής πρόβλεψης από την Πολιτεία, αμέτρητα -κυρίως σκυλιά- εγκαταλείπονται στην ύπαιθρο, με κίνδυνο να χάσουν τη ζωή τους από ασιτία ή τραυματισμούς και με ανοιχτό πάντα το ενδεχόμενο να αναπαραχθούν, εκτινάσσοντας στα ύψη τον αριθμό των άστεγων ζώων στους δρόμους των πόλεων.
Οσον αφορά την Αττική, οι γνωρίζοντες το πρόβλημα επισημαίνουν πως δημοφιλείς τόποι εγκατάλειψης σκύλων είναι η Σαλαμίνα, οι πρόποδες της Πάρνηθας, ο Βοτανικός και το Σχιστό.
Το τελευταίο ηλιοβασίλεμα της Λίζας...
«Απολαύσαμε το τελευταίο μας ηλιοβασίλεμα μαζί, πριν αποχαιρετήσουμε τη Λίζα που ήξερε ότι ήρθε η ώρα... Κοιμηθήκαμε μαζί στην άμμο για τελευταία φορά και με την ανατολή του ήλιου το καράβι θα έπλεε και θα μας έπαιρνε μακριά από το μαγικό νησί της Ανάφης που μετέτρεψε το τέλος της ζωής της Λίζας σε μια λατρεμένη γιορτή...». Η Λίζα εγκαταλείφθηκε πριν από πέντε χρόνια από τον «άνθρωπό» της και βρέθηκε τυχαία μια από τις πιο ζεστές μέρες του χρόνου. Η Λίζα ήταν δεμένη από ένα λεπτό σχοινί, από το οποίο θα μπορούσε εύκολα να ξεφύγει, αλλά επέλεξε να περιμένει αυτόν που την άφησε εκεί. Λίγους μήνες αργότερα υπήρξε αίτηση για να υιοθετηθεί. Δυστυχώς, όμως, οι επιπλοκές στη στείρωσή της κόντεψαν να της στοιχίσουν τη ζωή, οπότε εγκαταλείφθηκε η διαδικασία. Μετά την ανάρρωση της Λίζας εθελοντές την είχαν υπό τη φροντίδα τους. Τότε συνειδητοποίησαν ότι τελικά η Λίζα τούς είχε επιλέξει ως κηδεμόνες της.
Τα χρόνια περνούσαν, καθημερινά πήγαινε με τους εθελοντές στο καταφύγιο και η ευγενική της φύση ήταν πολύ χρήσιμη, καθώς έπαιρνε όλα τα μικρά ορφανά κουτάβια. Όπως οι περισσότεροι γερμανικοί ποιμενικοί, η Λίζα άρχισε να έχει προβλήματα με τους γοφούς της. Στην ηλικία των 13 ετών χειροτέρεψε και το εύθραυστο σώμα της είχε αρχίσει να την εγκαταλείπει. Πριν από δύο εβδομάδες, κατά τη διάρκεια του καύσωνα του Ιουλίου, γεννήθηκε η ιδέα να πάρουν τη Λίζα και την καλύτερη -επίσης ηλικιωμένη- φίλη της Λίμπρα για σύντομες διακοπές στην Ανάφη. Εκεί αποχαιρέτησαν τη Λίζα, απολαμβάνοντας μαζί το ηλιοβασίλεμα...
Το τραύμα της εγκατάλειψης
Πίσω από κάθε εγκατάλειψη κρύβεται και μια θλιβερή ιστορία με πρωταγωνιστή έναν άνθρωπο και ένα ζώο συνήθως περιμένει μέχρι το τέλος της ζωής του τον άνθρωπο που το παράτησε, ακόμη και αν δείχνει πως τον έχει ξεχάσει. Είναι αυτή η άρνηση του ζώου να δεχτεί την προδοσία από τον άνθρωπο τον οποίο εμπιστεύτηκε. Είναι αυτό το τραύμα που τελικά μένει σε ένα ζώο που δεν έχει φωνή για να περιγράψει το μέγεθος της θλίψης του. Τα σκυλιά ιδίως παραμένουν βυθισμένα σε μια συναισθηματική κατάσταση θλίψης και αναμονής, και ακόμα και αν είναι τυχερά και βρουν μια νέα οικογένεια να τα υποδεχτεί, αυτή τη μορφή κακοποίησης που βίωσαν δεν θα μπορέσουν ποτέ να την ξεπεράσουν.
Info
Εκτός από τα συνήθη θύματα εγκατάλειψης, κυρίως τους σκύλους αλλά και τις γάτες, είναι γεγονός ότι πλέον αφήνονται στους δρόμους, στα πάρκα και όπου κανείς μπορεί να φανταστεί από κουνέλια έως σπάνια και εξωτικά είδη ζώων. Ιγκουάνα, φίδια, χελώνες βρίσκονται παρατημένα από τους ιδιοκτήτες τους, δημιουργώντας ακόμα μεγαλύτερα προβλήματα όσον αφορά την επανένταξή τους σε ένα ασφαλές και φιλικό περιβάλλον.
