Παραλείψεις στα συστήματα και στις επικοινωνίες είναι τα πρώτα συμπεράσματα των πραγματογνωμόνων που όρισαν οι οικογένειες των θυμάτων του πολύνεκρου σιδηροδρομικού δυστυχήματος στα Τέμπη.
Η πενταμελής ανεξάρτητη επιτροπή, η οποία αποτελείται από τους Γιώργο Βλασσόπουλο, Φαίδωνα Καραϊωσηφίδη, Κώστα Λακαφώση, Βασίλη Παπαδόπουλο και Γιώργο Περιβολιώτη παρουσίασε το πρωί της Παρασκευής τις πρώτες εκτιμήσεις της για την τραγωδία στα Τέμπη.
Ειδικότερα, εντοπίστηκαν προβλήματα στις ραδιοεπικοινωνίες καθώς σε πολλά σημεία της διαδρομής δεν υπάρχει σήμα, και ενώ θα έπρεπε να υπάρχουν δύο συστήματα επικοινωνίας, σύστημα VHF και σύστημα GSM-R, υπάρχει μόνο το πρώτο.
Επιπλέον, διαπιστώθηκαν ελλείψεις στην πυρασφάλεια, ελλείψεις και νομοθεσίας και στην εκπαίδευση των σταθμαρχών.
Όσον αφορά στην πυρασφάλεια, τα μέλη της επιτροπής τόνισαν πως δεν υπάρχει σχετική νομοθεσία, ενώ στο τρένο δεν υπήρχε ούτε φωτισμός ασφαλείας που να δείχνει την έξοδο.
Σχετικά με την επικοινωνία μεταξύ σταθμαρχών και μηχανοδηγών, αναφέρθηκε ότι η φρασεολογία είναι πάρα πολύ βασική για την ομαλή διεξαγωγή των δρομολογίων, καθώς όταν δεν υπάρχει σωστή επικοινωνία, δημιουργούνται προβλήματα. «Ο ένας από τους δύο (σ.σ. σταθμάρχες) που μιλούν υποτίθεται ότι τελείωσε πριν από μία εβδομάδα την εκπαίδευσή του. Είναι αδιανόητο για έναν άνθρωπο που τελείωσε πριν μία βδομάδα την εκπαίδευση να μιλά με αυτόν τον τρόπο. Αν η φρασεολογία ήταν σωστή και τυποποιημένη και ο μηχανοδηγός είχε απαντήσει ότι έχει κατανοήσει, είναι πολύ πιθανό να μην είχε γίνει τίποτα».
Παράλληλα, τα μέλη της επιτροπής τόνισαν ότι θα έπρεπε να υπάρχει λίστα με τις ενέργειες που θα έπρεπε να γίνουν και πρόσθεσαν ότι κάτι δεν πάει καλά με την εκπαίδευση των σταθμαρχών και των μηχανοδηγών.
Επιπλέον αναφέρθηκαν καθυστερήσεις στην υλοποίηση των έργων για συστήματα ETCS και τηλεδιοίκησης, ενώ για τα μέλη της επιτροπής, μέχρι στιγμής αποτελεί μυστήριο η αιτία του «μανιταριού» φλόγας το βράδυ του δυστυχήματος.
Τέλος, η επιτροπή προχώρησε και σε συστάσεις προς τον ΟΣΕ, τη Hellenic Train προτείνοντας παράλληλα νομοθετικές πρωτοβουλίες.
Οι συστάσεις προς Hellenic Train
- Συστήνεται η άμεση εκπαίδευση και ο εφοδιασμός όλων των μηχανοδηγών με φορητές συσκευές GSM-R, οι οποίες θα παίζουν τον ρόλο του δευτερεύοντος/βοηθητικού συστήματος επικοινωνίας σε περίπτωση δυσλειτουργίας των συστημάτων VHF και GSM-R της κάθε μηχανής.
- Συστήνεται η άμεση ενεργοποίηση των εγκατεστημένων τερματικών GSM-R στις μηχανές και η εγκατάσταση τερματικών GSM-R σε όσες μηχανές δεν το διαθέτουν ακόμα.
- Συστήνεται η επανεξέταση και επικαιροποίηση των διαδικασιών ραδιοεπικοινωνίας ανάμεσα στους μηχανοδηγούς και στους προϊσταμένους των συρμών (Hellenic Train) και στους σταθμάρχες (ΟΣΕ).
- Συστήνεται η προμήθεια και εγκατάσταση του module επέκτασης Cockpit Voice Recorder+Video στο ήδη εγκατεστημένο καταγραφικό σύστημα της εταιρείας Hasler, έτσι ώστε να καταγράφεται επιπλέον ο ήχος και η εικόνα από την καμπίνα οδήγησης.
Οι συστάσεις προς ΟΣΕ
- Συστήνεται η άμεση εγκατάσταση και πλήρης λειτουργία σύγχρονου συστήματος τηλεδιοίκησης και ETCS.
- Συστήνεται η ριζική αναθεώρηση των διαδικασιών αξιολόγησης-πιστοποίησης για όλες τις ειδικότητες μετά το πέρας της θεωρητικής και πρακτικής εκπαίδευσης OJT (On Job Training), δεδομένου ότι τα ποσοστά επιτυχίας που παρουσιάζονται παραπέμπουν σε προβληματικές διαδικασίες.
- Συστήνεται ο θεσμός της περιοδικής αξιολόγησης ώστε να διασφαλίζεται ότι παράγοντες όπως η προχωρημένη ηλικία ή η εισαγωγή νέων ψηφιακών τεχνολογιών δεν θα επηρεάζουν την επίδοση του εργαζομένου.
- Συστήνεται η επιμονή της εκπαίδευσης, της αξιολόγησης και της επίβλεψης στην αυστηρή τήρηση κρίσιμων διαδικασιών χωρίς περιθώρια παρεκκλίσεων.
- Συστήνεται η άμεση ανάπτυξη δικτύου επαναληπτών και αναμεταδοτών του αναλογικού συστήματος ραδιοτηλεφωνίας (VHF) κατά μήκος του σιδηροδρομικού δικτύου, έτσι ώστε να καλύπτεται πλήρως η (ούτως ή άλλως αυστηρά καθορισμένη) διαδρομή οποιουδήποτε συρμού, οπουδήποτε στην Ελλάδα, κατ’ αντιστοιχία με τα ειδικά ραδιοδίκτυα της ΕΛ.ΑΣ., του Π.Σ. ή του «Ολυμπία Ράδιο» της ναυτιλίας.
Οι συστάσεις προς Κανονιστικές - Νομοθετικές Αρχές
- Συστήνεται η δημιουργία κανονισμών πυρασφάλειας και πυροπροστασίας και οι τακτικοί έλεγχοι σε συνεργασία με το Π.Σ.
- Συστήνεται η επανεξέταση των προδιαγραφών πυροπροστασίας και υλικών κατασκευής εσωτερικών επενδύσεων και η/μ εξοπλισμού των συρμών.
- Συστήνεται η δημιουργία ειδικής υπηρεσίας με δικαιοδοσία άμεσων ελέγχων σε ζητήματα ασφαλείας.
- Συστήνεται η θεσμοθέτηση της υποχρέωσης εκπόνησης μελέτης Ανάλυσης Ρίσκου εκ μέρους των εμπλεκόμενων φορέων, για κάθε παράμετρο και κάθε μεταβολή των συνθηκών κίνησης των σιδηροδρομικών συρμών.
