Ρεπορτάζ: Άντυ Κουκλάδα
«Κανένας άνθρωπος δεν πρέπει να ζει χωρίς πρόσβαση σε καθαρό ρουχισμό και κανένα ρούχο δεν πρέπει να πηγαίνει χαμένο. Η αλληλεγγύη αποτελεί ένα από τα βασικά στοιχεία συνοχής της κοινωνίας», τονίζει η υπεύθυνη της ΑμΚΕ ΙΑΣΙΣ Αθηνά Πηλιτζίδου, η οποία μίλησε στην «Αυγή» για τις δράσεις του προγράμματος Fabric Republic, το οποίο διανέμει ρούχα σε κέντρα φιλοξενίας προσφύγων και ματαναστών, αστέγους, ψυχικά ασθενείς, κρατούμενους, θύματα σεξουαλικών επιθέσεων, χρόνια ανέργους και παιδιά που το έχουν ανάγκη. Γιατί τη στιγμή που χιλιάδες τόνοι ρουχισμού καταλήγουν ετησίως στις χωματερές αναξιοποίητοι, χιλιάδες συνάνθρωποί μας ζητούν να ντυθούν αξιοπρεπώς και κάθε κίνηση που έχει περιβαλλοντικό πρόσημο μπορεί να φέρει την αλλαγή στην προσπάθεια αναχαίτισης της κλιματικής κρίσης.
«Η ιδέα γεννήθηκε πριν από λίγα χρόνια, όταν παρατηρήσαμε την αδυναμία φορέων και οργανισμών να διαχειριστούν την ποσότητα ειδών ρουχισμού που παρελάμβαναν ως δωρεά», αναφέρει η υπεύθυνη της ΑμΚΕ ΙΑΣΙΣ, Αθηνά Πηλιτζίδου. Το Fabric Republic ξεκίνησε ως μια πρωτοβουλία της Αστικής Μη Κερδοσκοπικής εταιρείας (ΑμΚΕ) ΙΑΣΙΣ το 2017, με ιδρυτικό δωρητή το Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος, και είναι το πρώτο καινοτόμο και ολοκληρωμένο σύστημα κυκλικής διαχείρισης του πλεονάζοντος ρουχισμού στην Ελλάδα.
Ένα δίκτυο με περισσότερους από 70 φορείς
Αν ανατρέξει κανείς στη σελίδα του Fabric Republic, θα δει πρόσωπα χαμογελαστά, πρόσωπα που βρίσκουν ξανά την αξιοπρέπειά τους γιατί τους δίνεται η δυνατότητα να φορέσουν καθαρά ρούχα. Κάτι που για πολλούς θεωρείται δεδομένο. Την ώρα που τα σκουπίδια πλημμυρίζουν από ρούχα, ορισμένοι άνθρωποι δεν έχουν καν τους οικονομικούς πόρους για να ντυθούν.
Μέσα από τη δράση του, το Fabric Republic έρχεται να καλύψει αυτό το κενό και να δείξει ότι η αλληλεγγύη είναι μονόδρομος. Προσφέρει δωρεάν ρουχισμό σε φορείς αλληλεγγύης, συμβάλλει στην κοινωνική οικονομία του ενδύματος, απασχολεί ανθρώπους που ανήκουν σε ευάλωτες ομάδες και ευαισθητοποιεί τους πολίτες, αφού τους δίνει τη δυνατότητα να συμμετέχουν στις δράσεις του. Επιδιώκει να διαδώσει μια κοινωνική και οικολογική συνείδηση με ηθική και βιώσιμη μόδα, ώστε να δημιουργηθεί μια πραγματικότητα zero waste (χωρίς απόβλητα), ενώ παράλληλα αποσυμφορεί το σύστημα αποβλήτων και μειώνει την επιβάρυνση των φυσικών πόρων.
Συνολικά, στα τρία χρόνια λειτουργίας του, έχει αναπτύξει ένα δίκτυο συνεργασιών με περισσότερους από 70 φορείς και έχει προσφέρει καθαρό ρουχισμό σε περισσότερους από 140.000 συνανθρώπους μας, οι οποίοι προέρχονται από ευάλωτες κοινωνικές ομάδες, όπως είναι τα παιδιά, οι χρόνια άνεργοι, οι άστεγοι, οι ψυχικά ασθενείς, οι πρόσφυγες και οι μετανάστες, τα θύματα σεξουαλικής και σωματικής κακοποίησης, οι κρατούμενοι κ.ά. Ακόμα και στις καταστροφικές πλημμύρες της Μάνδρας και τις φονικές πυρκαγιές στο Μάτι, ήταν εκεί για να δώσει απλόχερα καθαρά ρούχα στους πληγέντες.
«Στοχεύουμε ώστε η δράση μας να γίνει πανελλαδική και να καλύπτουμε όσο το δυνατόν περισσότερες ανάγκες σε ρουχισμό. Σε ορισμένες περιπτώσεις που αυτό συνέβη, ήταν ιδιαίτερα συγκινητικό, τόσο στην ανταπόκριση όσο και στη θετική ανατροφοδότηση που λάβαμε. Σε μια κοινωνία που συνεχώς αλλάζει και εξελίσσεται, για εμάς η αλληλεγγύη αποτελεί ένα από τα βασικά στοιχεία συνοχής της κοινωνίας και έχει τεράστια δύναμη», τονίζει η κ. Πηλιτζίδου. Οι ομορφότερες στιγμές στο ταξίδι αυτό, όπως τονίζει, είναι ένα χαμόγελο ή μια αγκαλιά που τους δίνουν όλοι οι άνθρωποι που βοηθούν.
Αναχαίτιση της κλιματικής κρίσης
Η κλιματική κρίση, η οποία αναγνωρίζεται πλέον ως η πρώτιστη απειλή για την οικονομία και την ευζωία ανθρώπων και οικοσυστημάτων, κάνει απαραίτητη την ύπαρξη και τη δημιουργία επιχειρήσεων που δρουν με γνώμονα το περιβάλλον. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της μελέτης που παρουσιάστηκε στο Διεθνές Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός, κάθε χρόνο «αρπάζουμε» από τη γη 100 δισεκατομμύρια τόνους πρώτες ύλες, που είναι ορυκτά καύσιμα, μέταλλα, υλικά οικοδομών και δέντρα. Σε κάθε κάτοικο του πλανήτη αντιστοιχεί ο τραγικός αριθμός των δεκατριών τόνων τον χρόνο. Μάλιστα, οι συγγραφείς της έρευνας, μέσω της εφημερίδας “Guardian”, προειδοποίησαν ότι «οδηγούμε τον πλανήτη στην καταστροφή με το να συνεχίζουμε να συμπεριφερόμαστε σαν να είναι απεριόριστοι οι φυσικοί πόροι του».
«Παρατηρούμε ότι συνεχώς, ολοένα και περισσότερο, τόσο οι μικρές όσο και οι μεγάλες επιχειρήσεις υιοθετούν πρακτικές φιλικές προς το περιβάλλον, αν και πρόκειται για μια παγκόσμια κρίση η οποία απαιτεί συλλογικά θεσμικά μέτρα ώστε να ξεπεραστεί», λέει η κ. Πηλιτζίδου. Ένα χρήσιμο εργαλείο για την αναχαίτιση της κρίσης είναι και η Κοινωνική και Αλληλέγγυα Οικονομία, η οποία στην ουσία επιδιώκει να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο ο καθένας αντιλαμβάνεται την οικονομία και προσπαθεί να πετύχει κοινωνική ωφέλεια, με κύριο συστατικό τον σεβασμό στα περιβαλλοντικά όρια. Στην Ελλάδα ήδη υπάρχουν ορισμένες αξιόλογες πρωτοβουλίες, με προοπτική αύξησης στα επόμενα χρόνια. «Η βιομηχανία της ένδυσης είναι η δεύτερη πιο μολυσματική βιομηχανία στον κόσμο, μετά τη βιομηχανία του πετρελαίου. Παράλληλα, ο μέσος καταναλωτής αγοράζει 60% περισσότερα ρούχα σε σχέση με 15 χρόνια πριν, με αποτέλεσμα 14 κιλά ρούχα τον χρόνο ανά άτομο να καταλήγουν στις χωματερές», επισημαίνει η ίδια. Για τον λόγο αυτό, «αξίζει να σκεφτούμε πολύ σοβαρά ότι οφείλουμε να περιορίσουμε τις συνέπειες της υπερκατανάλωσης του ενδύματος, να δούμε τα σημαντικά και πολλαπλά οφέλη της ανακύκλωσης και να υιοθετήσουμε μια υπεύθυνη στάση απέναντι σε αυτό το τόσο κρίσιμο πρόβλημα». Το 2019, μέσω του Fabric Republic, περισσότεροι από 70 τόνοι ρουχισμού δόθηκαν σε 60 κοινωφελείς φορείς και 10 τόνοι ρουχισμού προωθήθηκαν στην ανακύκλωση είτε επαναχρησιμοποιήθηκαν.
Όμως, τι μπορεί να κάνει ο καθένας μας στην καθημερινότητά του, προκειμένου να ζει με έναν πιο ηθικό τρόπο;
«Για να αποκτήσει κανείς έναν πιο ηθικό και βιώσιμο τρόπο ζωής, αρκούν μικρές αλλαγές στην καθημερινότητα, όπως, για παράδειγμα, να αγοράζουμε συνειδητά όσα χρειαζόμαστε, να ανακυκλώνουμε τόσο στον χώρο εργασίας μας όσο και στο σπίτι μας, να ανταλλάσσουμε ρούχα με συγγενείς ή φίλους, να μην πετάμε το περισσευούμενο φαγητό αλλά να το προσφέρουμε σε συμπολίτες μας και να χρησιμοποιούμε λιγότερα πλαστικά μιας χρήσης. Δηλαδή, μπορούμε να έχουμε τη δική μας τσάντα για το ψώνια ή ένα θερμός για τον καφέ μας, να ενημερωνόμαστε συνεχώς για νέες πρακτικές σε αυτούς τους τομείς, να οργανώνουμε μικρές δράσεις καθαρισμού σε επίπεδο πολυκατοικίας ή γειτονιάς, να αφιερώνουμε λίγο από τον χρόνο μας στον εθελοντισμό», τονίζει η κ. Πηλιτζίδου.
Πάνω από 500 εθελοντές
Κινητήριο δύναμη και αναπόσπαστο κομμάτι της λειτουργίας του προγράμματος αποτελούν οι εθελοντές, οι οποίοι έχουν ξεπεράσει τους 500 στα τρία χρόνια λειτουργίας του Fabric Republic, ενώ υπάρχουν και πολίτες που εκφράζουν ενδιαφέρον και συμμετέχουν στις δράσεις του. Η βασική χρηματοδότηση προέρχεται από το Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος, ωστόσο οι δωρεές ιδιωτών και επιχειρήσεων είναι ζωτικής σημασίας. Παράλληλα, σύμφωνα με την κ. Πηλιτζίδου, για την εξασφάλιση της βιωσιμότητας του προγράμματος έχουν δημιουργήσει μια συλλογή που περιλαμβάνει αξεσουάρ από ανακυκλωμένα υφάσματα τα οποία μπορεί να προμηθευτεί κανείς από το www.fabricrepublic.store.
«Αξίζει να αναφερθεί η συγκινητική ανταπόκριση που έχουμε λάβει τόσο από τους πολίτες όσο και από τους φορείς στην προσπάθεια αυτή και είναι μεγάλη μας χαρά να παρατηρούμε ότι το ενδιαφέρον και η προσφορά του κόσμου συνεχώς αυξάνεται», αναφέρει η κ. Πηλιτζίδου. Όπως συμβαίνει με κάθε νέα πρωτοβουλία, οι δυσκολίες που αντιμετώπισε το Fabric Republic ήταν να βρεθούν πηγές χρηματοδότησης και να γνωστοποιηθεί η δράση της καθώς και όλη η διαδικασία και το πλαίσιο στο οποίο γίνεται η ανακύκλωση των ενδυμάτων, που βρίσκεται σε πρώιμο στάδιο στην Ελλάδα.
«Το μότο μας είναι το no empty clothes, το νόημα του οποίου είναι ότι κανένας άνθρωπος δεν πρέπει να ζει χωρίς πρόσβαση σε καθαρό ρουχισμό και κανένα ρούχο δεν πρέπει να πηγαίνει χαμένο. Κινητήριος μοχλός μας είναι οι άνθρωποι που συναντάμε, η δύναμη της ομάδας και η πεποίθηση ότι κάθε κίνηση με περιβαλλοντικό και κοινωνικό αντίκτυπο μπορεί να φέρει την αλλαγή».
Όποιος επιθυμεί, μπορεί να έρθει σε επαφή με την οργάνωση ή να προσφέρει ρούχα που δεν χρειάζεται, μπορεί να ανατρέξει στην ιστοσελίδα της www.fabricrepublic.gr, καθώς και στη σελίδα της στο Facebook (Fabric Republic) και στο Instagram (fabricrepublic-gr).
