Ο Δεκέμβρης του '08 ήταν ένας Δεκέμβρης αλλιώτικος από τους άλλους, σημαδεύτηκε από την δολοφονία ενός εφήβου, από ένα καμένο χριστουγεννιάτικο δέντρο, από φωτιές κι από τη νεολαιίστικη κραυγή μιας γενιάς που κάποιοι θεωρούσαν ανύπαρκτη... Ρωτήσαμε ανθρώπους που με κάποιο τρόπο ήταν "εκεί" γιατί ο Δεκέμβρης του '08 δεν μετουσιώθηκε σε κάτι παραπάνω...
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΓΙΑΜΑΛΗ, ΚΩΣΤΑΣ ΠΑΠΑΝΤΩΝΙΟΥ
Δανάη Μιχοπούλου (μαθήτρια τις ημέρες του Δεκέμβρη): Μεγάλα λόγια, λίγες πράξεις
Έχουμε το "θα" μέσα μας ως λαός σε όλα τα επίπεδα, ακόμη και στο κινηματικό, γι' αυτό και ο Δεκέμβρης ξεφούσκωσε. Μιλούσαμε για κάτι μεγαλύτερο, αλλά μείναμε στα λόγια από ένα σημείο και έπειτα. Σήμερα είμαστε υπνωτισμένοι και κατά κανόνα αυτό που ισχύει είναι ότι τρώμε σουβλάκι και καθόμαστε μπροστά στην τηλεόραση. Βλέπουμε ανθρώπους να πνίγονται στις θάλασσες κι εμείς παραμένουμε μπροστά από την τηλεόραση με το σουβλάκι στο χέρι. Έχουμε χαθεί κάπου και θέλουμε μια γερή "σφαλιάρα" για να γίνουμε ξανά άνθρωποι. Παρ' όλα αυτά ο Δεκέμβρης δεν πιστεύω ότι πήγε χαμένος. Από τότε πηγαίνω σε κάθε πορεία και βίωσα εμπειρίες που θα μείνουν για πάντα ζωντανές.
Θυμάμαι ότι ήμουν Α' Λυκείου όταν συνέβη η δολοφονία και δεν ήμουν κομματικά ενταγμένη. Μαθαίνοντας για τη δολοφονία ένιωσα να με κυριεύουν η απόγνωση αλλά και η θέληση για επανάσταση. Με είχε σοκάρει ότι την ίδια στιγμή οι περισσότεροι συμμαθητές μου έμεναν απαθείς. Θυμάμαι χαρακτηριστικά ότι πήγα στο σχολείο και ήταν όλοι σαν μην είχε συμβεί τίποτα. Με κάποια ακόμη παιδιά προσπαθήσαμε να τους ταρακουνήσουμε, μπαίναμε στις τάξεις και φωνάζαμε ότι θα μπορούσε να συμβεί στον καθένα, στον διπλανό σου, τον κολλητό σου, οποιονδήποτε. Το σχολείο μας δεν κατέβηκε όπως άλλα σχολεία στον δρόμο, αλλά αυτό δεν μας εμπόδισε να πάμε εμείς οι λίγοι... Κατεβήκαμε να διαδηλώσουμε χωρίς να ανήκουμε σε παρατάξεις, με μόνο συναίσθημα την αγανάκτηση, θέλαμε να ουρλιάξουμε! Να φωνάξουμε ότι δεν είναι δυνατόν να έχει δολοφονηθεί ένα παιδί. Δεν ξέραμε τι είναι μπλοκ και πού έπρεπε να πάμε. Απλώς χωθήκαμε μέσα στον κόσμο. Τα ΜΑΤ όπου μπορούσαν έριχναν ξύλο, στο ψαχνό. Όταν βρισκόμασταν στο Σύνταγμα και προσπαθούσαμε να φύγουμε, μια φίλη μου έφαγε κλωτσιά από αστυνομικό και όταν πήγα να τη βοηθήσω έφαγα κλομπιά στα πλευρά. Πίσω μας άλλος φίλος ενώ έτρεχε του έπεσαν τα γυαλιά και του τα πάτησε ΜΑΤατζής. Όλα αυτά επειδή σηκώσαμε κεφάλι..
Ιάσονας Σχινάς - Παπαδόπουλος (γραμματέας Νεολαίας ΣΥΡΙΖΑ): Ο Δεκέμβρης ήταν το ερώτημα, όχι η απάντηση
Το ερώτημα πρέπει να το δούμε αντίστροφα. Το ζήτημα δεν είναι γιατί ξεφούσκωσε η εξέγερση. Μια εξέγερση δεν ξεφουσκώνει, έχει αρχή, μέση και τέλος. Στηρίζεται πάνω στο αστάθμητο και το αυθόρμητο. Ο Δεκέμβρης του 2008 συσπείρωσε εκατοντάδες χιλιάδες νέους ανθρώπους σε όλη την Ελλάδα που δεν ήταν κομματικά ενταγμένοι, αλλά τους ένωνε ένα κοινό σημείο: δεν πάει άλλο! H δολοφονία του Γρηγορόπουλου ήταν η σφαίρα που ξεχείλισε το ποτήρι για τη ζωή των νέων ανθρώπων, οι οποίοι βίωναν την καταστολή σε όλα τα επίπεδα της ζωής τους, είτε στο σχολείο, είτε στο σπίτι τους, είτε στον χώρο δουλειάς τους, είτε στο πανεπιστήμιο. Ήταν η πρώτη κοινωνική έκρηξη τα χρόνια της οικονομικής κρίσης.
Ο Δεκέμβρης ήταν το ερώτημα, όχι η απάντηση. Ένα ερώτημα που μας υπενθυμίζει πάντα ότι όταν οι κυβερνώντες περιθωριοποιούν τους νέους και δεν τους δίνουν επιλογές, να ονειρευτούν, να δημιουργήσουν τη ζωή τους, να είναι οργανικό τμήμα της προόδου στον τόπο τους, δημιουργείται ένα εκρηκτικό μείγμα. Δεν γίνεται οι νέοι να μην αντιδρούν όταν βιώνουν την εκμετάλλευση και την καταπίεση στην καθημερινότητά τους. Οι νέοι είναι το μέλλον και όταν γυρνάς την πλάτη στο μέλλον, το μέλλον θα σου απαντήσει αναλόγως. Επτά χρόνια μετά τη μεγάλη εξέγερση του Δεκέμβρη, η Πολιτεία οφείλει να δημιουργήσει το πλαίσιο ώστε οι νέοι άνθρωποι να έχουν μέλλον στον τόπο τους. Ειδικά σήμερα που χιλιάδες είναι εκείνοι οι οποίοι μεταναστεύουν στο εξωτερικό. Ο εκδημοκρατισμός της αστυνομίας παραμένει ακόμη ζητούμενο οι μνήμες παραμένουν νωπές για τον τρόπο που λειτουργούσε όλα τα προηγούμενα χρόνια και για τον τρόπο που αντιμετώπιζε όσους αγωνίζονταν. Οι μνήμες της μεγάλης εξέγερσης είναι ακόμα νωπές και όποιος δεν το αναγνωρίζει ότι ήταν εξέγερση δεν καταλαβαίνει ποια είναι η πραγματικότητα και η κίνηση μέσα στην κοινωνία.
Νίκος Γιαννόπουλος, (μέλος του Δικτύου για τα Κοινωνικά και Πολιτικά Δικαιώματα): Ο Δεκέμβρης ήταν η ευτυχέστερη συνάντησης Αναρχίας - Αριστεράς
Η άποψη μου είναι ότι η εξέγερση του Δεκέμβρη δεν εξατμίστηκε. Φυσικά, όπως κάθε εξέγερση που δεν μετασχηματίζεται σε σύντομο χρόνο σε συνολική κοινωνικοπολιτική αλλαγή έχει τα χαρακτηριστικά του ημιτελούς εγχειρήματος. Ωστόσο ο Δεκέμβρης άφησε σοβαρά πολιτικά και κοινωνικά ίχνη, τα οποία διατηρούνται ακόμα και σήμερα. Θα αναφέρω τα πιο σημαντικά: 1) στην εξέγερση του Δεκέμβρη υπήρξε η ευτυχέστερη συνάντηση Αναρχίας και Αριστεράς. Η πρώτη τού προσέδωσε την αναγκαία μαχητικότητα και συγκρουσιακότητα ώστε να γίνει εξέγερση και η δεύτερη την απαραίτητη μαζικότητα και κοινωνική νομιμοποίηση ώστε να παραμείνει εξέγερση και να μην κατασταλεί σε λίγες μέρες. Ως Δίκτυο εργαστήκαμε συστηματικά για την εμβάθυνση αυτής της συνάντησης με κεντρικό σύνθημα τότε "Όταν η νεολαία δολοφονείται, η Αριστερά δεν απολογείται". 2) Στο κλίμα του Δεκέμβρη εκδηλώθηκε αμέσως μετά το μεγάλο κίνημα αλληλεγγύης στη μετανάστρια συνδικαλίστρια Κωνσταντίνα Κούνεβα το οποίο ανέδειξε την εργοδοτική τρομοκρατία στους ενοικιαζόμενους εργαζόμενους και αποτέλεσε το εμβρυουλκό για τον συνδικαλισμό βάσης και τα ταξικά πρωτοβάθμια σωματεία. 3) Ο Δεκέμβρης αποτέλεσε τη γενεσιουργό αιτία της δημιουργίας ενός ολόκληρου γαλαξία δομών αυτοοργάνωσης (στέκια, καταλήψεις, λαϊκές συνελεύσεις), γαλαξία ο οποίος απογειώθηκε λίγα χρόνια μετά, με το μεγάλο κίνημα των Πλατειών. Κατά μία έννοια ο Δεκέμβρης αποτέλεσε προϊόν της πολιτικής κρίσης του αστικού δικομματικού συστήματος αλλά και πρόταση για την υπέρβαση του και όχι τη διαχείρισή του. 4) Για να είμαστε δίκαιοι αλλά και για να δείξουμε τα όρια και τις αντινομίες της εξέγερσης, ο Δεκέμβρης γέννησε και μια νέα γενιά αγωνιστών η οποία προσπάθησε να υπερβεί την αστική νομιμότητα και να συνθέσει το όπλο της κριτικής με την κριτική των όπλων, η οποία αποτελεί την πλειονότητα των πολιτικών κρατουμένων σήμερα στις ελληνικές φυλακές, με χαρακτηριστικότερη φιγούρα τον φίλο και σύντροφο του δολοφονημένου Αλέξη Γρηγορόπουλου Νίκο Ρωμανό. Νομίζω ότι υποχρέωσή μας σήμερα είναι να αγωνιστούμε για έναν νέο Δεκέμβρη, πιο μαζικό, πιο ταξικό και πιο κοινωνικό.
Γιώργος Κυρίτσης (ο δημοσιογράφος που μετέδωσε πρώτος την είδηση της δολοφονίας το βράδυ της 6ης Δεκέμβρη από το Κόκκινο 105,5): Ένας Δεκέμβρης χωρίς Χριστούγεννα
Όσα συνέβησαν τον Δεκέμβρη του 2008 στην Αθήνα ήταν μια υγιής αντίδραση της ελληνικής νεολαίας και μερίδας της ελληνικής κοινωνίας, αλλά δεν ήταν εξέγερση με την κλασική έννοια. Δεν είχε αιτήματα, πυροδοτήθηκε από ένα τυχαίο γεγονός και θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως ελατήριο υπερσυμπιεσμένο το οποίο ξαφνικά αφέθηκε. Έχει σημασία να τοποθετήσουμε τα γεγονότα. Έχουν προηγηθεί το τέλος της φαντασίωσης της ισχυρής Ελλάδας του 2004 και η δεύτερη κυβέρνηση Καραμανλή μετά την βιβλικών διαστάσεων καταστροφή του 2007 με τις πυρκαγιές, έχει μεσολαβήσει το κίνημα για το Άρθρο 16 και η ακραία αστυνομική καταστολή του. Η παγκόσμια κρίση έχει ήδη εκδηλωθεί, όχι ακόμα στην Ελλάδα, αλλά η αφήγηση της ισχυρής ευρωπαϊκής Ελλάδας έχει ξεθωριάσει, και προβάλλουν τα νέα κοινωνικά, πολιτικά και οικονομικά αδιέξοδα. Γίνεται για πρώτη φορά λόγος για τη γενιά των 700 ευρώ. Η δολοφονία του Α. Γρηγορόπουλου σε συνδυασμό με τα "σκηνοθετικά" της στοιχεία -εν ψυχρώ - εκτέλεση-δεκαπεντάχρονου -στα Εξάρχεια- εμπεριείχε όλα τα στοιχεία, τους συμβολισμούς, τα ιστορικά αντανακλαστικά που θα ξεσήκωναν τη νεολαία και δεν είναι τυχαίο ότι ξεσηκώθηκε η 'καλή νεολαία'' των βορείων προαστίων, συμμαθητές του σκοτωμένου, οι μαθητές των λαϊκών συνοικιών του Πειραιά, τα περιθωριοποιημένα μεταναστόπουλα και ο καθένας έκανε ό,τι καταλάβαινε. Από τη σύγκρουση στους δρόμους, στο πλιάτσικο και από τη λειτουργική κατάληψη της Λυρικής Σκηνής στο κάψιμο του χριστουγεννιάτικου δέντρου στο Σύνταγμα. Το τελευταίο μαζί με τα κινηματικά αντανακλαστικά στην επίθεση κατά της Κ. Κούνεβα τις ημέρες των Χριστουγέννων αποτελούν κατά τη γνώμη μου, και τη συμπύκνωση του Δεκέμβρη '08.
