Στον δημόσιο διάλογο των τελευταίων ημερών στα τηλεοπτικά πάνελ, η αντιπαράθεση ανάμεσα σε ΠΑΣΟΚ και Νέα Δημοκρατία για το ποιος έκανε τα λιγότερα ρουσφέτια προκαλεί γέλιο και κυρίως θυμό και οργή. Η εικόνα δύο κομμάτων που κυριάρχησαν στη μεταπολίτευση να ανταλλάσσουν κατηγορίες για πρακτικές που σημάδεψαν ολόκληρες δεκαετίες, δημιουργεί έναν παραλογισμό. Ο κατήγορος και ο κατηγορούμενος μοιάζουν να αλλάζουν ρόλους χωρίς να αλλάζει το περιεχόμενο της συζήτησης. Λες και μιλάμε για δύο άφθαρτους θεματοφύλακες της αξιοκρατίας, κι όχι για τα κόμματα που μετέτρεψαν το ρουσφέτι σε δομικό στοιχείο άσκησης εξουσίας σε ολόκληρη τη μεταπολίτευση.
Από τις απευθείας αναθέσεις δισεκατομμυρίων μέχρι τα σκάνδαλα σε δημόσιους οργανισμούς, από τις φωτογραφικές προκηρύξεις μέχρι τις προσωπικές θέσεις που «έδεναν» ανθρώπους σε καρέκλες για δεκαετίες. Η εικόνα δεν είναι αυτή μιας χώρας που κυβερνήθηκε με αξιοκρατία. Είναι η εικόνα μιας χώρας όπου το ρουσφέτι έγινε νόμισμα συναλλαγής, εργαλείο πολιτικής επιβίωσης και τρόπος διακυβέρνησης.
Δεν χρειάζεται κανείς να ψάξει βαθιά. Ο ίδιος ο Ιωάννης Πεπονής,ο άνθρωπος που δημιούργησε τον ΑΣΕΠ, είχε καταγγείλει δημόσια παραβιάσεις από το ίδιο του το κόμμα στις διαδικασίες προσλήψεων. Πόσες καταγγελίες έχουν υπάρξει όλα αυτά τα χρόνια για παρακάμψεις, για αδιαφανείς αξιολογήσεις, για συμβασιούχους που χρησιμοποιήθηκαν ως παράθυρο για να παρακαμφθεί η αξιοκρατία για παρεμβάσεις, παρατυπίες ή παρακάμψεις του συστήματος που υποτίθεται ότι θα διασφάλιζε την αξιοκρατία;
Ολόκληροι δημόσιοι οργανισμοί, υπηρεσίες λειτουργούσαν με προσλήψεις που είχαν περισσότερο πολιτικό παρά υπηρεσιακό κριτήριο. Οικογένειες ολόκληρες διορίζονταν. Θέσεις «φωτογραφίζονταν». Και ο φαντάρος χωρίς μέσο; Καταδικασμένος να υπηρετεί στην «πινέζα», ενώ άλλοι περνούν τη θητεία τους σαν να ήταν διακοπές.
Και μέσα σε αυτό το τοπίο, η σύγκρουση για το «ποιος έκανε τα λιγότερα ρουσφέτια» μοιάζει με ειρωνεία, με κοροϊδία, λες και ζούμε σε άλλη χώρα. Γιατί η μόνη περίοδος που δεν συνδέθηκε με οικονομικά σκάνδαλα ή καταγγελίες για διασπάθιση δημοσίου χρήματος ήταν η περίοδος διακυβέρνησης της Αριστεράς, δεν «έφαγε ούτε ένα ευρώ» και επέστρεψε κάθε διαθέσιμο πόρο στην κοινωνία.
Αν κάτι λείπει από τη συζήτηση, δεν είναι τα παραδείγματα. Είναι η ειλικρίνεια. Γιατί το θέμα δεν είναι «ποιος έκανε τα λιγότερα ρουσφέτια». Αλλά πότε επιτέλους θα σταματήσει η χώρα να κυβερνάται με ρουσφέτια, με διαφθορά, με διαπλοκή.
Οι αντιπαραθέσεις σας λοιπόν, κκ. της ΝΔ και ΠΑΣΟΚ μοιάζουν με ανέκδοτο. Ένα κακόγουστο, κουρασμένο ανέκδοτο που η κοινωνία δεν γελά πια απλώς αγανακτεί Τα παρακολουθεί με κόπωση , θυμό και με την απαίτηση για κάτι διαφορετικό.
Η χώρα μπορεί να αφήσει πίσω της το διεφθαρμένο και πελατειακό μοντέλο πολιτικής λειτουργίας που για δεκαετίες θεωρήθηκε σχεδόν αυτονόητο. Μόνο η κυβέρνηση της Αριστεράς το έπραξε. Και μόνο μία κυβερνώσα Αριστερά μπορεί να παρέχει τις θεσμικές και τις πρακτικές εγγυήσεις διαφάνειας.
Ας τους αφήσουμε λοιπόν δήθεν να τσακώνονται, κλείνοντας το μάτι στην εκλογική τους πελατεία για να μην ανησυχεί (τα ίδια και χειρότερα θα κάνουν) και ας πράξουμε αναλόγως.
*Πολιτική και οικονομική αναλύτρια
