O Τζέφρι Στιλ ήθελε να γίνει μέρος της ιστορίας της ανοικοδόμησης της Νέας Ορλεάνης μετά το καταστροφικό πέρασμα του τυφώνα Κατρίνα. Όταν διάβασε μια αγγελία που υποσχόταν "δωρεάν διαμονή και τροφή και 10 δολάρια την ώρα", επιβιβάστηκε στο λεωφορείο της εταιρείας Work-force Development Corp και αναχώρησε μαζί με πολλούς άλλους εργάτες για τη ρημαγμένη πόλη του αμερικανικού Νότου.
Όταν έφτασαν στη Νέα Ορλεάνη, ο Στιλ και οι συνεπιβάτες του άρχισαν να εργάζονται ασταμάτητα για την αποκατάσταση των ζημιών. Ωράριο δεν υπήρχε, ούτε κανείς τούς έφερε φαγητό. Και όσο για το δωρεάν κατάλυμα, αυτό υποχρεώνονταν να το αναζητήσουν κάθε βράδυ στα καθίσματα του εταιρικού λεωφορείου. Όταν ήλθε η ώρα να λάβει τον πρώτο μισθό του, ο Στιλ υπολόγιζε να πάρει 1.400 δολάρια χωρίς να υπολογίζει τις υπερωρίες. Τελικά πληρώθηκε 230 δολάρια. Και όταν αναζήτησε δουλειά σε άλλο εργολάβο, η ιστορία επαναλήφθηκε. Αντί για τα 7.000 δολάρια που θα έπρεπε να λάβει ύστερα από δουλειά 100 ωρών την εβδομάδα, πήρε μόλις 1.300.
Στην ιστοσελίδα wagetheft.org μπορεί να διαβάσει κανείς εκατοντάδες καταγγελίες όπως αυτή. Μαρτυρίες εργαζομένων που έπεσαν θύματα της πιο στυγνής εκμετάλλευσης λαμβάνοντας μόνο μερικά ψίχουλα από την αμοιβή που δικαιούνταν. Η ιστοσελίδα χαρακτηρίζει το φαινόμενο "κλοπή μισθών" και αναφέρει ως πιο συνηθισμένες μορφές του τις απλήρωτες υπερωρίες, την παρακράτηση του τελευταίου μισθού όταν ο εργαζόμενος εγκαταλείπει τη δουλειά του, την πληρωμή ενός μέρους του μισθού και στις πιο ακραίες περιπτώσεις την άρνηση κάθε αμοιβής.
Το φαινόμενο έχει λάβει τέτοια έκταση στην Αμερική της οικονομικής "ανάκαμψης" ώστε η Πολιτεία της Νέας Υόρκης να καταλήξει την προηγούμενη εβδομάδα σε συμβιβασμό με τον ιδιοκτήτη μιας εταιρείας franchise και κάτοχο επτά εστιατορίων McDonalds προκειμένου ο τελευταίος να αποζημιώσει με μισό εκατομμύριο δολάρια τους εργαζομένους του που δεν πληρώνονταν όσο δικαιούνταν.
Η Επιθεώρηση Εργασίας ανακάλυψε ότι οι ταμίες των εστιατορίων υποχρεώνονταν να εκτελούν μια σειρά από εντελώς άσχετες εργασίες πριν και μετά τη λήξη των βαρδιών τους. Δεν λάμβαναν τα επιδόματα που προβλέπει η αμερικανική νομοθεσία για τον καθαρισμό των στολών τους ούτε πληρώνονταν υπερωρίες. Το ποσό της αποζημίωσης θα μοιραστούν περισσότεροι από 1.600 νυν και πρώην υπάλληλοι των McDonald's.
Οι χιλιάδες εργαζόμενοι στις αλυσίδες φαστ-φουντ και τα πολυκαταστήματα Walmart έχουν πραγματοποιήσει τα τελευταία χρόνια αρκετές απεργίες ζητώντας αξιοπρεπείς μισθούς και τη δυνατότητα συνδικαλισμού. Σύμφωνα με την wagetheft.org, τα περισσότερα κρούσματα εργοδοτικής αυθαιρεσίας σε σχέση με την καταβολή μισθών συμβαίνουν σε χώρους δουλειάς που απαγορεύουν την ίδρυση σωματείων. Και τα εστιατόρια τύπου McDonalds που πρωτοστατούν σε αυτό απασχολούν σήμερα περισσότερους από 13 εκατομμύρια Αμερικανούς με βάση τα στοιχεία της Εθνικής Ένωσης Εστίασης των ΗΠΑ.
Εντυπωσιακές κινητοποιήσεις
Οι κινητοποιήσεις των εργαζομένων ξεκίνησαν στα τέλη του 2012 στη Νέα Υόρκη και έχουν έκτοτε εξαπλωθεί σε πολλές άλλες πολιτείες των ΗΠΑ. Μόλις τον περασμένο Ιούλιο, εργαζόμενοι των McDonald's Corp, Wendy's Restaurants LLC, Burger King Worldwide Inc και άλλων εταιρειών φαστ-φουντ πραγματοποίησαν εντυπωσιακές διαδηλώσεις σε επτά αμερικανικές μεγαλουπόλεις. Την Τρίτη σημειώθηκε μια ακόμη πετυχημένη κινητοποίηση με αφορμή αυτή την φορά την απόφαση των εργαζομένων να κινηθούν και δικαστικά σε βάρος των εργοδοτών τους.
Δικηγόροι που εκπροσωπούν υπαλλήλους των McDonald's στη Νέα Υόρκη, την Καλιφόρνια και το Μίσιγκαν κατέθεσαν πριν από μερικές μέρες σειρά αγωγών σε βάρος της εταιρείας και όσων υπενοικιάζουν το όνομα και τις προδιαγραφές της. Οι ενάγοντες κατηγορούν την εταιρεία και τους συνεργάτες τους για παραβιάσεις που συνδέονται με τον κατώτατο μισθό, τις υπερωρίες και τα επιδόματα.
Η επιτυχημένη καμπάνια των εργαζομένων στα McDonalds έχει προκαλέσει σοβαρά προβλήματα στην εταιρεία, όπως αποκαλύπτουν και οι αμήχανες ανακοινώσεις με τις οποίες σχολιάζει κάθε εξέλιξη υποσχόμενη να τοποθετηθεί όταν η "έρευνα ολοκληρωθεί". Και η πίεση θα γίνει σίγουρα εντονότερη αν ο δήμαρχος της Νέας Υόρκης δημιουργήσει ειδικές τηλεφωνικές γραμμές όπου εργαζόμενοι στα φαστ-φουντ θα μπορούν να καταγγέλλουν υπό καθεστώς ανωνυμίας παράνομες ή άδικες πρακτικές των εργοδοτών τους.
Η Τις Τζέιμς, Συνήγορος του Πολίτη της Νέας Υόρκης, συμμετείχε την Τρίτη στις κινητοποιήσεις των εργαζομένων στο Μανχάταν και μίλησε στο πλήθος υιοθετώντας και αυτή τον όρο "κλοπή μισθών". Υποσχέθηκε εντατικοποίηση των ελέγχων και νέα νομοθεσία, που θα διασφαλίζει την προστασία "των εργαζομένων που γίνονται θύματα μεγάλων επιχειρήσεων, οι οποίες κερδίζουν δισεκατομμύρια από τη σκληρή δουλειά τους".
"Είναι ήδη δύσκολο για τους χαμηλόμισθους να επιβιώσουν σε αυτή την οικονομία. Πόσο μάλλον όταν οι μισθοί τους γίνονται αντικείμενο κλοπής" πρόσθεσε. Η Τζέιμς δεν έχει βέβαια τη δυνατότητα να υλοποιήσει από μόνη της τα μέτρα. Υποσχέθηκε όμως στους διαδηλωτές ότι ο νέος δήμαρχος της πόλης, Μπιλ ντε Μπλάζιο, γνωστός για την ευαισθησία του σε εργασιακά ζητήματα, θα υποστηρίξει τις προτάσεις της.
Ανεξάρτητα όμως από το αν θα εξασφαλίσουν την πολύτιμη στήριξη του δήμου, οι εργαζόμενοι φαίνονται αποφασισμένοι να συνεχίσουν τον αγώνα τους μέχρι να δικαιωθούν. Ενδεικτικό της αυτοπεποίθησής τους ήταν το χάπενινγκ που διοργάνωσαν περιφέροντας τον γνωστό κλόουν-μασκότ των McDonalds με χειροπέδες. Όταν η κατάληψή τους στο εστιατόριο του Μανχάταν τερματίστηκε από τους πραγματικούς αστυνομικούς, οι απεργοί συνέχισαν την κινητοποίησή τους στον δρόμο φωνάζοντας συνθήματα όπως "Ντροπή σας" και "Αξίζουμε κάθε δεκάρα από τις υπερωρίες μας".
Και διεκδικούν πραγματικά πενταροδεκάρες. "Εδώ και μήνες κάνω υπερωρίες. Μπορεί να μην είναι πολλά, αλλά όταν ζεις στο όριο όπως εγώ, κάθε σεντς μετράει", τόνισε μιλώντας στο πλήθος ο 25χρονος Φράνκλιν. Η μετανάστρια Ρόσα Ριβέρα δήλωσε, από την πλευρά της, ότι θέλει τα 408 δολάρια που δεν έλαβε ποτέ για το πλύσιμο της στολής της. "Ήλθα σε αυτή τη χώρα για μια καλύτερη ζωή" κατέληξε. "Ποτέ δεν φανταζόμουν ότι τα πράγματα θα ήταν έτσι".
