Ο Κινέζος Πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ είναι από την Τετάρτη στη Σαουδική Αραβία και υπογράφει με τους Σαουδάραβες εμπορικές και ενεργειακές συμφωνίες αξίας δισεκατομμυρίων ευρώ, προκαλώντας αμηχανία και εκνευρισμό στους Αμερικανούς.
Είχε πάει και ο Μπάιντεν στη Σ. Αραβία, τον Αύγουστο, αλλά το μόνο που κατάφερε στην ψυχρή συνάντησή του με τον ντε φάκτο ηγέτη του βασιλείου, τον πρίγκιπα Μοχάμεντ Μπιν Σαλμάν, ήταν μια «συμφωνία» -για την αύξηση της πετρελαϊκής παραγωγής ώστε να πέσουν οι τιμές- που τελικά αθετήθηκε απ’ το Ριάντ. Ουσιαστικά έφυγε από εκεί με άδεια χέρια και οι μετέπειτα απειλές του για κυρώσεις -όταν το Ριάντ σε συνεργασία με τη Μόσχα μεθόδευσε στον ΟΠΕΚ τη μείωση της παραγωγής για να διατηρούνται με τεχνητό τρόπο ψηλά οι τιμές- άνοιξαν νέο κεφάλαιο δοκιμασιών για τις κλυδωνιζόμενες εδώ και χρόνια διμερείς σχέσεις.
«Ατυχία»
Η «ατυχία» του Μπάιντεν, και γενικότερα οποιαδήποτε Αμερικανού Προέδρου, είναι ότι πρέπει πάντα να εφευρίσκει έναν τρόπο για να ισορροπεί την υπεράσπιση των αμερικανικών οικονομικών συμφερόντων απ’ τη μια, με τον αυτόκλητο ρόλο των ΗΠΑ ως παγκόσμιου θεματοφύλακα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων απ’ την άλλη, κάτι που βέβαια δεν αποτελεί θέμα για τους ομότιμούς του από ανταγωνιστικές χώρες. Έτσι, το αντι-σαουδαραβικό κλίμα που καλλιεργήθηκε στην προεκλογική εκστρατεία του Δημοκρατικού Προέδρου ως αντίδραση στην «αφασία» με την οποία ο Τραμπ αντιμετώπισε τις εκθέσεις των αμερικανικών μυστικών υπηρεσιών που έλεγαν ότι ο Μπιν Σαλμάν διέταξε τη δολοφονία του Σαουδάραβα δημοσιογράφου της Washington Post Τζαμάλ Κασόγκι στην Κωνσταντινούπολη το 2017 φαίνεται να έχει προκαλέσει μόνιμη ζημιά στις σχέσεις των δύο, άλλοτε, καλών εταίρων.
Το μόνον που τις σώζει ακόμα είναι η όλο και μεγαλύτερη επιθυμία της Σ. Αραβίας για αμερικανικά όπλα, καθώς επιδιώκει να «συγχρονίσει» την οικονομική ανέλιξή της με την ενίσχυση του στρατιωτικού δυναμικού της για να κοντράρει το σιιτικό Ιράν.
Συμμαχίες και συνέργειες
Τώρα όμως ο νέος ηγέτης του σουνιτικού βασιλείου φαίνεται να σπάει το ταμπού «προηγούνται οι ΗΠΑ» στην εξωτερική πολιτική του και αναζητεί ερείσματα, συγκυριακά ή στρατηγικά, σε συμμαχίες και συνέργειες με νέους παγκόσμιους πρωταγωνιστές.
Κι αν η Ρωσία του Πούτιν είναι ο άσος στο μανίκι του για να κάνει κουμάντο στον ΟΠΕΚ και να ανεβοκατεβάζει τις τιμές όποτε θέλει, η Κίνα του Σι είναι το στρατηγικό όχημα που θα τον βοηθήσει να προσαρμόσει τη σαουδαραβική οικονομία στην «μετά πετρέλαιο» εποχή.
Οι Κινέζοι μπορούν να προσφέρουν στους Σαουδάραβες τεχνολογικές υποδομές, τηλεπικοινωνιακά δίκτυα, μπορούν να τους ανοίξουν δρόμους και να χτίσουν φουτουριστικές πόλεις για να επενδυθούν σε ακίνητα τα κέρδη από το πετρέλαιο ώστε να γίνει το real estate η επόμενη μεγάλη βιομηχανία που θα αντικαταστήσει σταδιακά την πετρελαϊκή.
Απ’ την άλλη, καθώς αναπτύσσεται η κινεζική οικονομία, το Πεκίνο έχει όλο και μεγαλύτερη ανάγκη τους ενεργειακούς πόρους του σουνιτικού βασιλείου.
Η Κίνα είναι ο βασικός εισαγωγέας σαουδαραβικού αργού και οι ενεργειακοί πόροι βρίσκονται στο επίκεντρο των συζητήσεων του Σι με τον πρίγκιπα Μοχάμεντ. Σύμφωνα με τα σαουδαραβικά μέσα ενημέρωσης, οι είκοσι νέες διμερείς συμφωνίες που υπογράφτηκαν ξεπερνούν σε αξία τα 27,6 δισ. ευρώ! Δεν είναι παρά μόνο ένα μέρος των διαρκώς διευρυνόμενων εμπορικών συναλλαγών μεταξύ των δύο χωρών που έφτασαν τα 76,9 δισ. ευρώ το 2021.
Ζώνη ελευθέρου εμπορίου
Χθες, ο Πρόεδρος Σι συμμετείχε σε σύνοδο με τους ηγέτες των έξι χωρών του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου (Μπαχρέιν, Κουβέιτ, Ομάν, Κατάρ, Σαουδική Αραβία, ΗΑΕ). Η ατζέντα δεν έγινε γνωστή, αλλά σύμφωνα με τους αναλυτές ενδεχομένως ήταν ευκαιρία να συζητηθεί η ιδέα της ζώνης ελεύθερου εμπορίου με το μπλοκ, η οποία βρίσκεται σε επεξεργασία εδώ και σχεδόν είκοσι χρόνια.
Η επίσκεψη του Κινέζου Προέδρου, που χαρακτηρίστηκε από το Πεκίνο ως «η σημαντικότερη διπλωματική δραστηριότητα μεταξύ της Κίνας και του αραβικού κόσμου», όπως ήταν αναμενόμενο προκάλεσε την έντονη αντίδραση των ΗΠΑ. Ο Λευκός Οίκος προειδοποίησε για «την επιρροή που η Κίνα επιδιώκει να κερδίσει σε όλο τον κόσμο» και διαμήνυσε ότι δεν πρόκειται ν' αλλάξει η αμερικανική πολιτική στη Μέση Ανατολή.
Απ' τη μεριά τους, η Σαουδική Αραβία και οι άλλες χώρες του Κόλπου έχουν επισημάνει ότι δεν πρόκειται να επιλέξουν πλευρά στον εντεινόμενο ανταγωνισμό μεταξύ των δύο παγκόσμιων δυνάμεων, σημειώνοντας ότι διαφοροποιούν τους εταίρους τους προκειμένου να εξυπηρετήσουν τα οικονομικά συμφέροντά τους και τα συμφέροντα ασφαλείας τους.
