Έπειτα από δύο εβδομάδες πολέμου, γίνεται όλο και πιο ξεκάθαρο ότι η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία δεν εξελίχθηκε με την ταχύτητα που θα ήθελε η Μόσχα και με τον τρόπο που είχαν σχεδιάσει οι στρατηγοί της.
Στα ανατολικά, οι ουκρανικές δυνάμεις φαίνεται να έχουν επιβραδύνει την προέλαση του κύριου όγκου των ρωσικών στρατευμάτων που κινούνται από το Σούμι προς την πρωτεύουσα Κίεβο. Ωστόσο, οι εισβολείς σφίγγουν την πολιορκία τους στο Χαρκίβ, ενώ “εκτρέπουν” μονάδες τους από εκεί για να ενισχύσουν και να ασφαλίσουν εκείνες που κινούνται προς το Κίεβο.
Δύο ρωσικά τάγματα της 36ης Στρατιάς Συνδυασμένων Όπλων (CAA) έχουν προχωρήσει προς το Μπουσίβ, το οποίο είναι το πιο απομακρυσμένο σημείο απ’ τα δυτικά στην προσπάθεια περικύκλωσης του Κιέβου, καθώς απέχει περίπου 50 χιλιόμετρα νοτιοδυτικά του κέντρου της πόλης.
Την ίδια ώρα, σύμφωνα με ανεπιβεβαίωτες ισραηλινές στρατιωτικές πηγές, ένας αριθμός δυνάμεων της 35ης και 29ης CAA και της 36ης μηχανοκίνητης ταξιαρχίας άρχισαν επιθετικές ενέργειες εναντίον του Ιβανκίβ, 70 χιλιόμετρα βορειοδυτικά του Κιέβου. Παράλληλα, μονάδες της επίλεκτης 45ης ταξιαρχίας των “Σπετσνάζ" -των ειδικών δυνάμεων- και της 98ης Αερομεταφερόμενης Μεραρχίας επιτίθενται στη Ρακίβκα, 30 χιλιόμετρα βορειοδυτικά της ουκρανικής πρωτεύουσας.
Απώλειες
Οι μέχρι στιγμής απώλειες των Ρώσων σε μάχιμο προσωπικό και στρατιωτικό υλικό είναι σημαντικές, με τους Αμερικανούς στρατιωτικούς αναλυτές να εκτιμούν ότι έχουν χάσει μέχρι στιγμής το 10% ή και περισσότερο του υλικού που έχουν χρησιμοποιήσει στην εισβολή.
Κατά τις ίδιες πηγές, παρά τη συντριπτική υπεροπλία της ρωσικής πολεμικής μηχανής, η αναλογία 3 προς 1 στις δυνάμεις που πρέπει να διαθέτει ο επιτιθέμενος έναντι αυτών που χρειάζεται ο αμυνόμενος, τοποθετεί σε σχετικά καλή θέση την ουκρανική αντίσταση. Οι ουκρανικές δυνάμεις έχουν ενισχύσει σημαντικά το αξιόμαχό τους τις δύο τελευταίες εβδομάδες χάρη στον πακτωλό βοήθειας σε εξελιγμένα οπλικά συστήματα, κυρίως φορητά, που ρέει από τη Δύση. Ανάμεσά τους, οι αμερικανικοί αντιαεροπορικοί πύραυλοι Stinger, τα αμερικανικά αντιαρματικά βλήματα Javellin και τα βρετανο-σουηδικά εξελιγμένα αντιαρματικά NLOW.
Πριν από τη ρωσική εισβολή, το Ηνωμένο Βασίλειο είχε προμηθεύσει την Ουκρανία με 2.000 NLAW, ενώ επιπλέον 1.615 είχαν παραδοθεί στις ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις έως τις 9 Μαρτίου. Ο ουκρανικός στρατός ζήτησε πρόσθετα τέτοια συστήματα μετά από αναφορές ότι αποδείχθηκαν εξαιρετικά αποτελεσματικά κατά των ρωσικών αρμάτων και στρατιωτικών οχημάτων προκαλώντας τους πολύ μεγαλύτερη ζημιά απ' ό,τι ο δικός τους τυπικός αντιαρματικός εξοπλισμός της σοβιετικής περιόδου. Ενδεικτική της συγχρονισμένης κινητοποίησης της Δύσης για παροχή εξελιγμένων όπλων στην Ουκρανία ήταν και η αποστολή 100 NLOW από το Λουξεμβούργο μαζί με... 15 στρατιωτικές σκηνές.
Μία από τις χώρες της Ε.Ε. που φαίνεται να έχει εμπλακεί ιδιαίτερα ενεργά στην ενίσχυση των ουκρανικών δυνάμεων είναι η Ισπανία. Η υπουργός Άμυνας της χώρας Μαργαρίτα Ρόμπλες επιβεβαίωσε την Παρασκευή ότι θα σταλούν κι άλλα όπλα στους Ουκρανούς για να “ασκήσουν το νόμιμο δικαίωμά τους στην άμυνα”. Πριν από λίγες ημέρες, τέσσερα μεταγωγικά της ισπανικής Πολεμικής Αεροπορίας φορτώθηκαν με 1.370 αντιαρματικά και 700.000 φυσίγγια διαφόρων διαμετρημάτων με προορισμό την Ουκρανία.
Αιφνιδιασμοί και αδυναμίες
Την περασμένη εβδομάδα, ένα νέο βίντεο, τραβηγμένο κατά τα φαινόμενα από ερασιτεχνικό drone, που έδειχνε ένα ρωσικό σύνταγμα αρμάτων να δέχεται επίθεση από αέρος στα περίχωρα του Κιέβου και να τρέπεται σε φυγή, έκανε τον γύρο του Διαδικτύου. Η φάλαγγα φαίνεται να κινείται πάνω σε έναν ευθύ δρόμο που διασχίζει κατοικημένη περιοχή και δέχεται απανωτά πλήγματα, προφανώς από μαχητικό drone. Οι βολές είναι εύστοχες και κάποια από τα οχήματα ανατινάζονται και τυλίγονται στις φλόγες. Μετά τα πρώτα χτυπήματα, μέλη των πληρωμάτων φαίνονται να τρέχουν και να επιβιβάζονται εσπευσμένα στα άρματα και τα οχήματα τους, να κάνουν αναστροφή και να υποχωρούν εγκαταλείποντας με ταχύτητα τις θέσεις τους.
Σχολιάζοντας τις εικόνες αυτές στο CNN, ο Αμερικανός απόστρατος στρατηγός Πολ Ίτον έκανε λόγο για έναν “καλά ενορχηστρωμένο και εκτελεσμένο αιφνιδιασμό” εκ μέρους των Ουκρανών, που αποτελεί παράλληλα απόδειξη μιας «απροσδόκητα ανίκανης» ρωσικής επιχείρησης.
Σύμφωνα με τον ίδιο, από το μέχρι τώρα σκηνικό του πολέμου προκύπτει πως οι ρωσικές δυνάμεις πάσχουν από ανεπάρκεια στην εκτέλεση συνδυασμένων στρατιωτικών κινήσεων, έχουν προβλήματα ανεφοδιασμού, έχουν υποτιμήσει χονδροειδώς τις ικανότητες του αντιπάλου τους, ενώ επίσης φαίνεται να έχουν αγνοήσει τις αντικειμενικές δυσκολίες που επιφυλάσσουν τα ανοιχτά και δίχως φυσική κάλυψη ουκρανικά θέατρα επιχειρήσεων.
Τόσο ο Ίτον όσο και ο στρατηγός Ντέιβιντ Πετρέους, αρχηγός των “συμμαχικών” δυνάμεων κατά την αμερικανική εισβολή στο Ιράκ το 2003, επισήμαναν τις αδυναμίες των ρωσικών επιθετικών επιχειρήσεων, μεταξύ αυτών τις κινήσεις αρμάτων δίχως κάλυψη από αέρος ή από εδάφους, γεγονός που αφήνει τους επιτιθέμενους εκτεθειμένους στις ενέργειες των αμυνόμενων και, κατά τις εκτιμήσεις τους, μαρτυρά την “προχειρότητα” του γενικότερου σχεδιασμού της εισβολής.
Σύμφωνα με ανεπιβεβαίωτες πληροφορίες από το αμερικανικό Πεντάγωνο, οι ρωσικές δυνάμεις έχουν υποστεί από τις 24 Φεβρουαρίου απώλειες που εκτιμούνται σε περίπου 6.000 νεκρούς. Ενδεικτικά, ο αριθμός αυτός πλησιάζει σχεδόν στο μισό των συνολικών απωλειών (14.453) των σοβιετικών στρατευμάτων κατά τη διάρκεια της δεκαετούς εμπλοκής τους στο Αφγανιστάν, απ’ το 1979 ως το 1989.
Από πλευράς Ουκρανίας, δεν υπάρχουν ξεκάθαρες πληροφορίες για το μέγεθος των απωλειών. Κατά το Πεντάγωνο, έως την 1η Μαρτίου, οι ουκρανικές δυνάμεις είχαν χάσει περίπου 1.500 στρατιώτες τους.
Πλήρης κινητοποίηση
Οι Ουκρανοί φαίνεται να έχουν οργανώσει μια καλά σχεδιασμένη καμπάνια στρατιωτικής προπαγάνδας στα social media προβάλλοντας τις επιτυχίες τους στα πεδία των μαχών, επιδεικνύοντας το ακμαίο ηθικό τους, τον εξελιγμένο οπλισμό που έχουν παραλάβει από τη Δύση, παράλληλα με εικόνες από εξαθλιωμένους ή τραυματισμένους Ρώσους αιχμαλώτους ή εγκαταλειμμένο ρωσικό στρατιωτικό υλικό. Σε ορισμένα από αυτά τα βίντεο εμφανίζονται Ουκρανοί στρατιώτες να “λαφυραγωγούν” τα πυρομαχικά που αφήνουν πίσω τους οι ρωσικές δυνάμεις ύστερα από πλήγματα που έχουν δεχθεί. Είναι μια ακόμη, ψυχολογικού τύπου, επίδειξη της βούλησής τους να αξιοποιήσουν κάθε μέσο άμυνας, ακόμη και τα όπλα του εχθρού.
Η επίθεση κατά των ρωσικών αρμάτων στα περίχωρα του Κιέβου, που κατά τα φαινόμενα έχει καταγραφεί από κάμερα ερασιτεχνικού drone το οποίο υπερίπτατο στην περιοχή σε χαμηλό ύψος, φαίνεται να επιβεβαιώνει τις φήμες που θέλουν τους Ουκρανούς να έχουν κινητοποιήσει κάθε εν δυνάμει στρατιωτικό μέσο στην ολομέτωπη μάχη τους με τις ρωσικές δυνάμεις. Ανάμεσά τους και ερασιτεχνικά drones για “αποστολές” αναγνώρισης, παρακολούθησης, ή ακόμη και για ενέργειες κατάδειξης στόχων.
Βέβαια, δεν πρέπει κάποιος να ξεχνά ότι σε έναν πόλεμο οι αντιμαχόμενες πλευρές έχουν έννομο συμφέρον να υπερβάλουν τα επιτεύγματα των δικών τους δυνάμεων υποβαθμίζοντας ταυτόχρονα τις απώλειες τους. Η κατάσταση γίνεται χειρότερη από την αποκαλούμενη «ομίχλη του πολέμου», τον στρατιωτικό όρο που υποδηλώνει την αβεβαιότητα των πληροφοριών που σχετίζονται άμεσα με τη σύγκρουση. Αυτή η “ομίχλη” μπορεί να καλύπτει μια μεγάλη γκάμα πληροφοριών, π.χ. από το πού βρίσκονται οι θέσεις των αντιμαχόμενων ή την προέλευση του οπλισμού τους, έως και το κατά πόσο ένα άρμα στη μέση του δρόμου καταστράφηκε στη διάρκεια της μάχης ή απλώς εγκαταλείφθηκε επειδή τελείωσαν τα καύσιμά του.
