Δύο δύσκολους ρόλους καλούνται να παίξουν οι Μπάιντεν και Πούτιν πάνω στη σκηνή του ουκρανικού θεάτρου -που όσο πάει μοιάζει με θέατρο του παραλόγου:
Ο πρώτος πρέπει να διαχειριστεί με αποφασιστικότητα την επιθετική πολιτική της συμμαχικής διεύρυνσης προς Ανατολάς, ακρογωνιαίο λίθο της αμερικανο-ΝΑΤΟϊκής στρατηγικής στη μετασοβιετική εποχή, δίχως να εξοργίσει τον Πούτιν. Ο δεύτερος πρέπει -με την ίδια αποφασιστικότητα- να κόψει τη φόρα των ΝΑΤΟϊκών και να τους χαλάσει μια και καλή τα σχέδια χωρίς να διακινδυνέψει μια σύγκρουση στην Ουκρανία και περαιτέρω επιδείνωση των σχέσεων της Ρωσίας με το δυτικό στρατόπεδο.
Ικανότητες ταχυδακτυλουργού
Είναι προφανές ότι και οι δύο θα πρέπει να έχουν ικανότητες ταχυδακτυλουργού για να πετύχουν τους στόχους τους. Ωστόσο, η αιτία του αδιεξόδου ίσως βρίσκεται αλλού: Σε μια... “λεπτομέρεια”.
Δυτικοί αξιωματούχοι, τους οποίους επικαλούνται οι New York Times, δεν πιστεύουν ότι ο Πούτιν έχει πάρει απόφαση να εισβάλει στην Ουκρανία, επομένως, λένε, υπάρχει ένα παράθυρο "για να προσπαθήσουμε να ενισχύσουμε τα αποτρεπτικά μέσα και να επηρεάσουμε την κρίση του". Με άλλα λόγια, ίσως μπορούμε να τον μεταπείσουμε...
Η πεποίθηση ότι η ρωσική ηγεσία ενδεχομένως να αποδεχτεί ένα διευρυμένο έως τα σύνορά της ΝΑΤΟ, υπό ορισμένες προϋποθέσεις ή δεσμεύσεις της Δύσης, ακόμα και μέσω πειθούς, παραμένει η βασική συμμαχική τακτική, ιδιαιτέρως της Ουάσιγκτον, από την εποχή ακόμη του πάλαι ποτέ Μπόρις Γιέλτσιν. Αλλά αυτό είναι το βασικό λάθος της.
Είναι ενδεικτικό ότι ο γενικός γραμματέας της Συμμαχίας Γενς Στόλτενμπεργκ απέρριψε πριν από λίγες ημέρες τις ρωσικές ανησυχίες για τη ΝΑΤΟϊκή προοπτική της Ουκρανίας υποστηρίζοντας πως “το ΝΑΤΟ δεν είναι απειλή για κανέναν”. Πριν από σχεδόν είκοσι χρόνια, το 2002, το ίδιο ισχυριζόταν και ο υιός Μπους προσπαθώντας να πείσει τη ρωσική ηγεσία ότι η ένταξη των τριών πρώην σοβιετικών δημοκρατιών της Βαλτικής στο ΝΑΤΟ “θα είναι καλή και για τη Ρωσία”...
"Μακριά από τα σύνορά μας"
Όμως, σήμερα, ο Πούτιν είναι περισσότερο από ποτέ ξεκάθαρος: «Θα ήταν εγκληματικό να επιτρέψω στο ΝΑΤΟ να προσεγγίσει τα σύνορα της χώρας μου δίχως να αντιδράσω» είπε στον Μπάιντεν στη βιντεοδιάσκεψη που είχαν την Τρίτη. Του υπενθύμισε επίσης ότι η Ρωσία διατηρεί το δικαίωμα να υπερασπιστεί την ασφάλειά της. Για να μην καταλήξουν τα πράγματα στη σύγκρουση, πρέπει να δοθούν “νομικές εγγυήσεις” που θα εμποδίζουν την Ουκρανία να ενταχθεί στο ΝΑΤΟ.
Φυσικά πρόκειται για μια παρτίδα στρατηγικού σκακιού. Προφανώς ο Ρώσος ηγέτης αντιλαμβάνεται ότι πιθανή ρωσική στρατιωτική ενέργεια κατά της Ουκρανίας θα οδηγούσε σε μεγάλη ενίσχυση της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στην ανατολική Ευρώπη και αυτό θα δυσκόλευε ακόμη περισσότερο τα περιθώρια ελιγμών και τακτικισμών από μέρους του.
Αν και απέκλεισε προς το παρόν οποιαδήποτε αμερικανική στρατιωτική εμπλοκή στην περίπτωση ρωσικής εισβολής, ο Αμερικανός Πρόεδρος τον προειδοποίησε ότι σε μια τέτοια περίπτωση θα ενισχυόταν η αμερικανική στρατιωτική παρουσία στα εδάφη των χωρών - μελών του NATO στην ανατολική Ευρώπη.
"Εισβολή σημαίνει κυρώσεις"
Από την άλλη, βεβαίως, υπάρχουν τα οικονομικά αντίμετρα που δεν μπορούν να αγνοηθούν. "Ήμουν πολύ σαφής απέναντί του: Αν εισβάλει στην Ουκρανία, θα υπάρξουν κυρώσεις που δεν έχει ξαναδεί μέχρι σήμερα" δήλωσε ο Μπάιντεν. Στο ίδιο μήκος κύματος, ο αρχηγός του Στέιτ Ντιπάρτμεντ Άντονι Μπλίνκεν τόνισε πως "θα ανταποκριθούμε αποφασιστικά, μεταξύ άλλων με μια σειρά οικονομικών μέτρων υψηλού αντίκτυπου που έχουμε αποφύγει να χρησιμοποιήσουμε στο παρελθόν».
Υπό το φως αυτών των εξελίξεων και ενώ το ζήτημα παραμένει ανοιχτό, ο Αμερικανός Πρόεδρος είχε χθες διαβουλεύσεις με τους ηγέτες των “Εννέα του Βουκουρεστίου”, της ομάδα των εννέα χωρών της ανατολικής Ευρώπης που είναι μέλη του ΝΑΤΟ. Πρόκειται για τη Βουλγαρία, τη Ρουμανία, την Τσεχία, τη Σλοβακία, την Ουγγαρία, την Εσθονία, τη Λετονία, τη Λιθουανία και την Πολωνία.
Πέραν της ενημέρωσης που τους έκανε για όσα διαμείφθηκαν στις συνομιλίες του με τον Πούτιν, ανανέωσε ενώπιόν τους “τη δέσμευση των ΗΠΑ στη διατλαντική ασφάλεια”.
Πριν από την ενημέρωση των Ανατολικοευρωπαίων ηγετών, ο Μπάιντεν είχε τηλεφωνική συνομιλία με τον Ουκρανό ομόλογό του Βολοντίμιρ Ζελένσκι, ο οποίος συνεχίζει να ζητάει τη βοήθεια των ΗΠΑ και του ΝΑΤΟ για να απωθήσει, όπως λέει, τις “απειλές εισβολής” της Ρωσίας.
