Σικάγο. Η μεγίστη πρόκληση της μεταπανδημικής ανάκαμψης είναι το ενεργειακό. Δεν υπάρχει το πετρέλαιο για να τροφοδοτήσει την ανάκαμψη.
Οι τιμές του πετρελαίου αυτήν τη δεκαετία αναμένεται να επαναλάβουν τη γεωμετρική άνοδο της περιόδου 2000-2008, όταν η τιμή του Brent πήγε από περίπου 20 δολάρια το βαρέλι στα 140 δολάρια. Έτσι και τώρα η τιμή θα εκτιναχθεί ξανά στα 140-150 δολάρια έως το τέλος της δεκαετίας. (Από τη στατιστική υπηρεσία ενέργειας των ΗΠΑ Annual Energy Outlook, with Projections 2050). Την ίδια ανοδική πορεία θα έχει και το αέριο.
Δεν υπάρχει το πετρέλαιο για να συνεχιστεί η παγκοσμιοποίηση όπως πριν. Στο πρόβλημα αυτό υπάρχουν τρεις γενικές λύσεις:
1. Ενεργειακός εθνικισμός.
2. Διεθνής συνεργασία.
3. Αποανάπτυξη.
Η λύση 1 (ενεργειακός εθνικισμός) είναι προ των πυλών, μια λύση με την οποία φαίνεται να απειλεί την Αμερική η Ρωσία. Μια λύση για την οποία ετοιμάστηκαν η Τουρκία και πολλές άλλες χώρες που θεωρούν (πρόωρα) πως το Διεθνές Δίκαιο ανήκει στο παρελθόν. Το Δίκαιο του Ισχυρού θα αποφασίσει... Μια λύση που θα οδηγήσει αναπόφευκτα όχι μόνο στην καταστροφή της παγκοσμιοποίησης, αλλά και σε καταστροφικούς περιφερειακούς πολέμους.
Η λύση 2 (διεθνής συνεργασία) αναφέρεται στη Διεθνή Συνεργασία για την Κλιματική Αλλαγή και συνοψίζεται στο σχέδιο Net Zero μέχρι το 2050. Επιγραμματικά θα λέγαμε πως στοχεύει να αφαιρέσει από τη ζήτηση ενέργειας τους υδρογονάνθρακες -ας αφήσουμε τους υδρογονάνθρακες πριν μας αφήσουν οι ίδιοι. Το σχέδιο είναι πολύπτυχο και πολύ φιλόδοξο.
Στο βάθος της επερχόμενης εικοσαετίας θα είναι έτοιμα έξυπνα δίκτυα διανομής, ηλεκτρικά αυτοκίνητα, ανεμογεννήτριες, ηλιακή ενέργεια και ψηφιακοί πυρηνικοί αντιδραστήρες για να επιτευχθεί ο στόχος Net Zero μέχρι το 2050.
Η πυρηνική τεχνολογία επιστρέφει στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας με όχημα την αποτροπή της κλιματικής αλλαγής και συγκεκριμένα τον στόχο να μην ξεπεράσει η υπερθέρμανση τους 2 βαθμούς Κελσίου (μέχρι το 2050). Η νέα πυρηνική ενέργεια είναι αντικείμενο τεραστίου επενδυτικού ενδιαφέροντος. Οι μεγαλοεπενδυτές Μπάφετ και Γκέιτς θα κατασκευάσουν τον μικρό αντιδραστήρα Natrium.
Ο αντιδραστήρας Natrium είναι 345 έως 500 MW (τετηγμένου / λιωμένου άλατος) ηλεκτρικής ισχύος. Πρόκειται για αντιδραστήρα νέας γενιάς, ψηφιακής τεχνολογίας, με λυμένο το πρόβλημα της μη-διάδοσης (πολεμικές εφαρμογές), που αναμένεται να υποστηρίξει το Net Zero μέχρι το 2050 παράγοντας φθηνή μαζική ηλεκτρική ενέργεια βάσης. Ένας τέτοιος αντιδραστήρας μπορεί να καλύψει το 10% των αναγκών της Ελλάδας.
Ο ΣΥΡΙΖΑ είναι εναντίον του λιγνίτη -και ποιος δεν είναι άλλωστε; Η κατάργησή του και η ευχή για την αντικατάστασή του με Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ) σημαίνει απλά αποανάπτυξη. Οι ΑΠΕ δεν μπορούν να λειτουργήσουν ως μονάδες βασικής ενέργειας ούτε προβλέπεται κάτι τέτοιο. Αν ο στόχος δεν είναι η αποανάπτυξη, τότε υπάρχει πρόβλημα.
Ο μόνος τρόπος αντικατάστασης του λιγνίτη για τις μονάδες ενέργειας βάσης της χώρας είναι ή με άλλα ορυκτά (με το πολύ ακριβότερο αέριο, όπως ήδη γίνεται) ή με πυρηνική ενέργεια. Τα ορυκτά (κυρίως αέριο) καλύπτουν σήμερα το 60% των ενεργειακών αναγκών της χώρας με τεράστια αύξηση κόστους (ο λιγνίτης 14%).
Η Ελλάδα μπορεί να πρωτοπορήσει στον τομέα των μικρών μονάδων πυρηνικής ενέργειας. Θα ήταν πολύ σημαντικό, και μέγιστα επικερδές, να συμμετάσχει στην ανάπτυξη αυτών των νέων τεχνολογιών. Η επένδυση είναι σχετικά μικρή. Υπάρχει ελληνικό δυναμικό σκόρπιο σε όλο τον κόσμο με know how. Δεν θα υπάρξει εναντίωση για την Ελλάδα από τις πυρηνικές δυνάμεις. Θα καλύψει νοσοκομειακές ανάγκες της χώρας και θα δημιουργήσει εξαγωγικές δυνατότητες.
Είναι ευτύχημα που στις προσυνεδριακές θέσεις δεν υπάρχει ρητή εναντίωση στην πυρηνική ενέργεια και καλό είναι κάτι τέτοιο να μην γίνει.
Αυτό όμως δεν αρκεί. Αντίθετα μια πιο ενεργητική θέση θα ήταν ευεργετική. Δηλαδή ο ΣΥΡΙΖΑ, όπως είναι ανοικτός στις προσπάθειες αναζήτησης των μορφών ενέργειας με θετικό ολικό κλιματικό αποτύπωμα, όπως οι ΑΠΕ, δεν πρέπει να αγνοεί ότι η πυρηνική ενέργεια έχει θετικότερο ολικό αποτύπωμα και είναι απαραίτητη στην αντιμετώπιση του μεγάλου προβλήματος της κλιματικής αλλαγής και της ανόρθωσης της χώρας.
