Μια εταιρεία - βιτρίνα δίνει προς τα έξω την εικόνα της καθ' όλα νόμιμης επιχείρησης, αλλά ουσιαστικά είναι ένα άδειο «κέλυφος». Δεν κάνει τίποτε περισσότερο από το να διαχειρίζεται τα χρήματα που υπάρχουν μέσα σε αυτό αποκρύπτοντας επιμελώς ποιος είναι ο κάτοχός τους. Τη διαχειρίζονται δικηγόροι, λογιστές, μερικές φορές ακόμα και οι καθαρίστριες των γραφείων. Είναι οι άνθρωποι που υπογράφουν τα χαρτιά και «κολλάνε» το όνομά τους στα επιστολόχαρτα. Όταν οι αρχές προσπαθούν να εντοπίσουν ποιος είναι ο κάτοχος των χρημάτων ή ποιος ελέγχει τις κινήσεις τους, τους υποδεικνύουν όλους αυτούς τους αχυρανθρώπους. Κάποιοι φυσικά κρύβονται πίσω τους και τους πληρώνουν καλά για να κάνουν αυτή τη δουλειά, για να κρύβουν το χρήμα είτε από την εφορία είτε από τις πρώην συζύγους τους... Οι εταιρείες - βιτρίνα λέγονται επίσης και εταιρείες - «γραμματοκιβώτιο» καθώς πολύ συχνά αποτελούνται από μια μονάχα ταχυδρομική διεύθυνση.
Η off shore του μπαμπά
Όταν έχεις μια εταιρεία - βιτρίνα, δεν είναι φρόνιμο η έδρα της να βρίσκεται στο Λονδίνο ή το Παρίσι, όπου οι αρχές μπορούν -αν το θελήσουν- να χώσουν τη μύτη τους στις δουλειές σου. Χρειάζεσαι ένα "υπεράκτιο οικονομικό κέντρο", με απλά λόγια έναν φορολογικό παράδεισο. Θα τον βρεις σε κάποια μικρή, συνήθως νησιωτική χώρα, στα... τροπικά μέρη όπου ισχύει ένα πολύ αυστηρό τραπεζικό απόρρητο και μια πολύ χαμηλή έως ανύπαρκτη φορολογία για τις χρηματοπιστωτικές συναλλαγές. Υπάρχουν πολλές τέτοιες χώρες στον κόσμο: από τα διαβόητα Νησιά Κέιμαν έως τις Βρετανικές Παρθένες Νήσους, το Μακάο, τις Μπαχάμες, τον Παναμά κ.ά. Το καλά προστατευμένο τραπεζικό απόρρητό τους τις καθιστά ιδιαίτερα ελκυστικές σε φοροφυγάδες και κάθε λογής απατεώνες, ειδικά αν οι τοπικές αρχές είναι αδύναμες ή κάνουν τα στραβά μάτια.
"Χαρτιά" δίχως όνομα
Για περισσότερη ανωνυμία, ώστε να μπορείς να διακινείς εύκολα μεγάλα χρηματικά ποσά εδώ κι εκεί, χρειάζεται ένα ακόμη «εργαλείο» και αυτό λέγεται ανώνυμες μετοχές και ομόλογα. Είναι ακριβώς το ίδιο σαν τα μετρητά, μόνον που δεν είναι χαρτονομίσματα των 20, των 50 ή των 100 ευρώ, αλλά «χαρτιά» των 10.000 ευρώ. Πολύ βολικό «μέσον» αν θέλεις να μεταφέρεις μεγάλα ή τεράστια ποσά και ταυτόχρονα να μπορείς να αρνηθείς την ιδιοκτησία τους. Κανείς δεν μπορεί να ξέρει τίνος είναι τα ομόλογα που ενδεχομένως κρατά στο γραφείο του ένας δικηγόρος στον Παναμά, από πού προήλθαν και πού θα «καταλήξουν». Αυτός ακριβώς είναι ο λόγος για τον οποίο η κυβέρνηση των ΗΠΑ σταμάτησε να εκδίδει ανώνυμα ομόλογα το 1982...
Ωραίο μου «πλυντήριο»...
Για να μπορεί να χρησιμοποιηθεί το βρόμικο χρήμα δίχως να προκαλεί υποψίες, απαιτείται φυσικά ένα καλό «πλυντήριο». Αν είσαι ένας διεφθαρμένος πολιτικός π.χ., ή ένας μεγάλος φοροφυγάς, το χρήμα σου χρειάζεται να πάει... «καθαριστήριο» πριν κυκλοφορήσει έξω. Έτσι θα πρέπει να το μεταφέρεις σε κάποια πονηρη εταιρεία κάποιου φορολογικού παραδείσου για να το μετατρέψεις στη συνέχεια σε ανώνυμα ομόλογα, κάτοχος των οποίων θα εμφανίζεται μια εταιρεία - βιτρίνα που κανείς δεν την ξέρει. Με αυτά τα λεφτά μπορείς πλέον να αγοράσεις ένα κρησφύγετο κάπου στο Λονδίνο ή τη νότια Γαλλία ή πολύ απλά να πηγαίνεις ταξίδια για ψώνια στο Παρίσι...