Σκόπιμη πρόκληση με στόχο να υπονομεύσει τις τελευταίες προσπάθειες για τη συγκρότηση διεθνούς μετώπου κατά των τζιχαντιστών ή ένα "θερμό επεισόδιο" που ήταν θέμα χρόνου να εκδηλωθεί, η κατάρριψη, χθες το πρωί, ρωσικού πολεμικού αεροσκάφους από τη ΝΑΤΟϊκή Τουρκία καθιστά ακόμη πιο εκρηκτικό το "μείγμα" της συριακής κρίσης, περιπλέκοντας ακόμη περισσότερο την κατάσταση.
Το τουρκικό γενικό επιτελείο ανακοίνωσε ότι στις 09:20 το πρωί άγνωστο αεροσκάφος παραβίασε τον εναέριο χώρο πάνω από την επαρχία Χατάι. Όταν το μαχητικό αγνόησε δέκα διαδοχικές προειδοποιήσεις να εγκαταλείψει τον εναέριο χώρο της Τουρκίας, επενέβησαν στις 09:24 δύο F-16 βάσει των τουρκικών κανόνων εμπλοκής, προστίθεται.
Στην ανακοίνωση του τουρκικού γενικού επιτελείου δεν γίνεται η παραμικρή αναφορά στην ταυτότητα του αεροσκάφους, το οποίο αναφέρεται απλώς ως αεροσκάφος αγνώστου ταυτότητας. Στην ίδια λογική, η κυβέρνηση της Άγκυρας υποστήριζε αργότερα ότι η κατάρριψη του ρωσικού Σουχόι δεν ισοδυναμούσε με ενέργεια εναντίον "συγκεκριμένης χώρας", αλλά εντασσόταν απλώς στα "αναγκαία μέτρα για την υπεράσπιση της τουρκικής επικράτειΑς".
Η τουρκική κυβέρνηση συγκάλεσε έκτακτη σύνοδο του ΝΑΤΟ και ενημέρωσε τον γενικό γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών Μπαν Γκι Μουν και τα πέντε μόνιμα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ για το περιστατικό. Ο πρόεδρος Ερντογάν συγκάλεσε επίσης το Συμβούλιο Ασφαλείας της χώρας.
Το ρωσικό υπουργείο Άμυνας επιβεβαίωσε την κατάρριψη αεροσκάφους επιμένοντας όμως ότι δεν υπήρξε παραβίαση του τουρκικού εναέριου χώρου. "Το SU-24 βρισκόταν σε ύψος 6.000 μέτρων και οι προκαταρκτικές πληροφορίες υποδεικνύουν ότι καταρρίφθηκε από πυρά από το έδαφος" ανέφερε η πρώτη ανακοίνωση του υπουργείου Άμυνας, υπογραμμίζοντας πως το αεροσκάφος "βρισκόταν αποκλειστικά σε συριακό εναέριο χώρο". Σε μετέπειτα ανακοινώσεις τους Ρώσοι στρατιωτικοί και πολιτικοί αξιωματούχοι εξέφραζαν την εκτίμηση ότι το αεροσκάφος καταρρίφθηκε από πύραυλο εδάφους - αέρος.
Το αμερικανικό Πεντάγωνο έσπευσε να διευκρινίσει ότι οι δυνάμεις των ΗΠΑ που επιχειρούν στη Συρία "δεν ενεπλάκησαν" στο περιστατικό, ενώ επιβεβαίωσε τον ισχυρισμό της Άγκυρας ότι το ρωσικό αεροσκάφος είχε δεχτεί δέκα προειδοποιήσεις προτού καταρριφθεί. Αμερικανοί αξιωματούχοι δήλωσαν πάντως λίγο αργότερα ότι, σύμφωνα με τις "προκαταρκτικές ενδείξεις", το ρωσικό αεροσκάφος παραβίασε τον τουρκικό εναέριο χώρο "για διάστημα λίγων δευτερολέπτων".
Αβέβαιη η τύχη των δύο πιλότων, νεκρός ένας πεζοναύτης
Το ρωσικό SU-24 κατέπεσε σε περιοχή της Συρίας που σήμερα ελέγχεται από Τουρκμένους ισλαμιστές αντάρτες. Παρ' ότι οι δύο χειριστές επέζησαν της έκρηξης και πρόλαβαν να εγκαταλείψουν το αεροσκάφος πριν συντριβεί, η τύχη τους παραμένει αβέβαιη. Σύμφωνα με τις αρχικές πληροφορίες, σκοτώθηκαν από πυρά των ανταρτών λίγο πριν πέσουν στο έδαφος με τα αλεξίπτωτά τους, ενώ δημοσιεύματα του τουρκικού Τύπου ανέφεραν αργότερα ότι έχουν αιχμαλωτιστεί από τους αντάρτες.
"Και οι δύο πιλότοι εντοπίστηκαν νεκροί. Οι σύντροφοί μας άνοιξαν πυρ ενώ εκείνοι βρίσκονταν στον αέρα και τους σκότωσαν" δήλωσε ο Αλπασλάν Τζελίκ, αναπληρωτής διοικητής μιας ταξιαρχίας των τουρκμενικών δυνάμεων σε περιοχή κοντά στο συριακό χωριό Γιαμάντι. Ο ίδιος κρατούσε στα χέρια του, όπως τουλάχιστον υποστήριξε, ένα κομμάτι από το αλεξίπτωτο ενός πιλότου.
Βίντεο που δόθηκε στη δημοσιότητα από συριακή αντικαθεστωτική οργάνωση εμφανίζει αιμόφυρτο τον ένα πιλότο στο έδαφος. "Ένας Ρώσος πιλότος" ακούγεται μια φωνή. "Ο Θεός είναι μεγάλος" συμπληρώνει μια άλλη. Εκπρόσωποι του ρωσικού στρατού ανέφεραν, αργά το βράδυ, ότι ένας από τους δύο πιλότους σκοτώθηκε από πυρά ανταρτών ενώ έπεφτε με αλεξίπτωτο.
Η ηλεκτρονική σελίδα της εφημερίδας "Χουριέτ" έγραψε, ωστόσο, ότι οι δύο πιλότοι είναι ζωντανοί και ότι η τουρκική υπηρεσία ασφαλείας ΜΙΤ διεξάγει ήδη διαπραγματεύσεις με τους Τουρκμένους αντάρτες που τους κρατούν με στόχο την απελευθέρωσή τους.
Οι ρωσικές δυνάμεις στη Συρία έστειλαν αμέσως στον τόπο της συντριβής μαχητικά ελικόπτερα με σκοπό να διασώσουν τους πιλότους. Ένα από αυτά αναγκάστηκε σε αναγκαστική προσγείωση όταν δέχτηκε αντιαρματικό πύραυλο από αντάρτες. Το ελικόπτερο κατάφερε να προσγειωθεί σε περιοχή που ελέγχεται από τον συριακό στρατό. Ρωσικά ΜΜΕ μετέδωσαν πάντως ότι ένας πεζοναύτης σκοτώθηκε κατά τη διάρκεια της επιχείρησης έρευνας και διάσωσης
Η παράμετρος των Τουρκμένων
Ένα στρατηγικής σημασίας ύψωμα στην περιοχή αποτελούσε εδώ και μέρες στόχο σφοδρών βομβαρδισμών από ρωσικά μαχητικά. Στο συγκεκριμένο ύψωμα έχει οχυρωθεί ομάδα Τουρκμένων ανταρτών, που, σύμφωνα με δημοσιεύματα του τουρκικού Τύπου, συνδέονται με ένοπλη σουνιτική ισλαμιστική οργάνωση που δρούσε τις προηγούμενες δεκαετίες στην Τουρκία και σήμερα έχει υπόγειες σχέσεις με τουρκικές μυστικές υπηρεσίες.
Όπως σημειώνει σε ανταπόκρισή του από την Άγκυρα ο Άρης Αμπατζής για το ΑΠΕ, εδώ και μέρες η τουρκική κυβέρνηση διαμαρτυρόταν εντόνως για τον βομβαρδισμό των Τουρκμένων ανταρτών από τη ρωσική πολεμική αεροπορία.
"Είναι δεδομένο το ότι η υπόθεση 'Συρία' αφορά τους σουνίτες, τους σιίτες και τους Κούρδους της χώρας αυτής, τα σχέδια και την εμπλοκή κρατών όπως οι ΗΠΑ, η Ρωσία, η Αγγλία, το Ιράν, η Τουρκία, γειτονικούς πληθυσμούς, όπως οι Κούρδοι του Ιράκ και της Συρίας. Τώρα όμως η πτώση του ρωσικού αεροσκάφους προβάλλει στον ορίζοντα, ενδεχομένως προς όφελος της Τουρκίας και το στοιχείο των Τουρκμένων" επισημαίνει.
