Στην ανατολική Ουκρανία η λέξη «εκεχειρία» έχει χάσει από καιρό το νόημά της. Από τις αρχές Σεπτεμβρίου που επιτεύχθηκε, με τα χίλια ζόρια, η συμφωνία για την κατάπαυση του πυρός, έχουν χάσει τη ζωή τους στις συγκρούσεις μεταξύ ουκρανικού στρατού και ρωσόφιλων αυτονομιστών σχεδόν χίλιοι άνθρωποι, όπως παραδέχτηκε ο επιτετραμμένος του ΟΗΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα, πρίγκιπας Σαΐντ Ραάντ Αλ Χουσεΐν. Δεκατρείς νεκροί την ημέρα κατά μέσον όρο είναι ο απολογισμός της «εκεχειρίας».
Κάπως αλλιώς φαντάζονταν το μέλλον της χώρας τους οι χιλιάδες νέοι άνθρωποι που κατέβηκαν ακριβώς πριν από ένα χρόνο στην πλατεία Μαϊντάν στο Κίεβο για να διαδηλώσουν υπέρ της ευρωπαϊκής προοπτικής της Ουκρανίας και ενάντια στη διαφθορά του πολιτικού συστήματος και της τότε κυβέρνησης του Βίκτορ Γιανουκόβιτς. Μέσα σ' αυτόν τον ένα χρόνο η Ουκρανία έχει διχαστεί οριστικά, έχει αποχωριστεί την Κριμαία, οι κάτοικοι της οποίας επέλεξαν να ενταχθούν στη ρωσική ομοσπονδία, κι αιματοκυλιέται καθημερινά στις ανατολικές επαρχίες της.
Όμως κι αυτόν τον πόλεμο τον συνήθισε η διεθνής κοινή γνώμη -και η ελληνική-, όχι τόσο επειδή θεωρούμε ότι η Ουκρανία είναι μακριά -που δεν είναι-, αλλά κυρίως επειδή όλοι ανησυχούν πολύ περισσότερο για τη γενικότερη κόντρα που κλιμακώθηκε, με αφορμή την Ουκρανία, μεταξύ Δύσης και Ρωσίας.
Η κόντρα αυτή καλά κρατεί, με τις κυρώσεις της Δύσης ενάντια στη Ρωσία αφενός να ρίχνουν το ρούβλι στα τάρταρα -σχεδόν το 40% της αξίας του έχει χάσει έναντι του δολαρίου τον τελευταίο χρόνο, κάνοντας ακόμη πιο δύσκολη τη ζωή των φτωχότερων Ρώσων-, αφετέρου να δυναμιτίζουν τις όποιες προσπάθειες της Ευρώπης για ανάκαμψη της οικονομίας της.
Κάθε τρεις και λίγο το θερμόμετρο ανεβαίνει με το ΝΑΤΟ να κατηγορεί τη Μόσχα ότι στηρίζει με στρατιωτικές μονάδες και βαρύ οπλισμό τους ρωσόφιλους αυτονομιστές και ότι ενισχύει τις δυνάμεις του στα ανατολικά του κράτη - μέλη, στα σύνορα με τη Ρωσία. Την ίδια ώρα ο Πούτιν βάζει το στόλο του να κάνει βόλτες στον Ειρηνικό κοντά στις ακτές της Αυστραλίας και τα αεροσκάφη του να πετούν ξυστά στον εναέριο χώρο του ΝΑΤΟ στη Βαλτική και τον Ατλαντικό...
Γερμανική ευθυγράμμιση
Προς στιγμήν το προηγούμενο Σαββατοκύριακο στο Μπρισμπέιν της Αυστραλίας, όπου συνεδρίαζαν οι ηγέτες των G20, των 20 ισχυρότερων βιομηχανικών και αναπτυσσόμενων χωρών του πλανήτη, φάνηκε ότι η κρίση πήρε έναν δρόμο χωρίς γυρισμό, ότι ο νέος Ψυχρός Πόλεμος ήρθε για να μείνει.
Βαλλόμενος πανταχόθεν και απομονωμένος, ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν αποχώρησε εσπευσμένα από τη σύνοδο επειδή είχε ανάγκη από... ύπνο, όπως είπε, ενώ και η τελευταία «διαλλακτική» της Δύσης, η Γερμανίδα καγκελάριος Άνγκελα Μέρκελ -που συναντήθηκε ή μίλησε στο τηλέφωνο 36 φορές με τον Πούτιν από τον Μάρτιο-, σκλήρυνε τον τόνο της έναντι της Ρωσίας, σχεδόν ευθυγραμμιζόμενη με τον πρόεδρο των ΗΠΑ Μπάρακ Ομπάμα και τον Βρετανό πρωθυπουργό Ντέιβιντ Κάμερον.
Ωστόσο, λίγες μέρες αργότερα φάνηκε ότι οι γέφυρες επικοινωνίας δεν έχουν κοπεί εντελώς, καθώς αναπάντεχα ο Πούτιν δέχτηκε στο Κρεμλίνο τον Γερμανό υπουργό Εξωτερικών Φρανκ Βάλτερ Στάινμαϊερ κι αμέσως μετά ο ομόλογός του Σεργκέι Λαβρόφ υποστήριξε από το βήμα της ρωσικής Βουλής ότι η Ρωσία δεν ευθύνεται για την επιδείνωση των σχέσεών της με την Ευρωπαϊκή Ένωση, ούτε το επιδιώκει: «Δεν υπάρχει εναλλακτική για καμία από τις δύο πλευρές, πέραν της συνεργασίας μεταξύ ισότιμων εταίρων» είπε. Επιπλέον οι υπουργοί Εξωτερικών της Ε.Ε. στη συνάντησή τους τη Δευτέρα δεν προχώρησαν στην επιβολή περαιτέρω κυρώσεων, όπως είχε απειλήσει ο Κάμερον.
Υπάρχουν ακόμη περιθώρια προσέγγισης μεταξύ των δύο πλευρών; Μια πρόταση για διέξοδο από το διαφαινόμενο αδιέξοδο έκανε τις προάλλες ο Γερμανός σοσιαλδημοκράτης Ματίας Πλάτσεκ, πρόεδρος του Γερμανορωσικού Φόρουμ, λέγοντας ότι «ο εξυπνότερος ενίοτε υποχωρεί» και ζητώντας να νομιμοποιηθεί εκ των υστέρων η προσάρτηση της Κριμαίας, καθώς και να αποδεχθεί το Κίεβο ότι οι ανατολικές επαρχίες δεν πρόκειται να επιστρέψουν στο ουκρανικό κράτος.
Η πρώτη αντίδραση του επίσημου Βερολίνου ήταν σαφώς αρνητική, πλην όμως όλο και περισσότεροι θεωρούν βάσιμο το επιχείρημά του ότι η Δύση δεν επιτρέπεται να ταπεινώσει τον Πούτιν, διότι, όποιος κι αν τον διαδεχθεί στην ηγεσία της δεύτερης πυρηνικής δύναμης του πλανήτη, θα είναι ακόμη πιο εθνικιστής και ίσως όχι τόσο ισχυρός στο εσωτερικό - άρα και πιο επικίνδυνος...
ΚΑΚΗ ΜΠΑΛΗ
