Καμπάνια ενάντια στα μηδενικά ελλείμματα ξεκίνησε στη Γερμανία το περιοδικό Spiegel, με το κύριο άρθρο του να καλεί την καγκελάριο Μέρκελ «να αλλάξει πορεία», με το κεντρικό ρεπορτάζ του να διεκτραγωδεί την κατάσταση των υποδομών στη Γερμανία -«το κράτος γκρεμίζεται», είναι ο τίτλος- και με μια αποκάλυψη για το πώς η Μέρκελ επηρεάζεται από τις δημοσκοπήσεις, με εξαίρεση την περίπτωση «διάσωσης» της Ελλάδας.
Ουσιαστικά το γερμανικό περιοδικό, που διεκδικεί εδώ και χρόνια τον ρόλο του καθοδηγητή της κοινής γνώμης, έρχεται να συνταχθεί με τον διοικητή της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας Μάριο Ντράγκι και πολλούς επιφανείς οικονομολόγους της Γερμανίας, που ζητούν από τη γερμανική κυβέρνηση να ενισχύσει τη ζήτηση και να αυξήσει σημαντικά τις δημόσιες επενδύσεις.
Και κατηγορεί ουσιαστικά το δίδυμο Μέρκελ και Σόιμπλε ότι έχει εγκλωβιστεί στο ιδεολόγημα των ισοσκελισμένων προϋπολογισμών και δεν κάνει τίποτε για να σώσει την Ευρωζώνη από τον αποπληθωρισμό, παρά τις «κραυγές αγωνίας» του Ντράγκι προς τους πολιτικούς της Ευρώπης «να κάνουν επιτέλους κάτι».
Μάλιστα, το Spiegel υποστηρίζει ότι το Βερολίνο μπορεί να προχωρήσει σε δημόσιες επενδύσεις 40 δισεκατομμυρίων ευρώ, χωρίς καν να παραβιάσει τους κανόνες του φρένου χρέους. Εάν το κάνει, θα αναθερμάνει όχι μόνο τη γερμανική οικονομία -που φλερτάρει πάλι με την ύφεση- αλλά και την ευρωπαϊκή, που το έχει απόλυτη ανάγκη. Πιστό στο δόγμα των μεταρρυθμίσεων, το Spiegel καλεί τη γερμανική κυβέρνηση να δώσει το καλό παράδειγμα, με ένα «τολμηρό πρόγραμμα επενδύσεων», πείθοντας τους εταίρους της -πρωτίστως τη Γαλλία και την Ιταλία- ότι εάν προχωρήσουν σε μεταρρυθμίσεις του κοινωνικού τους κράτους, η Γερμανία με τις επενδύσεις της θα δημιουργήσει και γι' αυτούς θέσεις εργασίας.
Επίσης θυμίζει στη Μέρκελ το δόγμα της, «αν καταστραφεί το ευρώ, καταστρέφεται η Ευρώπη», και την καλεί να αλλάξει πολιτική για να το τιμήσει: «ένα πρόγραμμα επενδύσεων στη Γερμανία θα ήταν κίνηση ευρωπαϊκής αλληλεγγύης», υποστηρίζει. Όπως είναι δομημένο το περιβάλλον της Ευρωζώνης, εάν η Γερμανία κάνει περισσότερα χρέη, θα αυξήσει τη ζήτηση για τους εταίρους της.
Πάντως, ο αρθρογράφος δεν είναι αισιόδοξος ότι θα εισακουσθεί. Στο ρητορικό ερώτημα εάν η Μέρκελ είναι έτοιμη να αλλάξει πολιτική, απαντά με μια ρήση του Κέυνς: «Το πρόβλημα δεν είναι τόσο να ανοιχτεί κανείς σε νέες ιδέες, όσο να απαλλαγεί από τις παλιές».
Ωστόσο, καθώς το Spiegel πιστεύει -και ώς ένα βαθμό το αποδεικνύει η έρευνα που έκανε- ότι η Μέρκελ τείνει εξαιρετικά ευήκοον ους στις δημοσκοπήσεις και σπανίως παίρνει μια απόφαση κόντρα στην κοινή γνώμη, παρουσιάζει με μελανά χρώματα την κατάσταση των υποδομών στη Γερμανία, σε μια προσπάθεια να φτιάξει κλίμα υπέρ των δημοσίων επενδύσεων. Η προσπάθεια αυτή έχει ελπίδες να πετύχει, καθώς πολλοί Γερμανοί βιώνουν στην καθημερινότητά τους την επιδείνωση της κατάστασης των δρόμων και των μέσων μαζικής μεταφοράς, ενώ βλέπουν ότι τα περισσότερα σύγχρονα εργοστάσια που φτιάχνουν οι γερμανικοί βιομηχανικοί όμιλοι δεν είναι πλέον εντός της χώρας, αλλά στην ανατολική Ευρώπη ή την Ασία - και φοβούνται για τις θέσεις εργασίας τους.
Υπέρβαση για την Ελλάδα
Το ειδικό ελληνικό ενδιαφέρον στην έρευνα για τη σχέση της Μέρκελ με τις δημοσκοπήσεις είναι η… υπέρβαση που έκανε η Γερμανίδα καγκελάριος στην περίπτωση του ελληνικού «πακέτου». Ενώ στα περισσότερα θέματα διαμόρφωνε την πολιτική της ανάλογα με τα αποτελέσματα των μυστικών δημοσκοπήσεων, που γίνονταν για λογαριασμό της καγκελαρίας -π.χ. στο θέμα της πυρηνικής ενέργειας, της κλιματικής αλλαγής ή της κοινωνικής πολιτικής στο εσωτερικό- στην περίπτωση της Ελλάδας αγνόησε την κοινή γνώμη, που στην πλειονότητά της ήθελε την έξοδο της Ελλάδας από την Ευρωζώνη. Ταυτόχρονα, όμως, έλαβε υπόψη το «όχι» των Γερμανών στην αμοιβαιοποίηση του χρέους και το έκανε κεντρικό σλόγκαν στον προεκλογικό της αγώνα, θάβοντας την πρόταση για τα ευρωομόλογα, που επανέρχεται συνεχώς στην ημερήσια διάταξη.
