Ήταν μια σύνοδος κορυφής από το παρελθόν αυτή του ΝΑΤΟ στο Νιούπορτ της Ουαλλίας. Μύριζε Ψυχρό Πόλεμο. Για πρώτη φορά έπειτα από 25 χρόνια, η Ρωσία ήταν και πάλι ο εχθρός κι όχι πια ο ένας από τους δύο πυλώνες μιας στρατηγικής συνεργασίας. Επιπλέον, για πρώτη φορά μετά από πολλά χρόνια -κατά τα οποία το ΝΑΤΟ ουσιαστικά δεν είχε ρόλο κι έψαχνε να τον βρει σε out of area περιπέτειες- βρίσκεται, έστω θολά, στο τραπέζι της Βορειοατλαντικής συμμαχίας το αίτημα για ενεργοποίηση του περιβόητου άρθρου 5, που τη δεσμεύει να συνδράμει στρατιωτικά τα μέλη της εκείνα που απειλούνται.
Εκπεφρασμένη απειλή δεν υπάρχει, ούτε εκ μέρους της Ρωσίας για τις χώρες της Βαλτικής, ούτε εκ μέρους του Χαλιφάτου για την Τουρκία. Όσο για την Ουκρανία, που καταγγέλλει ότι η Μόσχα απειλεί την εδαφική κυριαρχία της, δεν είναι μέλος του ΝΑΤΟ. Ωστόσο, όσο κλιμακώνεται η ουκρανική κρίση, τόσο πιέζουν οι ανατολικές χώρες της συμμαχίας για "προστασία" από το ΝΑΤΟ. Και στη σύνοδο της Ουαλλίας, οι ηγέτες των κρατών - μελών ανταποκρίθηκαν ως έναν βαθμό στο αίτημα, αποφασίζοντας τη δημιουργία μιας ομάδας ταχείας επέμβασης. Η ομάδα αυτή που θα αποτελείται από 5.000 άνδρες και στην οποία θα συμπεριλαμβάνονται χερσαίες, αεροπορικές και θαλάσσιες δυνάμεις, θα είναι στη διάθεση της Πολωνίας και των τριών χωρών της Βαλτικής, αλλά όχι της Ουκρανίας.
Το ΝΑΤΟ απάντησε αρνητικά στο αίτημα του προέδρου της Ουκρανίας Πέτρο Ποροσένκο για στρατιωτική συνδρομή, αλλά τον διαβεβαίωσε ότι θα ιδρύσει ένα ταμείο στήριξης ειδικά για τους τομείς της επιμελητείας, της «κυβερνοάμυνας» και της βοήθειας στους τραυματισμένους στρατιώτες.
Για τους ανατολικούς, η απόφαση για την ομάδα ταχείας επέμβασης δεν ήταν αρκετά... γενναιόδωρη. Αυτό που ήθελαν η Πολωνία, η Λιθουανία, η Λετονία και η Εσθονία ήταν μόνιμες ΝΑΤΟϊκές βάσεις στο έδαφός τους, καθώς και αναθεώρηση των σχεδίων της αντιπυραυλικής «ομπρέλας», ώστε να μην έχει στόχο μόνο την αναχαίτιση πυραυλικών επιθέσεων από τη Μέση Ανατολή -το Ιράν υποτίθεται ότι ήταν μέχρι τώρα ο κίνδυνος- αλλά και από τη Ρωσία.
Μέρκελ, η ψύχραιμη
Μάλιστα, αυτό το τελευταίο αίτημα είχε και την ευλογία της Ουάσινγκτον, αλλά η Γερμανίδα καγκελάριος Μέρκελ κατάφερε να το αποτρέψει, υποστηρίζοντας ότι δεν υπάρχει λόγος να προκαλέσει το ΝΑΤΟ τη Ρωσία, την οποία άλλωστε διαβεβαίωνε εδώ και πολλά χρόνια ότι η αντιπυραυλική «ομπρέλα» δεν στήνεται εναντίον της.
Στο Νιούπορτ συζητήθηκε και το κόστος της ομάδας ταχείας επέμβασης, με τον γενικό γραμματέα του ΝΑΤΟ, Άντερς Φογκ Ράσμουσεν να καλεί τα κράτη - μέλη να δίνουν το 2% του ετήσιου ΑΕΠ τους για εξοπλισμούς, όπως έχουν δεσμευτεί. Να σημειωθεί ότι οι περισσότερες χώρες ξοδεύουν πολύ λιγότερα για εξοπλισμούς και, με δεδομένη την οικονομική δυστοκία, δεν είναι διατεθειμένες να αυξήσουν τα σχετικά κονδύλια.
Στο δια ταύτα, πάντως, και παρά τους έντονους ψυχροπολεμικούς τόνους, το ΝΑΤΟ δεν προτίθεται να συγκρουστεί άμεσα με τη Ρωσία. «Δεν υπάρχει στρατιωτική λύση» είναι το δόγμα που επαναλαμβάνει συνεχώς η Μέρκελ, η οποία επιμένει στο να μείνουν οι δίαυλοι επικοινωνίας με τη Μόσχα ανοιχτοί.
Αντίθετα, η Γερμανία δεν μπλοκάρει πια την ενίσχυση των οικονομικών κυρώσεων σε βάρος τη Μόσχας, την οποία συζήτησαν το βράδυ της Παρασκευής οι πρέσβεις των κρατών - μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Πάντως, το αν θα επιβληθούν και νέες κυρώσεις εξαρτάται από τις εξελίξεις στην ανατολική Ουκρανία και τη διάρκεια της εκεχειρίας που αποφάσισαν προχτές στο Μινσκ οι εκπρόσωποι της ουκρανικής κυβέρνησης και των αυτονομιστών.
