Αίνιγμα αποτελεί η σύσκεψη για το ελληνικό χρέος, που λέγεται ότι πρόκειται να συγκαλέσει το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο στα μέσα Νοεμβρίου στην Ουάσιγκτον. Μια πρώτη ερμηνεία που δόθηκε είναι ότι το Ταμείο προσπαθεί να πιέσει την Ευρωζώνη να επιταχύνει τη διαπραγμάτευση για το μέλλον του ελληνικού χρέους, αλλά και να καλύψει τα πιθανά χρηματοδοτικά κενά που θα εμφανιστούν.
Ωστόσο, από πέρσι το καλοκαίρι κάθε Ευρωπαίος αξιωματούχος που τοποθετείται επ' αυτού - από τον πρόεδρο του Eurogroup μέχρι τον υπουργό Οικονομικών της Γερμανίας- επαναλαμβάνει περίπου μονότονα ότι οι εταίροι θα τηρήσουν τη δέσμευσή τους έναντι της Ελλάδας να καλύψουν το όποιο κενό, εάν αυτό προκύψει. Υπό όρους εννοείται.
Επιπλέον, σύμφωνα με τα επίσημα χρονοδιαγράμματα, η διαπραγμάτευση για το χρέος θα ξεκινήσει τον Νοέμβριο, άρα κάτι άλλο κρύβεται πίσω από την πληροφορία περί ειδικής σύσκεψης του ΔΝΤ.
Αυτό το άλλο αφήνει να εννοηθεί σήμερα το ρεπορτάζ των New York Times, που υποστηρίζει ότι το ΔΝΤ βρίσκεται στο στάδιο «ολοκλήρωσης κανόνων» που θα παρέχουν τη δυνατότητα «επιμερισμού βαρών» σε ιδιώτες ομολογιούχους, κατά την αναδιάρθρωση χρεών υπερχρεωμένων κρατών που ζητούν βοήθεια από το Ταμείο. Θα έχει όμως καταλήξει το ΔΝΤ στους νέους κανόνες μέχρι τον Νοέμβριο; Και ποια θα είναι η στάση της Ευρωζώνης;
Ή μήπως αυτό σημαίνει ότι θα υπάρξει νέα ερμηνεία για το πότε το χρέος μιας χώρας είναι βιώσιμο; Αν πιστέψει κανείς τους NYT, «η νέα προσέγγιση σηματοδοτεί τη μεταβολή στον τρόπο αντίληψης του ΔΝΤ σχετικά με το ακανθώδες και πολιτικά δύσκολο θέμα, ως προς το πώς και πότε θα καθορίζεται ότι το χρέος μιας χώρας δεν είναι πλέον βιώσιμο και, το πιο σημαντικό, σε ποιο βαθμό θα απαιτείται η συμμετοχή των ιδιωτών ομολογιούχων στον επιμερισμό του κόστους της αναδιάρθρωσης έναντι της διάσωσης που βασίζεται στους φορολογούμενους της χώρας».
Ήδη, όμως, όπως φάνηκε κι από το μοντέλο «διάσωσης» της Κύπρου, δεν υπάρχουν αντιρρήσεις στην Ευρώπη για τη συμμετοχή ιδιωτών στο κόστος αναδιάρθρωσης του χρέους, ενώ ειδικά στην περίπτωση του ελληνικού χρέους, όπως διαμορφώθηκε μετά το πρώτο «κούρεμα», τη συντριπτική πλειονότητα των κρατικών ομολόγων την έχει στα χέρια του ο δημόσιος τομέας, άρα κάθε νέα αναδιάρθρωση δεν μπορεί παρά να αφορά αυτόν.
Εν πάση περιπτώσει, το αίνιγμα θα λυθεί, ενδεχομένως κατά τη φθινοπωρινή σύνοδο του ΔΝΤ στις 10 Οκτωβρίου.
Άλλωστε οι NYT υποστηρίζουν ότι αυτό που ωθεί το ΔΝΤ να αλλάξει την προσέγγισή του δεν είναι μόνο η ελληνική περίπτωση, αλλά και το δικαστικό θρίλερ της Αργεντινής με τα κερδοσκοπικά κεφάλαια που αρνήθηκαν να μπουν σε συμφωνία για κούρεμα: «Οι κανόνες για την αναδιάρθρωση των κρατικών χρεών θα πρέπει να διασαφηνιστούν», επισημαίνεται στο δημοσίευμα. Και υπογραμμίζεται στη συνέχεια ότι «η πρόταση του Ταμείου, η οποία θα δέσμευε τους ομολογιούχους επενδυτές του ιδιωτικού τομέα, με επέκταση της περιόδου ωρίμανσης, ώστε να μην μπορούν να τα εκποιήσουν, αντιμετωπίζει την αντίθεση πολλών επενδυτών και των επαγγελματικών τους οργανώσεων».
Στο μεταξύ το θέμα της αναδιάρθρωσης του χρέους -όχι μόνο του ελληνικού- επαναφέρει στη δημόσια συζήτηση το Ινστιτούτο Bruegel, ως απαραίτητο συμπλήρωμα, μαζί με πολιτική τόνωσης της ζήτησης στον ευρωπαϊκό Βορρά, στα μέτρα που ανήγγειλε προχθές η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα.
Υπενθυμίζεται ότι η ΕΚΤ έσπασε ένα ταμπού και αποφάσισε να αγοράσει ανυπόθηκους τίτλους και καλυμμένα ομόλογα, σε μια προσπάθεια να αναθερμάνει την πιστωτική αγορά.
Η απόφαση αυτή δεν άρεσε καθόλου στη Γερμανία, η οποία εκτιμάται ότι μειοψήφησε κατά τη συνεδρίαση του διευθυντηρίου της ΕΚΤ την Πέμπτη. Και χθες βγήκε ο μέντορας του σημερινού διοικητή της Bundesbank, και προκάτοχός του, Άλεξ Βέμπερ να κατηγορήσει την ΕΚΤ ότι ξεπερνάει τις αρμοδιότητές της κι ότι με τα μέτρα που αποφάσισε ουσιαστικά «κοινοτικοποιεί την ευθύνη στην Ευρωζώνη», φορτώνει δηλαδή τα χρέη όλων σε όλους. Πάντως, η επίσημη Γερμανία δεν αντέδρασε ακόμη.
Σημειώνεται ότι μία εβδομάδα νωρίτερα η καγκελάριος Μέρκελ είχε τηλεφωνήσει στον διοικητή της ΕΚΤ Μάριο Ντράγκι για να του ζητήσει τον λόγο για τις δηλώσεις του ότι χρειάζονται μεγάλα δημόσια προγράμματα επενδύσεων για να αναθερμανθεί η ευρωπαϊκή οικονομία.
