Η ανεργία ήρθε για να μείνει, τουλάχιστον μέχρι το τέλος του 2015. Αυτή είναι η δυσοίωνη πρόβλεψη για την Ελλάδα του Οργανισμού για την Οικονομική Συνεργασία και Ανάπτυξη, ενώ και οι εκτιμήσεις του για τις υπόλοιπες χώρες δεν είναι πολύ καλύτερες, καθώς προβλέπει αργή και άνιση ανάκαμψη της οικονομίας, με αντίστοιχα αργές και άνισες βελτιώσεις στον τομέα της απασχόλησης.
Στην ετήσια έκθεση του ΟΟΣΑ για την απασχόληση, που δόθηκε χτες στη δημοσιότητα, υπογραμμίζεται ότι η λύση για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας δεν είναι οι μειώσεις στους μισθούς, αλλά οι μεταρρυθμίσεις στις αγορές προϊόντων και υπηρεσιών. Και προειδοποιεί ότι πιθανές περαιτέρω μειώσεις στους πραγματικούς μισθούς, ειδικά στις χώρες της ευρωκρίσης, μπορεί να προκαλέσουν αποπληθωρισμό, αλλά και να οδηγήσουν τις κοινωνίες σε βαθύτερη φτώχεια.
Οι αναλυτές του ΟΟΣΑ υπολόγισαν ότι για τις χώρες - μέλη του οι πραγματικοί μισθοί έμειναν αμετάβλητοι την περίοδο 2010 - 2013 κατά μέσο όρο. Πλην όμως, σε μια ομάδα χωρών, όπως η Ελλάδα, η Ιρλανδία, η Ισπανία και η Σλοβενία, οι πραγματικοί μισθοί μειώθηκαν με ετήσιο ρυθμό 2% έως 5%. Τα σκήπτρα αυτής της μείωσης τα κρατά η Ελλάδα, με ετήσια πτώση άνω του 5% του μέσου μισθού από το 2009 μέχρι σήμερα.
Στο κεφάλαιο της έκθεσης του ΟΟΣΑ για την Ελλάδα, οι συντάκτες υποστηρίζουν ότι το ποσοστό της ανεργίας θα παραμείνει «κολλημένο» γύρω στο 27% μέχρι το τέλος του 2015, από 27,2% που ήταν τον Μάιο του 2014.
Επίσης διαπιστώνουν ότι η Ελλάδα έχει πλέον ένα από τα μεγαλύτερα ποσοστά ανεργίας μεγάλης διάρκειας στον ΟΟΣΑ. Κατά μέσο όρο, στις χώρες του διεθνούς οργανισμού ο ένας στους τρεις ανέργους έψαχνε μάταια δουλειά πάνω από έναν χρόνο - στο τέλος του πρώτου τριμήνου του 2014. Αντίθετα, στην Ελλάδα το ποσοστό των μακροχρόνια ανέργων αυξήθηκε από 49% σε 71% στο διάστημα από το τέλος του 2007 μέχρι τις αρχές του 2014. Κι όσο περισσότερο διάστημα μένει κάποιος εκτός αγοράς εργασίας, τόσο πιο δύσκολα επιστρέφει και για αντικειμενικούς -«σκουριάζουν» οι δεξιότητές του-, και για υποκειμενικούς λόγους - χάνει το κουράγιο του.
Μείωση μισθών και παραγωγικότητα
Οι μεγάλες μειώσεις μισθών στην Ελλάδα -εντονότερες στον ιδιωτικό τομέα, με ρυθμό πτώσης 3,4% τον χρόνο από το 2009, και μικρότερες στο δημόσιο τομέα, με αντίστοιχο ρυθμό πτώσης 1,9%- μπορεί να είχαν σαν αποτέλεσμα να κλείσει το άνοιγμα της ψαλίδας στο κόστος ανά μονάδα εργασίας σε σχέση με τη Γερμανία, πλην όμως οδήγησαν σε περαιτέρω μείωση της παραγωγικότητας. Ο ΟΟΣΑ προτείνει να ληφθούν μέτρα ώστε να ενισχυθεί η ανταγωνιστικότητα στις αγορές προϊόντων και να εφαρμοστούν πολιτικές που να ενθαρρύνουν την κινητικότητα των εργαζομένων από κλάδο σε κλάδο.
Ανασφάλεια στην αγορά εργασίας
Στην έκθεση του ΟΟΣΑ διαπιστώνεται επίσης ότι η Ελλάδα ανήκει στις χώρες με τη λιγότερη ασφάλεια στην αγορά εργασίας. Ο κίνδυνος να χάσει ένας εργαζόμενος τη δουλειά του στην Ελλάδα είναι από τους μεγαλύτερους μεταξύ των χωρών του ΟΟΣΑ, ενώ οι μηχανισμοί προστασίας από την ανεργία -π.χ. το ύψος και η διάρκεια των επιδομάτων ανεργίας- είναι από τους πλέον αδύναμους. Επιπλέον, για τους έχοντες εργασία η ποιότητά της είναι από τις χαμηλότερες, καθώς οι Έλληνες εργαζόμενοι είναι αντιμέτωποι με υπερβολικές απαιτήσεις στη δουλειά τους, χωρίς αντίστοιχα να έχουν επαρκείς πόρους για να τις καλύψουν. Αυτή η κατάσταση όχι μόνο εμποδίζει την αύξηση της παραγωγικότητας, αλλά έχει και αρνητικές επιπτώσεις στην υγεία των εργαζομένων, υπογραμμίζεται στην έκθεση του ΟΟΣΑ.
Αργή ανάκαμψη στο σύνολο του ΟΟΣΑ
Το θετικό στοιχείο στην έκθεση του διεθνούς οργανισμού είναι η διαπίστωση ότι ο εναρμονισμένος δείκτης ανεργίας στα 34 μέλη του υποχώρησε τον Ιούνιο στο 7,3%. Ωστόσο, η ανεργία στις χώρες του ΟΟΣΑ προ της κρίσης ήταν σε πολύ χαμηλότερα επίπεδα, στο 6%. Αυτή τη στιγμή ο αριθμός των ανέργων στις χώρες του ΟΟΣΑ αγγίζει τα 45 εκατομμύρια και δεν αναμένεται να συρρικνωθεί σημαντικά το επόμενο διάστημα. Η πρόβλεψη του διεθνούς οργανισμού είναι ότι το μέσο ποσοστό της ανεργίας θα μειωθεί ελαφρά, στο 7,1%, μέχρι το τέλος του 2015.
Εκτός από την Ελλάδα και η Ισπανία δεν αναμένεται να δει την ανεργία της να μειώνεται - στην καλύτερη περίπτωση το ποσοστό της θα πέσει στο τέλος του 2015 στο 23,9%, από 24,5% που είναι σήμερα.
Σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ προτεραιότητα είναι τώρα να «καλλιεργηθεί η δημιουργία όχι μόνο περισσότερων, αλλά και καλύτερων θέσεων εργασίας - ένα καθήκον που αποτελεί πλέον καθοριστική πρόκληση για πολλές κυβερνήσεις ανά τον κόσμο».
Εν κατακλείδι, ο ΟΟΣΑ, καλεί τα μέλη του να σταματήσουν τις μειώσεις των μισθών, καθώς, «κάθε περαιτέρω μείωση κινδυνεύει να γίνει αντιπαραγωγική, επειδή έτσι μπορεί να μπούμε σε έναν φαύλο κύκλο αποπληθωρισμού, χαμηλότερης κατανάλωσης και λιγότερων επενδύσεων». Και υποστηρίζει ότι πολιτικές όπως η εφαρμογή κατώτατου μισθού, η προοδευτική φορολόγηση και τα επιδόματα εργαζομένων θα μπορούσαν να βοηθήσουν στην πιο ισότιμη κατανομή του κόστους της οικονομικής προσαρμογής.
