Του Κοσμά Κέφαλου
Η εναλλαγή αυταρχικών και απολυταρχικών καθεστώτων στην εξουσία, με βασιλιάδες και δυναστείες πρωθυπουργών, οι επεμβάσεις ξένων, το επαναστατικό κίνημα, οι έμφυλες και οι φυλετικές διακρίσεις, η εκμετάλλευση των εργαζόμενων, η ακραία φτώχια, με τον μισό πληθυσμό να μην έχει ούτε ένα πλήρες γεύμα ανά ημέρα, χαρακτηρίζει την πορεία του Νεπάλ από την ίδρυσή του μέχρι την εκλογική νίκη και την ανάληψη της εξουσίας από το Μαοϊκό Κουμουνιστικό Κόμμα.
Ο Σπύρος Σακελλαρόπουλος καταγράφει στο βιβλίο «Νεπάλ: εθνότητες, κάστες, τάξεις στην κορυφή του κόσμου» (εκδόσεις Τόπος), με τρόπο απλό, αλλά και ακρίβεια, την ιστορική εξέλιξη του μικρού κράτους της ΝΑ Ασίας καθώς και τη δημιουργία και τη δράση του Μαοϊκού ΚΚΝ.
Το Νεπάλ ιδρύθηκε το 1769 και διαμόρφωσε τα σημερινά σύνορα κατά τον πόλεμο με τους Βρετανούς (1814-1816). Η σύγκρουση εξουσιών επί 30 χρόνια μεταξύ βασιλιά και πρωθυπουργού λήγει υπέρ του δεύτερου (θετικό σε πρώτη ανάγνωση) ύστερα από σφαγή στο παλάτι. Το πολύ αρνητικό είναι ότι θα ανέλθει στην εξουσία ο στρατιωτικός διοικητής Ράνα, δημιουργώντας δυναστεία, με τα μέλη της οικογένειας να εναλλάσσονται στην πρωθυπουργία, ως παντοδύναμοι κυβερνήτες, επί έναν αιώνα.
Το 1951, ύστερα από αιματηρούς αγώνες, καταρρέει η δυναστεία των Ράνα, ωστόσο επανέρχεται ο θεσμός της μοναρχίας. Το 1960 ο βασιλιάς υφαρπάζει την εξουσία, αναστέλλει τη λειτουργία του κοινοβουλίου και θέτει τα πολιτικά κόμματα εκτός νόμου.
Το 1971 πραγματοποιείται η πρώτη μαοϊκή εξέγερση. Υπό την πίεση αιματηρών κινητοποιήσεων, αγώνων και πολιτικής ανυπακοής, αίρεται το 1990 η απαγόρευση λειτουργίας των πολιτικών κομμάτων.
Το 1995 το Μαοϊκό ΚΚΝ καθοδηγεί εξεγέρσεις σε αγροτικές περιοχές, με στόχο την κατάργηση της μοναρχίας και έναν χρόνο αργότερα ξεκινάει και τυπικά τον λαϊκό πόλεμο, ο οποίος θα διαρκέσει μέχρι το 2006.
Στις εκλογές του 2008 το Μαοϊκό Κομουνιστικό Κόμμα σχηματίζει κυβέρνηση συνεργασίας με το Ενοποιημένο Μαρξιστικό - Λενινιστικό ΚΚΝ και, μέσω της Συντακτικής Συνέλευσης, καταργείται ο θεσμός της μοναρχίας.
Η νέα αριστερή κυβέρνηση καλείται να αντιμετωπίσει τραγική κατάσταση. Το 20% του φτωχότερου πληθυσμού διαθέτει μόνο το 7,6% του συνολικού εισοδήματος, το 51% καταναλώνει λιγότερες από τις απαιτούμενες θερμίδες, χαμηλώνοντας τραγικά το προσδόκιμο ζωής, καταγράφεται έλλειψη σιδήρου στις εγκύους, οι κάτοικοι ορεινών περιοχών πάσχουν από έλλειψη ιωδίου, κάτι που προκαλεί βρογχοκήλες και πνευματική καθυστέρηση, ενώ σημαντικός αριθμός φτωχών πάσχει από τύφλωση λόγω έλλειψης βιταμίνης Α.
Απουσιάζει το κοινωνικό κράτος, οι εθνοτικές ανισότητες αναπαράγουν κοινωνικές διακρίσεις με αποστερήσεις και ταπεινώσεις όσων δεν ανήκουν στους βραχμάνους και τους Τσέρτι, με περιορισμό πρόσβασης στην εκπαίδευση, στον πλούτο και στις υψηλές ιεραρχικά θέσεις.
Τραγικότερη είναι η θέση της γυναίκας. Σε μια πατριαρχικά δομημένη κοινωνία η βίαιη συμπεριφορά των ανδρών είναι αποδεκτή, ενώ υφίστανται 23 νόμοι που στηρίζουν τις έμφυλες διακρίσεις. Το ποσοστό μητρικής θνησιμότητας είναι το υψηλότερο στη Ν. Ασία, η έκτρωση είναι παράνομη και το ποσοστό θανάτων λόγω μη ασφαλών εκτρώσεων είναι τετραπλάσιο του παγκόσμιου μέσου όρου. Υπολογίζεται πως κάθε χρόνο 5 έως 7 χιλιάδες κορίτσια μεταξύ 10 και 18 ετών πωλούνται στην Ινδία (φθηνότερα από μία αγελάδα), για να δουλέψουν ως πόρνες. Μη γνωρίζοντας τη γλώσσα, είναι απομονωμένες και πολλές πεθαίνουν πριν από τα 30 χρόνια τους. Αν καταφέρουν να διαφύγουν και να επιστρέψουν στο χωριό τους, γνωρίζουν την κοινωνική απομόνωση.
Με τη συμμετοχή τους στο επαναστατικό κίνημα οι γυναίκες απαλλάσσονται από μεταφυσικές ιδεοληψίες, αλλάζει ο τρόπος σκέψης τους, η ίδια η ταυτότητά τους. Ένας από τους άθλους του αρχικά μικρού αριστερού κόμματος, το οποίο διαδραμάτισε καταλυτικό ρόλο στις πολιτικές εξελίξεις.
