"Παιζωγράφο", χαρακτήριζε συχνά τον εαυτό του ο Νίκος Γαβριήλ Πεντζίκης, ενώνοντας σε αυτήν την περιπαικτική λέξη τις δύο του ιδιότητες, του συγγραφέα και του ζωγράφου, αλλά και την παιδικότητα με την οποία ήθελε η ματιά του να βλέπει τον κόσμο...
Ματιά που αποτυπώθηκε όχι μονάχα στα κείμενά του, που εντάσσονταν στη ριζοσπαστικότερη τάση του ελληνικού μεσοπολεμικού μοντερνισμού, αλλά και στο εικαστικό του έργο. Σε αυτό είναι αφιερωμένη η μεγαλύτερη μέχρι στιγμής αναδρομική θεματική έκθεση έργων του, που υπό τον τίτλο Φυσικός εκκλησιασμός 1934-1993 εγκαινιάζεται σήμερα στο Πολιτιστικό Κέντρο Θεσσαλονίκης του Μορφωτικού Ιδρύματος της Εθνικής Τραπέζης, στη Βίλα Καπαντζή.
Περισσότερα από 350 έργα του, απ' όλες τις δημιουργικές περιόδους της ζωής του, συγκεντρώθηκαν με την επιμέλεια του γιου του καλλιτέχνη, Γαβριήλ Νικολάου Πεντζίκη, δίνοντας την ευκαιρία για μια συνολική γνωριμία με το πεντζικικό εικαστικό έργο.
Η έκθεση χωρίζεται χρονολογικά σε τρεις ενότητες (1934-52, 1952-67, 1967-93) και θεματικά σε τρεις συν μία ενότητες, που αφορούν το θήλυ, τη γενέτειρα Θεσσαλονίκη, τη φύση και, τέλος, το σημειωματάριο που κρατούσε ο καλλιτέχνης κατά την επίσκεψή του στο Άγιον Όρος το 1952.
Η επίσκεψη εκείνη υπήρξε κομβική για την περαιτέρω διαμόρφωσή του: Για πρώτη φορά ο Πεντζίκης πήγαινε στο Άγιον Όρος έχοντας πίσω του μια ατομική έκθεση και τέσσερα βιβλία, δηλαδή ως συνειδητοποιημένος συγγραφέας και καλλιτέχνης. Στο τετράδιο αυτό κρατά σημειώσεις για τη χλωρίδα και την πανίδα, σχολιάζει τοιχογραφίες, καλόγερους, προσκυνητές. Πολλά από τα σχέδια χρησιμοποιήθηκαν ως αφετηρία για πίνακες που εξέθεσε τον Δεκέμβριο της ίδιας χρονιάς, ενώ πολλές από τις σημειώσεις αντανακλώνται στη διάλεξη με θέμα «Προσεγγίσεις στο Άγιον Όρος», με την οποία είχε εγκαινιασθεί εκείνη η έκθεση.
Η αρχική σκέψη για την έκθεση του ΜΙΕΤ προέβλεπε την αυτοτελή παρουσίαση του σημειωματάριου, μαζί με τεκμηριωτικό υλικό που θα αναψηλαφούσε την έκθεση του 1952 και θα έδινε την ευκαιρία να αναρτηθούν ξανά μαζί κάποια από τα αγιορείτικα έργα του. Στην πορεία, όμως, η έκθεση πλουτίστηκε με καινούργιο υλικό και εξελίχθηκε έτσι σε αναδρομική όλης της καλλιτεχνικής του διαδρομής.
Η έκθεση, που εγκαινιάζεται σήμερα στις 8.00 μ.μ., θα διαρκέσει έως τις 26 Ιανουαρίου.
Σ.Κ.
