Ο Άγγελος Κώττας ήταν επί πολλά χρόνια μάνατζερ των Last Drive και επιπλέον είχε συμπράξει ως μουσικός σε κάποιες εμφανίσεις τους. Ήταν, όμως, και ο ιδρυτής στις αρχές του 2022 ενός μουσικού σχήματος με το παράξενο όνομα Καθαρός Χαλκός, στο οποίο γράφει τους στίχους, κάνει φωνητικά και παίζει κρητικό λαούτο και synthesizer. Τους Καθαρός Χαλκός συμπληρώνουν ο ντράμερ Νικηφόρος Μυλωνάς, ο σαξοφωνίστας Γιώργος Τσώτσης και ο Constantine Skourlis στα φωνητικά και στην παραγωγή. Στο τέλος Μαρτίου κυκλοφόρησε από την έγκριτη ανεξάρτητη εταιρεία Inner Ear το πρώτο album τους «Στρόβιλος Ειρμός», που περιλαμβάνει μοναδικό ομότιτλο κομμάτι σε δύο μέρη με συνολική διάρκεια λίγο περισσότερο από τριάντα λεπτά και στο οποίο συμμετέχει ο Κωνσταντίνος Κωνιός στα φωνητικά. Μιλούν για την τόσο ιδιοσυγκρασιακή dark ambient τους που ενσωματώνει στοιχεία ηλεκτρονικά, από την κρητική μουσική και αρκετά άλλα ιδιώματα και πηγές με πολύ ευρηματικό τρόπο.
Δεν θα σας ρωτήσω τι σημαίνει το όνομά σας, αλλά γιατί ο χαλκός -και μάλιστα στην καθαρή μορφή του- είναι τόσο σημαντικός για εσάς.
Είναι εξαιρετικά σπάνιο να υπάρξει καθαρός χαλκός στη φύση.
Θα λέγατε ότι είστε μπάντα με την έννοια που δίνουμε στη λέξη ή μια κολεκτίβα, έστω ομάδα μουσικών με κοινές απόψεις και κατευθύνσεις;
Είμαστε ένα μουσικό και δημιουργικό σύνολο με κοινές αξίες και πρακτικές γι’ αυτό που θεωρούμε καλό και όμορφο για εμάς και τον κόσμο, τόσο τον εσωτερικό μας όσο και τον εξωτερικό.
Για κάποιον που ήταν μάνατζερ των Last Drive το να παίξει μερικές φορές μαζί τους στη σκηνή δεν ήταν τόσο παράξενο, αλλά πώς έφτασες στο να παρουσιάσεις κάτι δικό σου και μάλιστα μετά από χρόνια ενασχόλησης με τη μουσική με μια άλλη ιδιότητα;
Το 2003 μαζί με τους παιδικούς μου φίλους φτιάξαμε την Blind Bastard Records και από τότε δραστηριοποιούμαι στη μουσική με διάφορους ιδιότητες. Επειδή αυτό είναι πολύ μεγάλο εύρος, μπορείς να πιάσεις το νήμα από τον δίσκο των Ω Ray, στον οποίο έπαιζα κρουστά και synthesized μπάσο και έκανα φωνητικά, και στον δίσκο των ΚΡΑΑΚ, στον οποίο είχα γράψει τους στίχους και τη μουσική των τραγουδιών, τα ερμήνευα και έπαιζα μπάσο. Με τους Last Drive είμαστε μαζί από το 2006, αρχικά στην παραγωγή των δίσκων τους και στη συνέχεια στον συντονισμό και στη γενική διεύθυνση. Είναι τα μεγαλύτερα αδέλφια μου, η σχέση μας υπήρξε πάντα στο φάσμα της δημιουργίας και της αναζήτησης του εαυτού. Με αυτόν τον τρόπο συνεχίζω και στο project Καθαρός Χαλκός. Ακόμα και αν ηχητικά δεν έχει σχέση, είναι φτιαγμένο από τα ίδια υλικά.
Το λαούτο υποδηλώνει κάποιου είδους σύνδεση -αν όχι επιρροή- με την παραδοσιακή μουσική και συγκεκριμένα την κρητική εκδοχή της ή χρησιμοποιείται απλά ως ακόμα μία ηχητική πηγή;
Το κρητικό λαούτο είναι υπέροχο όργανο, μου ταιριάζει πάνω απ’ όλα ιδιοσυγκρασιακά και συνδέομαι με τον ήχο του. Έπαιζα σαν λαούτο και την ακουστική κιθάρα πριν ακόμα ασχοληθώ μαζί του. Το μελετώ τα τελευταία δέκα χρόνια καθημερινά και συνεχίζω με αμείωτο ενδιαφέρον. Η κρητική μουσική, το τοπίο και οι άνθρωποι της Κρήτης μού ταιριάζουν επίσης και θεωρώ το νησί ένα από τα πιο ζωντανά μουσικά «οικοσυστήματα» στον πλανήτη. Ως σύνολο είμαστε ανοιχτοί σε πληθώρα ερεθισμάτων, συμπεριλαμβανομένης της ελληνικής παραδοσιακής μουσικής, είναι όμως περισσότερο αισθητική αλληλεπίδραση παρά συγκεκριμένα μοτίβα και εκφραστικοί τρόποι.
Πώς συνδυάζετε τον ακουστικό και εντελώς αναλογικό ήχο του λαούτου με τον ηλεκτρονικό -και σε μεγαλύτερο ή μικρότερο βαθμό ψηφιακό- του synthesizer; Ποιες ήταν οι δυσκολίες και οι προκλήσεις γι’ αυτό;
Δουλεύουμε συνολικά τον ήχο και όχι τα επιμέρους του, οπότε τα όργανα -συμπεριλαμβανομένων των φωνών- μετέχουν σε ένα ενιαίο ηχητικό ψηφιδωτό. Μπορεί να βγει μπροστά η φωνή που αποδίδει τους στίχους ή οποιοσδήποτε άλλος ήχος, αλλά αυτό θα συμβεί στο πλαίσιο του συνολικού ακροάματος. Στο λαούτο έχουμε επιλέξει έναν γενικά καθαρό ήχο, όσο το δυνατό πιο κοντά στη φυσική χροιά του οργάνου, ο οποίος όμως μπορεί να γίνει ακραίος όταν θέλουμε. Τα synthesizers ενυπάρχουν ως «συγκολλητικό υλικό».
Αφού ο ένας από τους τρεις σας μπορεί να ερμηνεύσει, γιατί χρειάζονταν άλλοι δύο μουσικοί στα φωνητικά;
Προσεγγίζουμε τις φωνές σαν όργανα και τα όργανα σαν φωνές, ο καθένας έχει τη δική του χροιά και τον δικό του χαρακτήρα τόσο ως μουσικός όσο και ως ρόλος μέσα στο ηχητικό πλαίσιο. Στη δομή και το σενάριο του «Στρόβιλος Ειρμός» υπάρχουν τρεις ρόλοι για φωνές, το κάλεσμα, το ιπτάμενο πλάσμα και η ανθρώπινη κατάσταση σε ρόλο αφήγησης.
Το ότι αναφέρετε «στίχους» και όχι κείμενα ή λέξεις σημαίνει ότι θεωρείτε πως μέσα στην ενιαία ολότητα της μουσικής σας βρίσκονται -ή μήπως κρύβονται;- κάποια τραγούδια;
Είναι γραμμένοι έμμετρα, πάνω στο τέμπο. Το αν είναι τραγούδι ή όχι δεν έχει σημασία.
Ο τίτλος σημαίνει όντως κάτι ή απλά σας άρεσε το πώς ακούγεται, ίσως και η ασάφεια του νοήματός του;
Το έργο όπως και ο τίτλος του αναφέρεται σε συγκεκριμένη κατάσταση. Έχει δημοσιοποιηθεί και ανήκει πλέον σε όλους και όλες, κάθε άνθρωπος έχει την επιλογή να αφεθεί στην εμπειρία ή να στοχαστεί περαιτέρω τα νοήματα που περιέχονται.
Γιατί ήταν τόσο σημαντικό για εσάς το album να ηχογραφηθεί ζωντανά; Αν δεν είχε συμβεί αυτό, θα ήταν πολύ διαφορετικό;
Εξαρχής ο σκοπός μας ήταν να ευχαριστιόμαστε με το παίξιμο, την αλληλεπίδραση και τη μουσική επικοινωνία, να αισθανόμαστε ελεύθεροι και άνετοι μέσα σε ένα ανοιχτό και ταυτόχρονα δομημένο πλαίσιο. Δεν θα μπορούσε να γίνει αυτό αν δεν είχαμε αφιερώσει πολύ χρόνο στις πρόβες, στον ήχο και στη μεταξύ μας επικοινωνία. Αυτές οι διεργασίες οδήγησαν στο «Στρόβιλος Ειρμός» και μας οδηγούν στις ζωντανές εμφανίσεις. Σε αυτές το κοινό θα διαπιστώσει ότι οι επιλογές του θα μειωθούν, είτε θα συγκεντρωθεί και θα συμμετάσχει είτε θα φύγει. Μπορεί η γλώσσα των στίχων μας να είναι η ελληνική, αλλά στην πραγματικότητα ομιλούμε μία πανανθρώπινη, βιωματική γλώσσα, της οποίας η κατανόηση δεν προϋποθέτει απόλυτη ερμηνεία.
Θα λέγατε ότι το album είναι ambient, έστω και με την ευρύτερη έννοια του όρου; Ποια άλλα ιδιώματα έχουν διαμορφώσει τη μουσική σας;
Ναι, σε έναν βαθμό είναι ήχος περιβάλλοντος και τα ambient ακούσματα είναι αναφορές μας. Στο album, όμως, υπάρχουν πολλοί διαφορετικοί μουσικοί τρόποι και ηχοχρώματα. Καθένας μας ακούει μουσική διαφορετικών ιδιωμάτων και συνεισφέρει σε αυτό που κάνουμε με βάση αυτά και το προσωπικό αισθητήριό του.
Αναφέρετε ενδεικτικά κάποια ονόματα που να αναγνωρίζετε ότι σας έχουν -έστω υποσυνείδητα- ασκήσει επίδραση, αν δεν σας επηρέασαν με συγκεκριμένους τρόπους.
Miles Davis, Steve Reich, Coil, Jan Garbarek, Anouar Brahen, Manu Katche Trio και Nik Bärtsch.
Δεδομένων και των ιδιαίτερων συνθηκών της ηχογράφησής του ο δίσκος προορίζεται αποκλειστικά για κατ’ ιδίαν ακρόαση ή μπορεί και να παιχτεί ζωντανά; Σκοπεύετε να το κάνετε;
Ο δίσκος είναι ένα δείγμα τού τι κάνουμε ζωντανά. Το Σάββατο 25 Απριλίου θα εμφανιστούμε στο ΕXΑ στο Γκάζι, την Παρασκευή 15 Μαΐου στο Ρόζα Νέρα στα Χανιά και την επομένη, 16 Μαΐου, στο Στοά 60 στο Ηράκλειο, πάλι στην Κρήτη φυσικά, και στις 11 Ιουνίου στο Plex στην Αθήνα, σε μία ιδιαίτερη συναυλία.
Έχετε σχέδια για τη συνέχεια; Θα υπάρξει επόμενος δίσκος;
Ναι και εργαζόμαστε ήδη πάνω σε αυτόν.
Θα αναμένουμε λοιπόν να δούμε πού θα οδηγήσει στη συνέχεια ο «στρόβιλος (συν)ειρμός».
