Ο δίσκος «Τραμπάλα» που κυκλοφόρησε πριν από περίπου έναν μήνα ο Κώστας Μακεδόνας είναι αληθινά ξεχωριστός, καθώς ο Γιάννης Χριστοδουλόπουλος έγραψε αυτό τον κύκλο όμορφων και ενδιαφερόντων τραγουδιών σε στίχους του μεγάλου Λευτέρη Παπαδόπουλου. Ο καταξιωμένος ερμηνευτής μιλά για το πώς είδε και τι αισθάνεται γι’ αυτά τα τραγούδια αλλά και για το τι σημαίνει η στιχουργία του Λευτέρη Παπαδόπουλου στη σημερινή συγκυρία.
Η πρωτοβουλία για την υλοποίηση αυτού του δίσκου, το να μελοποιηθούν δηλαδή κάποιοι στίχοι από το πολύ μεγάλο απόθεμα του Λευτέρη Παπαδόπουλου ήταν δική σου, του Γιάννη Χριστοδουλόπουλου ή αμφοτέρων;
Η αλήθεια είναι ότι ο Γιάννης κινήθηκε πιο ενεργά για τη σύμπραξη των τριών μας αλλά πάντα υπήρχε σκέψη και επιθυμία από την πλευρά μου για να συνεργαστώ και με τους δύο. Ποιος, άλλωστε, θα έλεγε όχι σε μια τέτοια προοπτική;
Η σχέση σου με τον Λευτέρη Παπαδόπουλο ήταν ένα από τα κίνητρά σου για να γίνει ο δίσκος. Επηρέασε αυτό το πώς ερμήνευσες τα τραγούδια;
Τον Λευτέρη δεν τον θαυμάζω μόνον ως κορυφαίο στιχουργό αλλά και τον αγαπώ σαν άνθρωπο. Έχω ερμηνεύσει τραγούδια δημιουργών που δεν γνώριζα προσωπικά αλλά λειτουργεί πάντα θετικά το να γνωρίζεις καλά και να εκτιμάς τον συνεργάτη σου. Ο τρόπος μου, φυσικά και επηρεάστηκε από τις κουβέντες/οδηγίες του Λευτέρη, όπως βέβαια και του Γιάννη ως συνθέτη των τραγουδιών. Μαζί και με τη δική μου οπτική φτάσαμε στον τελικό προορισμό.
Πέρα, φυσικά, από το πολύ υψηλό επίπεδό τους, θεωρείς ότι οι στίχοι του Λευτέρη Παπαδόπουλου που στην πλειονότητά τους γράφτηκαν σε μια πολύ διαφορετική εποχή έχουν να προσφέρουν στο σημερινό κοινό κάτι περισσότερο από εκλεκτή διασκέδαση;
Η εκλεκτή διασκέδαση, όντως, έχει πολύ σημαντική θέση στη ζωή μας και δεν την υποτιμώ καθόλου. Το επίπεδο όμως των στίχων του Λευτέρη -συνολικά αλλά φυσικά και στον συγκεκριμένο κύκλο τραγουδιών- είναι υψηλό και μακάρι να αφορούν και το σημερινό κοινό γιατί έχει να κερδίσει πολλά.
Τι πίστευες για το έργο του Γιάννη Χριστοδουλόπουλου πριν, και τι έχεις να πεις για εκείνον ως συνθέτη μετά τη σύμπραξή σας;
Τον Γιάννη τον γνωρίζω πολλά χρόνια και εκτιμώ τόσο τις πιανιστικές όσο και τις συνθετικές του ικανότητες. Τον θεωρώ πολύ ταλαντούχο και βρίσκεται ακόμα στο ξεκίνημα της διαδρομής του που προμηνύεται σπουδαία. Εννοείται ότι μετά τη συνεργασία μας η εκτίμησή μου για εκείνον ως μουσικό έχει αυξηθεί κατά πολύ.
Πώς αντιμετώπισες ειδικά το «Να κλαις αυτούς που δε δακρύζουνε» που είναι διαφορετικό μάλλον από ο,τιδήποτε έχεις ερμηνεύσει έως τώρα;
Με τη δέουσα προσοχή. Κάθε τραγούδι είναι μοναδικό και θέλει τη δική του προσέγγιση. Το συγκεκριμένο είναι μία υπέροχη δυναμική μπαλάντα γεμάτη συναισθήματα και χαίρομαι πάρα πολύ για το ότι υπάρχει πολύς κόσμος που το έχει ήδη αγαπήσει.
Μπορούσες να φανταστείς στίχους του Λευτέρη Παπαδόπουλου σε μη λαϊκή μελοποίηση;
Ένας ταλαντούχος συνθέτης θα μπορούσε να μελοποιήσει στίχους του Λευτέρη στο πλαίσιο οποιουδήποτε ιδιώματος. Η ποίησή του όμως είναι λαϊκή ποίηση· ζει και αναπνέει μέσα στον κόσμο και έτσι η λαϊκή μελοποίηση έρχεται και συμπληρώνει τα συναισθήματά του. Νιώθεις ότι υπάρχει μια συνέπεια.
Πώς αισθάνθηκες ερμηνεύοντας το «Τσιφτετέλι» που στιχουργικά και γι’ αυτό -αναπόφευκτα ίσως- και μουσικά παραπέμπει σε μία εποχή η οποία έχει παρέλθει ανεπιστρεπτί;
Το «Τσιφτετέλι» το αντιμετωπίσαμε με παιγνιώδη διάθεση και νοσταλγία για μία εποχή πιο αθώα αλλά και ξένοιαστη, που όντως φαίνεται να έχει παρέλθει.
Το ότι ερμηνεύεις έναν στίχο του Λευτέρη Παπαδόπουλου που μελοποιήθηκε από τον Μίκη Θεοδωράκη και ερμήνευσε ο Δημήτρης Μητροπάνος είναι για εσένα ένα είδος «συναγωνισμού», ένας πολύ υψηλός πήχυς ως σημείο αναφοράς ή λειτούργησες ανεξάρτητα από αυτό;
Ο Γιάννης έχει μελοποιήσει το «Άγγελος Δραπέτης» με τελείως διαφορετικό, ανεξάρτητο τρόπο και ως φυσικό επακόλουθο έτσι το αντιμετώπισα κι εγώ. Άρα δεν τίθεται καν οποιοδήποτε θέμα σύγκρισης, είτε στο σκέλος της σύνθεσης είτε σε εκείνο της ερμηνείας.
Ποιο είναι το αγαπημένο σου τραγούδι από τον δίσκο;
Έχω λίγο περισσότερη αδυναμία στα «Να κλαις για αυτούς που δε δακρύζουνε» και «Τραμπάλα». Υπάρχει όμως και το «Ένα καρφί στον Τοίχο» στο οποίο νιώθω ότι οι στίχοι μού ασκούν πολύ έντονη επίδραση. Ειδικά ο στίχος «φύτεψε ένα καρφί στον τοίχο, μπορεί να ανθίσει ένα αστέρι όπως ανθίζει από ένα στίχο το καλοκαίρι» με κάνει και ανατριχιάζω.
Είσαι ευχαριστημένος από τη μέχρι τώρα ανταπόκριση του κόσμου στον δίσκο; Σκοπεύετε με τον Γιάννη Χριστοδουλόπουλο να τον παρουσιάσετε κάπου ζωντανά ή απλά θα συμπεριλάβεις τα τραγούδια στις συναυλίες σου;
Ναι, είμαι ευχαριστημένος. Είναι πολύ νωρίς και χρειάζεται χρόνος για να αγαπηθούν νέα ακόμα τραγούδια αλλά πιστεύω ότι όσο περνά ο καιρός θα αυξάνεται η ανταπόκριση σε αυτά. Υπάρχει η σκέψη, πέρα από το ότι θα παίζω κάποια από αυτά στις συναυλίες μου, να κάνουμε κάτι πιο ολοκληρωμένο, για παράδειγμα ένα αφιέρωμα στα τόσα πολλά τραγούδια που έχουν γραφτεί σε στίχους του Λευτέρη Παπαδόπουλου.
Ποιο από τα τραγούδια σε στίχους του Λευτέρη Παπαδόπουλου θα ήθελες να έχεις ερμηνεύσει, σημαίνει δηλαδή περισσότερα για εσένα;
Νιώθω ότι θα ήταν ιεροσυλία αν τολμούσα να σκεφτώ, έστω και υποθετικά, να ερμήνευα σε πρώτη εκτέλεση ένα από τα τραγούδια που έχουν σφραγίσει με τις φωνές τους τόσοι/ες σπουδαίοι/ες ερμηνευτές και ερμηνεύτριες προηγούμενων γενεών. Είναι όλοι και όλες δάσκαλοι και δασκάλες μου· χάρη στις ερμηνείες τους έγινα και εγώ τραγουδιστής. Αγαπώ πολύ όλα τα τραγούδια του Λευτέρη, μου είναι πολύ δύσκολο να ξεχωρίσω ένα.
Και τα πιο άμεσα σχέδιά σου μετά την κυκλοφορία του δίσκου;
Είμαστε στη φάση που προετοιμαζόμαστε για την καλοκαιρινή περιοδεία. Εκτός από τις πρόβες για τις προσωπικές συναυλίες μου, ανανεώνοντας μάλιστα σε σημαντικό βαθμό το ρεπερτόριο, συνεχίζουμε τις πρόβες για τις συναυλίες-αφιερώματα στον Μίμη Πλέσσα, τις οποίες ξεκινήσαμε τον χειμώνα. Σε λίγες ημέρες θα ανακοινώσουμε τις πρώτες ημερομηνίες.
Ως πιλότος με μεγάλη εμπειρία -η άλλη ιδιότητά του στην οποία είναι εξίσου επιτυχημένος- ο Κώστας Μακεδόνας γνωρίζει πολύ καλά να ορίζει πορεία για πτήσεις σε μεγάλο αισθητικό «υψόμετρο» που οδηγούν με ασφάλεια σε όμορφους προορισμούς.
