Ενας διαφορετικός από τους υπόλοιπους και αληθινά ξεχωριστός δίσκος κυκλοφόρησε πριν λίγο καιρό από την νεοϊδρυθείσα εταιρεία Ethos. Στο «Αυτός Που Βρίσκεται Παντού» ο Θωμάς Κωνσταντίνου μελοποιεί τον κορυφαίο υμνωδό του Βυζαντίου, τον – όχι συμπτωματικά επονομαζόμενο - Ρωμανό τον Μελωδό.
Ο Θωμάς Κωνσταντίνου είναι δεξιοτέχνης του ουτίου και του λαούτου, ιδρυτικό μέλος ενός από τα πλέον δημιουργικά και ανανεωτικά ενόργανα σχήματα της παραδοσιακής μουσικής μας, των Takim, έχει κάνει πολλές εκλεκτές συνεργασίες με μουσικούς αλλά και ερμηνευτές και ερμηνεύτριες από ένα μεγάλο εύρος ιδιωμάτων και βέβαια γνωρίζει εις βάθος το σύνολο της ελληνικής μουσικής παράδοσης.
Ο Ρωμανός ο Μελωδός γεννήθηκε στη σημερινή Συρία αλλά έζησε - κατά την διάρκεια του πέμπτου μ.Χ. αιώνα - και πέθανε στην Κωνσταντινούπολη. Εκεί χειροτονήθηκε κληρικός αλλά περισσότερο γνωστός έγινε ως ο σημαντικότερος ίσως δημιουργός της βυζαντινής θρησκευτικής μουσικής. Αποκορύφωμα του έργου του είναι «Ο Ακάθιστος Υμνος», δηλαδή η υμνολογία των λειτουργειών των Χαιρετισμών, ανάμεσα τους και το αριστουργηματικό τροπάριο Τη Υπερμάχω.
Ο Θωμάς Κωνσταντίνου χρησιμοποίησε την μετάφραση στη νεοελληνική των έργων του Ρωμανού του Μελωδού του αρχιμανδρίτη Ανανία Κουστένη η οποία έχει επαινεθεί όχι μόνο για την πιστότητα της αλλά και για την λογοτεχνική αξία της και σε λίγες περιπτώσεις μετάφρασε ο ίδιος τους ύμνους.
Το album περιλαμβάνει δέκα επτά μελοποιήσεις έργων του Ρωμανού του Μελωδού και τέσσερα οργανικά ιντερλούδια. Την μουσική εκτελεί το Ethos Ensemble το οποίο συναποτελούν ο Θωμάς Κωνσταντίνου στο ούτι και σε αρκετά άλλα έγχορδα όργανα, παραδοσιακά και μη και τέσσερεις ακόμα μουσικοί που επίσης διακρίνονται για την υψηλή δεξιοτεχνία τους, ο Στέφανος Δορμπαράκης στο κανονάκι και στα φωνητικά, ο Γιάννης Πλαγιαννάκος στο κοντραμπάσο, η Δέσποινα Σπανού στο βιολοντσέλο, και ο Μανούσος Κλαπάκης στα κρουστά. Ορισμένα κομμάτια τα συνοδεύει μόνον ο Θωμάς Κωνσταντίνου αλλά σχεδόν σε όλα συμπράττει ως σολίστ ο αναμφίβολα κορυφαίος δεξιοτέχνης της πολίτικης λύρας (αλλά και του πολίτικου λαούτου που όμως σαφώς είναι το δεύτερο όργανο του) Σωκράτης Σινόπουλος. Τα χορωδιακά μέρη ερμηνεύει το φωνητικό κουιντέτο Θυγατέρες που αποτελούν οι Δέσποινα Ιεραπετρίτη , Κωνσταντίνα Πάτση, Αθανασία Σπανού, Βασιλική Σπανού και Φαίη Χρήστου και τέλος φωνητικά κάνουν οι Αναστασία Κώστα και Γιάννης Κώστας.
Αυτό που έχει περισσότερη σημασία όμως είναι ο τρόπος που ο Θωμάς Κωνσταντίνου προσέγγισε την μελοποίηση των έργων του Ρωμανού του Μελωδού ο οποίος είναι εξαιρετικά πρωτότυπος, σε κάποιες περιπτώσεις ακόμα και ανατρεπτικός. Πιο συγκεκριμένα υπάρχουν μόνο τρία τραγούδια με την τυπική έννοια του όρου, τα «Ψυχή Μου» σε ερμηνεία του Γιώργου Νταλάρα, «Μοιρολόι Της Παναγιάς» σε ερμηνεία των Ελευθερίας Αρβανιτάκη, Δήμητρας Γαλάνη, Ελένης Τσαλιγοπούλου, Κατερίνας Παπαδοπούλου και του σχήματος Θυγατέρες και «Σήμερον Κρεμάται Επί Ξύλου» σε ερμηνεία του Ζαχαρία Καρούνη. Στα υπόλοιπα δέκα τέσσερα τα κείμενα απαγγέλλονται θεατρικά από μιαν σπάνια συγκέντρωση ερμηνευτών και ερμηνευτριών, τις/τους Νάνα Μούσχouρη, Χάρις Αλεξίου, Ελευθερία Αρβανιτάκη, Δήμητρα Γαλάνη, Τάνια Τσανακλίδου, Ελένη Τσαλιγοπούλου, Σπύρο Σακκά και Ζαχαρία Καρούνη, του σπουδαίου ηθοποιού Δημήτρη Καταλειφού, της επίσης καταξιωμένης ηθοποιού Δήμητρας Στογιάννη η οποία επιπλέον συνυπογράφει με την Θωμά Κωνσταντίνου την καλλιτεχνική επιμέλεια του εγχειρήματος και τέλος του πατρός Νεκτάριου Στογιάννη με τον Ζαχαρία Καρούνη να επιμελείται το concept της συνύπαρξης και άψογης ισορροπίας ερμηνειών και απαγγελιών.
Ο Θωμάς Κωνσταντίνου στο «Αυτός Που Βρίσκεται Παντού» επέτυχε κάτι πολύ δύσκολο και για αυτό ακόμα πιο ενδιαφέρον. Με την υποστήριξη της εκλεκτής ομάδας των συνεργατών του έφερε στο σήμερα την ορθόδοξη μουσική παράδοση αλλά ο τρόπος που την προσέγγισε, με πολλά στοιχεία από την παραδοσιακή μουσική της Ελλάδας αλλά και της ευρύτερης Ανατολής και με τις εξαιρετικά προσεγμένες ακουστικές ενορχηστρώσεις του, την τοποθετεί πλέον σε ένα απόλυτα σύγχρονο world ambient πλαίσιο. Παράλληλα διατήρησε ακέραιες την διάσταση του ιερού και την μυσταγωγική ατμόσφαιρα της με μια πολύ υψηλή αισθητική και ποιώντας – αν όχι διδάσκοντας…- ήθος (όπως λέει και το όνομα τόσο του ενόργανου συνόλου όσο και της εταιρείας του).
Το αποτέλεσμα είναι μια θαυμάσια εργασία η οποία σαφώς εντάσσεται στο κλίμα της Μεγάλης Εβδομάδας και της πασχαλινής χαρμολύπης αλλά μπορεί πολύ ωραία και αξίζει να ακουστεί ανεξαρτήτως θρησκευτικών πεποιθήσεων και οποιαδήποτε περίοδο του έτους.
