Ποιος είναι ο Ομπλόμωφ; Ποιος τον ξέρει στην Ελλάδα σήμερα; Και όμως, θα έπρεπε. Είναι το κεντρικό πρόσωπο του ομώνυμου κλασικού ρωσικού μυθιστορήματος του Ιβάν Γκοντσαρόβ (1812-1891), ένας ευγενής εκπρόσωπος από φύση, όχι από θέση, της παλιάς ρωσικής ιντελιγκέντσιας. Ο άνθρωπος που, χωρίς να αρνείται τη δημιουργική εργασία, δεν ήθελε να αναλώνει τον πολύτιμο χρόνο του σε πρακτικές δράσεις που αποσκοπούν στην απόκτηση εξουσίας και πλούτου. Προτιμούσε να ζει με τον στοχασμό, τη μελέτη, το όνειρο για έναν καλύτερο κόσμο, χωρίς να εκμεταλλεύεται τον μόχθο των άλλων. Η λέξη «ομπλόμοβα» έχει καθιερωθεί στη ρωσική γλώσσα ως ένας νεολογισμός που για τους αμετανόητους οπαδούς της ασταμάτητης «προόδου», της άνευ ορίων «ανάπτυξης» και της δουλειάς-δουλείας σημαίνει την απαγορευμένη αδράνεια και ραστώνη.
Ας αποκαλούσαν τον Ομπλόμωφ στον καιρό του απροσάρμοστο, οκνηρό, άχρηστο. Είχε αντιληφθεί από πολύ νωρίς τη μεγάλη κομπίνα που έστηναν οι αδίστακτοι, επιτήδειοι νεόκοποι κεφαλαιούχοι, κυρίαρχοι ακόμη μέχρι σήμερα του πλανήτη, και δεν ήθελε να συμμετέχει στον τεμαχισμό της ανθρώπινης εργασίας σε προκαθορισμένες ενάριθμες «εργασιακές θέσεις»-φέτες και στη διανομή τους κατά βούληση κατόπιν από τους ίδιους στους πρόθυμους και στους υπάκουους, εγκαινιάζοντας με αυτόν τον τρόπο τη νέα μαύρη αγορά εργασίας και το καινούργιο δουλοκτητικό σύστημα στη θέση του παλιού. Όποιος δεν κατέχει μία, έστω κακοπληρωμένη, «θέση εργασίας» στο πανούργο σύστημα αποβάλλεται και κινδυνεύει να πεθάνει από την πείνα. Αυτό που δεν μας έχουν πει ακόμη ανοιχτά αλλά το υπονοούν είναι ότι στην πράξη δεν μας επιτρέπεται ούτε να κάνουμε παιδιά, αν δεν τους έχουμε από πριν εξασφαλίσει μια θέση εργασίας στην «ανθρώπινη κυψέλη»!
Ο δύσκολος βίος ενός γενναίου, υπερήφανου ανθρώπου που γεννήθηκε σε δύσκολους μεταβατικούς καιρούς και δεν «χωρούσε» στην ανάπηρη εποχή του, αλλά ούτε στη σακάτικη που ερχόταν να τη διαδεχθεί, με το θρασύ προσωπείο μιας τάχα «απελευθέρωσης» του ανθρώπου από τα δεσμά του! Αυτός ήταν ο δικός μας Ομπλόμωφ, ο Ανδρέας Μαυραγάνης, ο άντρας της σπουδαίας ηθοποιού μας και σκηνοθέτιδας Μάνιας Παπαδημητρίου και εκλεκτός, επίσης, ποιητής-ηθοποιός όλων των καιρών και ρόλων, αλλά πάνω απ’ όλα ένας σπάνιος, αληθινός, στοχαστικός, ευγενής άνθρωπος που χάσαμε πρόσφατα. Ένας ήρωας του καιρού μας. Μέσα από τα τετράδια, τις σημειώσεις στα περιθώρια των αγαπημένων του βιβλίων, τα τραγούδια και τους στίχους του, και μέσα από τις προσωπικές αναμνήσεις της κοινής ζωής τους η Μάνια Παπαδημητρίου, με τη γερή θεατρική αρματωσιά της και την ακοίμητη ιστορική συνείδηση, κατορθώνει να αναστήσει στη σκηνή μια ολόκληρη εποχή χαμένων ψευδαισθήσεων και ονείρων με ήρωα-πρωταγωνιστή τον Ανδρέα Μαυραγάνη. Επειδή σε αυτόν τον τόπο οι ψευδαισθήσεις γεννούν μια νέα πραγματικότητα και τα χαμένα όνειρα επιστρέφουν δυνατότερα όταν τα τραγουδάμε.
Η Μάνια Παπαδημητρίου, μέσα από τα πάθη και τα παθήματα του δικού της βίου, μας μιλάει για τα παθήματα και τα πάθη ενός ολόκληρου λαού. Πετυχαίνει φυσικά και αβίαστα τη δύσκολη σύμπλευση του ατομικού με το συλλογικό, σεβόμενη το ιστορικό κάδρο που συνθέτουν τα γεγονότα, χωρίς να προβάλλει σε κανένα σημείο υπερβολικά τον εαυτό της, για να επικεντρωθεί στην καρδιά της ομορφιάς που μόνη αυτή σώζει τον κόσμο, κατά τη ρήση του Ντοστογιέφσκι. Ποιεί μουσική, τραγουδάει, εκτελεί στο πιάνο, κρατάει η ίδια το τιμόνι της αφηγήτριας και εργάζεται ακάματα με μια ομάδα σπουδαίων συνεργατών και φίλων στον Κήπο του Θεάτρου «Αλεξάνδρεια».
Πανταχού παρούσα, έχοντας δίπλα της τον πολύ καλό Βασίλειο Γαλουτζή στον ρόλο του Ανδρέα Μαυραγάνη. Η σύνθεση και η εκτέλεση της εξαιρετικής μουσικής (πιάνο) είναι του Ανδρέα Αναγνωστόπουλου. Με τους χαρισματικούς μουσικούς και τραγουδιστές επί σκηνής σε αγέραστα τραγούδια της δεκαετίας του ’80 Τάσο Αντωνίου, κιθάρα-τραγούδι, Γιάννη Τσίχλη, μπουζούκι-τραγούδι, Χριστίνα-Άρτεμη Παπατριανταφύλλου, φλάουτο-τραγούδι, Κατερίνα Σταυροπούλου, τραγούδι. Η ωραία εικαστική σύνθεση και οι βιντεοπροβολές είναι της Αθηνάς Μποτωνάκη. Οι άρτιοι φωτισμοί του Βασίλειου Γαλουτζή και του Τιγκράν Αμπραμιάν.
Μια από τις καλύτερες, αν όχι η καλύτερη, και πιο θερμές παραστάσεις των τελευταίων ετών.
