Ο εικαστικός Μίλτος Σκούρας εγκαταλείπει προσωρινά την ανθρώπινη φιγούρα και «σκηνοθετεί» μια αντιπαράθεση στη νέα του έκθεση «Τοπίο, η μικρή και η μεγάλη εικόνα», που φιλοξενείται στην αίθουσα τέχνης Έκφραση - Γιάννα Γραμματοπούλου (Βαλαωρίτου 9Α) έως τις 7 Ιουνίου.
Ο εικαστικός δεν ζωγραφίζει απλώς το τοπίο· το ανασυνθέτει, το υποβάλλει και το αμφισβητεί, καλώντας τον θεατή να στραφεί εναλλάξ από το πανόραμα στη λεπτομέρεια και από το έγχρωμο στο ασπρόμαυρο. Στα μεγάλα, έντονα χρωματικά έργα αναγνωρίζουμε χιονισμένες εκτάσεις, ορεινά περάσματα, ηλιοκαμένα χωράφια, στάχυα που λυγίζουν στον άνεμο και ήρεμα ή ταραγμένα πελάγη - είναι η «μεγάλη εικόνα». Κι όταν το βλέμμα αποσπάται, εμφανίζεται στην άκρη ένας μικρός ασπρόμαυρος πίνακας που κρύβει τον πυρήνα της έντασης: σκουριασμένα συρματοπλέγματα, εγκαταλελειμμένα άρβυλα, απομεινάρια ναυτικών κάβων, μια ξεχασμένη σφαίρα. Είναι η «μικρή εικόνα» που συνιστά τους «ψιθύρους» της ανθρώπινης παρουσίας.
Τα έργα λειτουργούν ως δίπτυχες αλήθειες: Το ένα συμπληρώνει και ταυτόχρονα αποδομεί το άλλο. Ό,τι φαίνεται οικείο και αρμονικό θρυμματίζεται από ένα σχεδόν αθέατο στοιχείο, ανατρέποντας τις βεβαιότητες. Μέσα από αυτή την αισθητική ένταση ο θεατής καλείται να διαβάσει πέρα από την επιφάνεια και να γίνει ερευνητής, σαν να στέκεται σε σκηνή που κρύβει περισσότερα απ’ όσα αποκαλύπτει. Γεννώντας τα ερωτήματα: Τι βλέπουμε τελικά; Ή τι επιλέγουμε να μην δούμε;
Οπως λέει ο καλλιτέχνης: «Το τοπίο μού έδωσε τη δυνατότητα να διερευνήσω το βίωμα και τη μνήμη μέσω της απουσίας της ανθρώπινης μορφής και όχι μέσω της παρουσίας της. Όχι να αποδώσω το ορατό, αλλά να καταστήσω κάτι ορατό». Για τις ασπρόμαυρες συνθέσεις επισημαίνει: «Μέσω της μονοχρωμίας η σύλληψη της εγγύτητας, της απομόνωσης, της λήθης, της φθοράς, της διάβρωσης και του υπαινιγμού της ανθρώπινης παρουσίας οδηγεί από τη ζωγραφική στην εννοιολογική υπόσταση του έργου». Το ασπρόμαυρο δεν είναι μόνο αισθητική επιλογή, αλλά εργαλείο ερμηνείας, θυμίζοντας τη ρήση του πρωτοπόρου Αμερικανού σκηνοθέτη Samuel Fuller: «Η ζωή είναι έγχρωμη, αλλά το ασπρόμαυρο είναι πιο ρεαλιστικό».
Ο Μίλτος Σκούρας σπούδασε Αρχιτεκτονική στο Μιλάνο και Σημειολογία στο Παρίσι, εργάστηκε σε graphic novels και comics, συνεργάστηκε με πρωτοποριακά περιοδικά και σχεδίασε διαφημιστικές καμπάνιες για οίκους όπως οι Armani, Versace και Fiat. Παρ’ όλες αυτές τις εμπειρίες βρήκε τον δημιουργικό του πυρήνα στη ζωγραφική. Όπως λέει: «Η ζωγραφική γεννήθηκε από τη συνειδητοποίηση ότι “αυτό δεν μου φτάνει”. Όλα τα μυστικά και υπόγεια στοιχεία από την αρχιτεκτονική, την αφήγηση εικόνας ή την επικοινωνία μάρκετινγκ μπλέκονται στον καμβά μου, διαμορφώνοντας την εικαστική μου γλώσσα».
Οι προηγούμενες σειρές έργων του «black & white stories» και «border line» ήταν ανθρωποκεντρικές, με αναφορές στη μνήμη και στη μελαγχολική αφήγηση.
«Ο Μίλτος Σκούρας μετατρέπει τον θεατή σε ερευνητή. Δεν δίνει απαντήσεις, δίνει ενδείξεις. Όπως στις σκηνές εγκλήματος, η ηρεμία μπορεί να είναι επιμελώς σκηνοθετημένη» σημειώνει για την έκθεση η διευθύντρια του MOMus - Μουσείου Μοντέρνας Τέχνης Μαρία Τσαντσάνογλου.
Ο ιστορικός τέχνης Γιάννης Μπόλης παρατηρεί: «Οι έννοιες της βίας, της φθοράς, του χρόνου και της σχέσης του ανθρώπου με τη φύση βρίσκονται στον πυρήνα των έργων αυτής της ενότητας, που συνιστούν πρωτότυπες αφηγήσεις πολλαπλών αναγνώσεων και αναδεικνύουν τη στέρεη καλλιτεχνική παιδεία του Σκούρα».
Η έκθεση «Τοπίο, η μικρή και η μεγάλη εικόνα» αναδεικνύει τον Μίλτο Σκούρα ως στοχαστή της εικόνας· έναν καλλιτέχνη που προτείνει ένα βλέμμα απαιτητικό, που αναζητεί τη λεπτομέρεια τόσο μέσα από το πανόραμα όσο και το ασήμαντο αποτύπωμα.
INFO
Μίλτος Σκούρας «Τοπίο, η μικρή και η μεγάλη εικόνα»
Αίθουσα τέχνης Έκφραση - Γιάννα Γραμματοπούλου: Βαλαωρίτου 9Α, Κολωνάκι
Διάρκεια έκθεσης: 8 Μαΐου-7 Ιουνίου 2025
Ωρες λειτουργίας: Τρίτη, Πέμπτη, Παρασκευή 12 μ.μ.-8 μ.μ., Τετάρτη 12 μ.μ.-6 μ.μ., Σάββατο 12 μ.μ.-3 μ.μ.
