Επαίρεται η Χρυσή Αυγή και ο χυμώδης βουλευτής της στον αντι-τηλεοπτικό αγώνα, ο Χρήστος Παππάς, για μια πρώτη νίκη "ενάντια στην τουρκολαγνεία των τσοντοκάναλων": Mega και ΑΝΤ1 θα αντικαταστήσουν τις τούρκικες σαπουνόπερες με σειρές θρησκευτικού περιεχομένου, κατά τις ημέρες της Μεγάλης Εβδομάδας. Βέβαια, όσοι δεν διαθέτουν την ειδικού σκοπού μνήμη των χρυσαυγιτών γνωρίζουν πως από παλιά το πρόγραμμα των καναλιών τις μέρες αυτές συμμορφώνεται σε νόρμες "περισυλλογής και θρησκευτικής ευπρέπειας", παράδοση που κληρονόμησαν από τις κινηματογραφικές αίθουσες, από την εποχή που αυτές έπαιζαν τον "Χιτώνα" και τον "Βαραββά"... Μόλις πέρυσι, αντί για τη Φατμαγκιούλ το θύμα ήταν η "Στέλλα" της Μελίνας Μερκούρη και του Μιχάλη Κακογιάννη, που αποσύρθηκε την τελευταία στιγμή από το πρόγραμμα της κρατικής τηλεόρασης τη Μεγάλη Εβδομάδα, "έπειτα από πολλά τηλεφωνήματα διαμαρτυρίας των τηλεθεατών", όπως ήταν η επίσημη δικαιολογία.
Ο σύγχρονος πόλεμος των εικόνων και των νοημάτων στην τηλεοπτική αρένα, νοήματα που είτε δηλώνονται με ευκολία είτε λανθάνουν στο ημίφως, έχει χωρίς αμφιβολία την καταγωγή του στην υπερεκατόχρονη διαπαιδαγώγηση και τον πειθαναγκασμό εντός της κινηματογραφικής αίθουσας, στις περίπλοκες τεχνικές που εφευρέθηκαν ή επιστρατεύτηκαν κατά καιρούς. Καλλιτέχνες αλλά και έμποροι των εικόνων δούλεψαν σε βάθος χρόνου χέρι με χέρι ή σε αντιπαράθεση. Το έκθαμβο και φοβισμένο "μάτι" που αντίκρισε το ορμητικό τρένο των αδελφών Λυμιέρ στο Γκραν Καφέ του Παρισιού, εκμαυλίστηκε και εκπαιδεύτηκε ταυτόχρονα: Υποχρεώθηκε να ζήσει στη ζούγκλα των εικόνων. Ο καταστασιακός Γκι Ντεμπόρ περιττεύει, αρκούν τα λόγια του Σαρτρ: "Εάν δεν μπορείτε να χρησιμοποιήσετε τα μάτια σας για να βλέπετε, τότε θα τα χρειαστείτε για να κλάψετε".
Στο κλασικό Χόλιγουντ, ο μέγας Σέσιλ Ντε Μιλ είχε πλήρη συνείδηση ότι η συνταγή είναι "σεξ, βία, θέαμα". Για να τα πουλήσει στην οθόνη, δανείστηκε το προκάλυμμα της θρησκείας, με τη Βίβλο να είναι η μεγάλη δεξαμενή των σεναρίων του και ταυτόχρονα το ασφαλιστικό του συμβόλαιο, ξεκλειδώνοντας κάθε πόρτα που υποτίθεται ασφάλιζε ο πουριτανικός κώδικας Χέιζ της προληπτικής λογοκρισίας.
Δεκαετίες αργότερα, στην Ευρώπη, ο μαρξιστής Πιερ Πάολο Παζολίνι αποφασίζει να αναμετρηθεί με τις "τετριμμένες εικόνες" μιας φθαρμένης πίστης που χρησίμευε μόνο σαν διακοσμητικό στοιχείο σε έναν ορυμαγδό ταινιών όπως "Ο Χιτών" "Κβο βάντις", "Σαλώμη", "Ο μεγάλος Ψαράς", "Μπεν Χουρ". Το σινεμασκόπ και το τεχνικόλορ γινόταν το όπιο των λαών, και στα χρόνια του "χωριάτη πάπα", του μεταρρυθμιστή Ιωάννη XXIII, ο Παζολίνι θα γυρίσει το "Κατά Ματθαίον Ευαγγέλιο" (1964), κινηματογραφώντας την Εβδομάδα των Παθών με τυπικό σεβασμό στο κείμενο αλλά ταυτόχρονα με μια γειωμένη αίσθηση του ιερού και του τραγικού, χρησιμοποιώντας ως φόντο χωριά του εξαθλιωμένου ιταλικού Νότου. Η ταινία έγινε δεκτή με θετικά σχόλια και βραβεία από τους καθολικούς, όμως από την πλευρά των μαρξιστών υπήρξε αμηχανία ή ακόμη και έντονη κριτική, περισσότερο στη Γαλλία. Σε μια επίσκεψή του στο Παρίσι ο Παζολίνι αισθάνθηκε την ανάγκη να απαντήσει στις κατηγορίες: "Υπήρξα πιστός στον εαυτό μου κι έκανα ένα έργο εθνικο-λαϊκό με την γκραμσιανή έννοια του όρου (...). Ο Χριστός είναι ένας υποπρολετάριος που πορεύεται με τους υποπρολετάριους (...). Αν ήμουν Γάλλος θα είχα γυρίσει την ταινία στην Αλγερία, κι αυτό θα σας είχε τραυματίσει, όπως τραυματίζει τον Ιταλό το γεγονός ότι την τοποθετώ στην Καλαβρία και τη Λουκάνια...".
Η Ελλάδα της απριλιανής δικτατορίας, της "πολεμικής αρετής των Ελλήνων", της "Ζωής" και του "Σωτήρα", που επανέρχεται σήμερα με δημοσκοπική νοσταλγία, αναμετρήθηκε με την περίφημη ροκ όπερα "Ιησούς Χριστός υπέρλαμπρο άστρο" ("Jesus Christ superstar"), στην κινηματογραφική διασκευή του Νόρμαν Τζούισον. Τα παιδιά των λουλουδιών ήταν ξένο σώμα στην Ελλάδα του Παττακού και του Λαδά, καλόγεροι εισέβαλαν με πριόνια στο δωματιάκι της μηχανής προβολής (ήταν στο "Αττικόν";) για να κομματιάσουν το διαβολικό σώμα του εγκλήματος, το σελιλόιντ. Την ίδια περίοδο ωστόσο, ένας νέος σκηνοθέτης ονόματι Κώστας Αριστόπουλος γυρίζει την πρώτη του μεγάλου μήκους ταινία στη Μάνη: Τίτλος, "Τόπος κρανίου", με σαφείς επιρροές από το "Κατά Ματθαίον Ευαγγέλιο" του Παζολίνι. Εδώ ήρωας είναι ένας Χριστός-εργάτης, που το παράγγελμά του στους μαθητές του είναι "Όταν λείψω, να πάρετε τα βουνά". Αυτή η κινηματογραφική "κραυγή για αντίσταση" επιλέγει το γυμνό τοπίο της Μάνης, όπου οι ηθοποιοί μεταμφιέζονται με "μπρεχτικό ύφος" μπροστά στην κάμερα σε πρόσωπα των Ευαγγελίων, αναπαριστούν σκηνές με χαλαρή σύνδεση μεταξύ τους, ενώ σε "δεύτερο χρόνο" ο Αριστόπουλος κινηματογραφεί τον ήρωά του να περιποιείται τον ετοιμοθάνατο γέρο πατέρα του και μετά να επιστρέφει σε έναν νέο "τόπο κρανίου", το εργοστάσιο...
Παραδόξως (;) κάπου δεκαπέντε χρόνια αργότερα, στα τέλη της δεκαετίας του `80, στο λυκόφως της ανδρεοπαπανδρεϊκής κυριαρχίας, οι Ταλιμπάν του πρωτόγονου πουριτανισμού που απαγόρευαν εικόνες και πριόνιζαν ταινίες επανέρχονται δυναμικά, ενώ η καταγωγική γραμμή Παζολίνι-Αριστόπουλου μοιάζει να έχει περάσει απελπιστικά στα περιθώριο: Ο "Τελευταίος Πειρασμός" (1988) του Μάρτιν Σκορσέζε, βασισμένος στο ομότιτλο μυθιστόρημα του Νίκου Καζαντζάκη, θα απαγορευτεί στην Ελλάδα, έπειτα από τις δυναμικές διαδηλώσεις χιλιάδων φανατικών, που απειλούσαν να κάψουν τις κινηματογραφικές αίθουσες...
Είχε προηγηθεί βέβαια η συντηρητική στροφή της δεκαετίας του '70, που θα εκφραστεί και με τη βαρύγδουπη υπερπαραγωγή του Φράνκο Τζεφιρέλι, "O Ιησούς από τη Ναζαρέτ" (1977). Καθώς το κοινό στο οποίο απευθύνεται είναι πια ακινητοποιημένο μπροστά στη μικρή οθόνη, δεν πρόκειται ακριβώς για κινηματογραφική ταινία αλλά για μίνι τηλεοπτική σειρά (μια εξάωρη εκδοχή της προβλήθηκε και στις κινηματογραφικές αίθουσες) ιταλοβρετανικής παραγωγής, που οργανώθηκε σαν ένα "άκαμπτο", ιδεολογικό περισσότερο, παρά θρησκευτικό, μανιφέστο, με την έγκριση όχι μόνο του Βατικανού αλλά και εβραϊκών και μουσουλμανικών ιδρυμάτων. Κατά κάποιον τρόπο, οι εικόνες και η διαχείρισή τους είναι πολύ σοβαρή υπόθεση για να αφήνονται χωρίς χειραγώγηση...
