Τα αυτονόητα, τα αληθινά και τα κυτταρικά του ανθρώπου ανέσυρε ο Αλκίνοος Ιωαννίδης στην περίφημη διάλεξη που έδωσε στο Πανεπιστήμιο της Κύπρου, στο πλαίσιο της ετήσιας Γιορτής Γραμμάτων. Μιλώντας για το «Τραγούδι: Η ανάσα της ανθρωπότητας στους αιώνες» ο γνωστός, τόσο ευαίσθητος τραγουδοποιός χαρτογράφησε την εποχή θυμίζοντας στο ακροατήριό του την ύψιστη σημασία του τραγουδιού και της τέχνης, τον καταλυτικό ρόλο της τέχνης στο σχολείο, αλλά και την Τεχνητή Νοημοσύνη και φυσικά την παράδοση και το λάκτισμα που αυτή πάντα προσφέρει για τα άλματα στο μέλλον.
Συνδέοντας την τέχνη, τη γνώση, με τον άνθρωπο άντλησε από τη ρήση του Βίτγκενστάιν ότι «στο έσχατο βάθος η αισθητική και η ηθική συμπίπτουν». Ίσως γιατί σ’ αυτή τη φράση συμπυκνώνεται η δική του παρουσία στον κόσμο της τέχνης και της καλλιτεχνίας, ο δικός του τρόπος να κοιτάζει κατάματα τον βίο του και την τέχνη του.
«Το τραγούδι είναι μια ιερή υπόθεση» για τον Αλκίνοο Ιωαννίδη, «έχει να κάνει ολοκληρωτικά με την ύπαρξη». Γιατί «σε κάθε αληθινό τραγούδι, ακούμε πολύ σημαντικότερα πράγματα από τη μελωδία και τον στίχο του. Ακούμε τη ζωή μας αλλιώς» και γιατί «συμπυκνώνει όλα όσα είμαστε, όλα όσα ονομάζουμε ζωή, μεγάλα και μικρά. Εξιστορεί την πτώση μιας αυτοκρατορίας και την πτώση ενός μεθυσμένου στον δρόμο. Καθαγιάζει τον αιώνιο έρωτα και αυτόν της μιας νύχτας. Μας χαρίζει ένα τηλεσκόπιο στο σύμπαν και ένα μικροσκόπιο στο πιο κρυφό μας κύτταρο, ταξιδεύοντάς μας αμφίδρομα στο βαθύτερο μέρος του εαυτού μας και στον απέραντο έξω κόσμο».
«Τι κάνει όμως κάτι τόσο ιερό τόσο εμπορεύσιμο;» αναρωτήθηκε, για να επισημάνει ότι «το τραγούδι δεν μας προσφέρει απλώς λέξεις και νότες. Μας προσφέρει ύπαρξη! Εκφράζει εξίσου τη ζωή και τον θάνατο».
Η καλλιτεχνική εκπαίδευση στο περιθώριο
Και κοίτα να δεις, στην περίοδο που εδώ στην Ελλάδα η Παιδεία, η Δημόσια Εκπαίδευση παίζεται στα ζάρια και η καλλιτεχνική εκπαίδευση έχει εξοβελιστεί από το ελληνικό σχολείο, ο Αλκίνοος Ιωαννίδης παρατηρεί με οξυδέρκεια θυμίζοντας ότι «ένα καλό σχολείο, πράγματι, γκρεμίζει μια φυλακή. Ένα κακό σχολείο όμως γίνεται το ίδιο φυλακή για τις ψυχές των μαθητών του και ζημιώνει τελικά το σύνολο της κοινωνίας. Τα σχολεία και τα πανεπιστήμια όλου του κόσμου πρώτα πρέπει να φροντίζουν να βγάζουν ελεύθερους ανθρώπους και μετά καταρτισμένους επαγγελματίες. Η τέχνη πρέπει να βρίσκεται, δυναμική, συμπεριληπτική, δημιουργική, ελεύθερη και προσβάσιμη, σε όλα τα στάδια της εκπαίδευσης, αλλά και σε όλη μας τη ζωή».
Την ίδια ώρα, κοιτάει κατάματα την εποχή και τα επίδικά της. «Το να έχω την παγκόσμια δισκοθήκη στο κινητό μου είναι ένα όνειρο που έγινε πραγματικότητα. Το δώρο όμως αυτό έρχεται με την ευθύνη να το χρησιμοποιήσω σωστά. Απαιτεί μια συνειδητή και ενεργητική στάση από μεριάς μου, προκειμένου να μην αποφασίζει για μένα ο αλγόριθμος της αγοράς».
Αλλά και στο «Κοινωνικό Συμβόλαιο» του Ρουσσώ αναφέρθηκε για να θυμίσει την «αρετή της συμπόνιας», όπως και στην Τεχνητή Ννοημοσύνη για να επισημάνει ότι «είναι εδώ, σαν αναμμένο κάρβουνο στα χέρια μας. Ο Προμηθέας, με το καινούργιο του αυτό δώρο, είτε που θα μας σώσει είτε που θα μας κάψει. Αυτό που θα καθορίσει την έκβαση δεν είναι η αποθήκευση στο μυαλό μας ολοένα περισσότερων γνώσεων». Θύμισε επίσης ότι, «στη νέα εποχή, ό,τι μπορεί να βοηθήσει την ανθρώπινη κοινότητα να παραμείνει και ανθρώπινη και κοινότητα είναι η καλλιέργειά της. Δεν αρκεί να δίνουμε πτυχία γνώσεων στα παιδιά μας».
Επέλεξε να ολοκληρώσει τη διάλεξή του με αναφορά στην παράδοση, η οποία «δεν είναι μόνο τα όσα μάς έχουν παραδοθεί, αλλά κυρίως τα όσα θα παραδώσουμε», για να επισημάνει ότι «η αντιμετώπισή της σαν κάτι που ανήκει αποκλειστικά στο παρελθόν είναι θανατηφόρα για αυτήν και για όλους μας».
