Έχει κάνει άλματα προόδου τα τελευταία χρόνια το φεστιβάλ της Δράμας και η φετινή διοργάνωση μοιάζει να είναι η πιο πολύπλευρη και φιλόδοξη των τελευταίων ετών. Ο εξωστρεφής χαρακτήρας του προγράμματος φαίνεται κι απ’ το γεγονός ότι, από φέτος, οι δύο ταινίες που θα αποσπούν τις κορυφαίες διακρίσεις στο Εθνικό αλλά και το Διεθνές Διαγωνιστικό τμήμα του φεστιβάλ θα εξασφαλίζουν αυτόματα το δικαίωμα συμμετοχής στη διαδικασία των Όσκαρ.
Το Εθνικό Διαγωνιστικό Πρόγραμμα και το Διεθνές Διαγωνιστικό πλαισιώνονται και από το Διεθνές Σπουδαστικό και το Εθνικό Σπουδαστικό Πρόγραμμα. Παράλληλα, συνεχίζουν την επιτυχημένη τους πορεία τα διαγωνιστικά προγράμματα, όπως το διεθνές Animation και το «Short & Green»μ ενώ εγκαινιάζεται το νέο διαγωνιστικό πρόγραμμα Kiddo με ταινίες για παιδιά. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει ένα αφιέρωμα στον γερμανικό κινηματογράφο αλλά και ένα εξαιρετικά ενδιαφέρον αφιέρωμα σε ουκρανικές queer ταινίες μικρού μήκους, από το πρώτο LGBTQIA+ φεστιβάλ κινηματογράφου της Ουκρανίας, το Sunny Bunny. Μάλιστα υπάρχει και ελληνική συμμετοχή στο φεστιβάλ, το «On this wondrous sea» (Σε αυτήν την εξαίσια θάλασσα) της Καλλιόπης Λεγάκη, που είναι ένα ντοκιμαντέρ για τη ΛΟΑΤΚΙ+ ακτιβίστρια Μαρία Cyber. Στο πρόγραμμα συναντάμε ακόμη προβολές animation από την Πορτογαλία και την Ισπανία, σε συνεργασία με το πάντα ανήσυχο Animasyros.
Ένα φεστιβάλ που αναδεικνύει νέα κινηματογραφικά ταλέντα εν τη γενέσει
Η εξερεύνηση της πρώιμης σεξουαλικότητας, η διάσπαση της οικογένειας, το βάρος της απώλειας, το τέλος των σχέσεων και ο έρωτας ανάμεσα σε γυναίκες και οι παιδικές μνήμες κυριαρχούν στις θεματικές των φετινών ταινιών. Φυσικά, πολλά από τα μικρού μήκους φιλμ αντλούν από την επικαιρότητα και παίρνουν θέση απέναντι στον ρατσισμό, τις γυναικοκτονίες, τα πτώματα μεταναστών στη θάλασσα, το τράφικινγκ, την αστυνομική αυθαιρεσία και τη θρησκοληψία. Ανάμεσα στις 35 ταινίες που απαρτίζουν το διαγωνιστικό πρόγραμμα, συναντάμε δεκάδες δημοφιλείς ηθοποιούς, όπως τον Αντώνη Τσιοτσιόπουλο, τον Αργύρη Πανταζάρα, τον Όμηρο Πουλάκη, την Έλενα Τοπαλίδου, τη Σοφία Κόκκαλη, τον Χάρη Φραγκούλη, την Πηνελόπη Τσιλίκα και τη Δήμητρα Βλαγκοπούλου - η τελευταία απέσπασε το βραβείο καλύτερης ερμηνείας στο Φεστιβάλ του Λοκάρνο για την ταινία «Animal» της Σοφίας Εξάρχου. Επίσης την επόμενη εβδομάδα θα παρουσιαστούν δουλειές από ανερχόμενους σκηνοθέτες αλλά και παλιότερους που έχουν αποσπάσει βραβείο, όπως οι Νεριτάν Ζιντζιρία και Μανώλης Μαυρής.
Παρουσιάζει ενδιαφέρον το γεγονός ότι πολλοί σκηνοθέτες που έχουν υπογράψει μεγάλου μήκους ταινίες επιστρέφουν στη φόρμα τής μικρού μήκους. Πρόκειται για κινηματογραφιστές όπως ο Αλέξανδρος Βούλγαρης («The Boy»), ο Παναγιώτης Φαφούτης και ο Γιώργος Σερβετάς. Επιπλέον, ηθοποιοί όπως ο Αινείας Τσαμάτης και η Κατερίνα Μαυρογιώργη δοκιμάζουν να περάσουν πίσω από την κάμερα, ενώ εντοπίζουμε και απόγονους γνωστών σκηνοθετών (nepo babys θα τους έλεγαν οι Αμερικάνοι) όπως ο Νικόλας Κούλογλου, η Αντιγόνη Καπάκα και ο Nικ Τζ. Πελεκάνος (γιος του συγγραφέα Τζορτζ Πελεκάνος), που θα παρουσιάσουν τις πρώτες δουλειές τους. Το σκηνοθετικό της ντεμπούτο κάνει επίσης η συγγραφέας και σεναριογράφος Κάλλια Παπαδάκη.
Πρόεδρος της κριτικής επιτροπής του Ελληνικού Διαγωνιστικού είναι ο σκηνοθέτης Λευτέρης Χαρίτος και στην αντίστοιχη θέση στο Διεθνές Διαγωνιστικό βρίσκεται η ντοκιμαντερίστρια Εύα Στεφανή. Στην κριτική επιτροπή συναντάμε την Alexia Roider του Φεστιβάλ Μικρού Μήκους της Κύπρου και ονόματα της εγχώριας κινηματογραφίας όπως τον Μένο Δελιοτζάκη, την Αλεξάνδρα Ματθαίου και την Ασημίνα Προέδρου, που σάρωσε τα βραβεία της Ελληνικής Ακαδημίας με την ταινία «Πίσω από τις θημωνιές».
Αξίζει, τέλος, να σημειωθεί μια συγκινητική πρωτοβουλία: το φεστιβάλ ξεκινά τη λειτουργία της πολυαναμενόμενης Κινηματογραφικής Σχολής στην πόλη της Δράμας από το Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο με εξ αποστάσεως μαθήματα και διά ζώσης εργαστήρια.
Οι ταινίες που περιμένουμε να δούμε στο Εθνικό Διαγωνιστικό
Μια από τις πιο αναμενόμενες πρεμιέρες είναι η ταινία «Αντιλόπη» του Αλέξανδρου Βούλγαρη, όπου δύο φαντάσματα, ένα κορίτσι και μια μεγαλύτερη γυναίκα, περνάνε τον χρόνο τους στο στοιχειωμένο τους σπίτι. Ανάλογο ενδιαφέρον έχει και η ταινία «Πλευρά» του έμπειρου σκηνοθέτη Παναγιώτη Φαφούτη, όπου μια επίσκεψη από το παρελθόν διαταράσσει τον κόσμο ενός ζευγαριού. Επίσης, το σκηνοθετικό δίδυμο του Ανδρέα Βακαλιού και της Φίλης Ολσέφσκι παρουσιάζουν το «Με λένε Άντι», στο οποίο ένα 14χρονο κορίτσι κλέβει το κινητό του αρχιμαφιόζου διακινητή της και τραβάει σε βίντεο την απόδρασή της από τη συμμορία του. Φαβορί για τα βραβεία είναι και το «Unorthodox» του Κωνσταντίνου Αντωνόπουλου, που περιγράφει την ιστορία ενός αιρετικού Πρόδρομου στο Βυζάντιο, που προσπαθεί να επιβιώσει σε δυσμενείς συνθήκες.
Από το διαγωνιστικό πρόγραμμα ξεχωρίζει το «Deep sea» της Κάλλιας Παπαδάκη, όπου ένας πατέρας παίρνει τον γιο του για ένα σαββατοκύριακο με το σκάφος, μακριά από τη γυναίκα του και τη σκιά του πρόσφατου διαζυγίου τους. Αξίζουν ακόμη την προσοχή μας ταινίες όπως «Το Φῶς ἐκ φωτός», με την υπογραφή του Νεριτάν Ζιντζιρία, ταινία που έκανε την πρεμιέρα της στο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Ρότερνταμ και μας ταξιδεύει στο Άγιο Όρος, το «Super» του Νικόλα Κούλογλου, που μιλάει για έναν έρωτα που γεννιέται σε ένα σούπερ μάρκετ, αλλά και το «Midnight skin» του πολυβραβευμένου Μανώλη Μαυρή, όπου η Ρομάννα Λόμπατς υποδύεται μια νεαρή νοσηλεύτρια ενός μεγάλου δημόσιου νοσοκομείου που βλέπει κάθε βράδυ στον ύπνο της ότι μεταμορφώνεται σε δέντρο.
Στο Διεθνές Διαγωνιστικό συναντάμε το καναδέζικο «Same old» που παίχτηκε στις Κάννες και είναι ένα ρεαλιστικό δράμα που διαδραματίζεται στην Νέα Υόρκη, ενώ από τη Μπερλινάλε έρχεται το γαλλικό, ανθρώπινο δράμα «Les chenilles» των Michelle Keserwany και Noel Keserwany, που απέσπασε τη Χρυσή Άρκτο του Βερολίνου και είναι μια ιστορία δύο γυναικών από την Ανατολική Μεσόγειο που εργάζονται στο ίδιο εστιατόριο στη Λυών.
Τέλος υπάρχει ένα σατιρικό stop motion animation, το «Ready» από την Ειρήνη Βιανέλλη, που μας μυεί στην καθημερινότητα των εργαζομένων στην ελληνική Βουλή, καθώς και ένα ντοκιμαντέρ από την Τανζανία, το «Apostles of cinema», που έρχεται με αξιώσεις.
Όπως επισημαίνει ο Γιάννης Σακαρίδης, ο νέος καλλιτεχνικός διευθυντής του Φεστιβάλ: «Οι σκηνοθέτες ταινιών μικρού μήκους διακρίνονται για τη δημιουργική τους ευφυΐα, την ευαισθησία τους στην επικοινωνία με το κοινό και την ικανότητά τους να μεταδίδουν πολλές εμπειρίες και συναισθήματα μέσα σε λίγα λεπτά. Οι μικρού μήκους ταινίες επιτρέπουν στους σκηνοθέτες να προσεγγίζουν θέματα βαθιά και σημαντικά, αποτυπώνοντάς τα σε συμπαγή και δυνατά σενάρια. Η σκηνοθεσία εδώ αποτελεί μια πρόκληση, καθώς οι σκηνοθέτες πρέπει να αποφασίσουν ποιες στιγμές θα επιλέξουν για να μεταδώσουν την πλήρη εικόνα της ιστορίας. Η σκηνοθεσία μικρού μήκους ταινιών απαιτεί ακρίβεια και οικονομία στην αφήγηση».
