Το 29o Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Αθήνας Νύχτες Πρεμιέρας επιστρέφει από τις 27 Σεπτεμβρίου έως τις 9 Οκτωβρίου για να μας παρουσιάσει μερικές από τις καλύτερες και πιο προσδοκώμενες ταινίες της χρονιάς. Παρουσιάζουμε δύο βραβευμένα ντοκιμαντέρ που θα έχουμε την ευκαιρία να παρακολουθήσουμε σε πρώτη προβολή: ένα καθηλωτικό, αντιπολεμικό φιλμ με εικόνες από την καρδιά των εχθροπραξιών και μια ανθρωποκεντρική, γεμάτη συμπόνια καταγραφή της συμβίωσης με την ψυχική νόσο.
Μια ομάδα Ουκρανών δημοσιογράφων που έχουν παγιδευτεί στην πολιορκημένη πόλη της Μαριούπολης αγωνίζεται να συνεχίσει την προσπάθειά της να καταγράψει τις ολέθριες συνέπειες του πολέμου. Οι τελευταίοι διεθνείς δημοσιογράφοι που έχουν παραμείνει στην πόλη καταβάλλουν μια υπεράνθρωπη προσπάθεια να απαθανατίσουν τις εικόνες που θα δει ολόκληρη η υφήλιος, σε εξαιρετικά δυσμενείς συνθήκες, με κίνδυνο της ζωής τους.
Υστερα από μια δεκαετία κάλυψης διεθνών συγκρούσεων, συμπεριλαμβανομένου του πολέμου μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας, το «20 μέρες στη Μαριούπολη» (20 Days In Mariupol) είναι η πρώτη μεγάλου μήκους ταινία του Μστίσλαβ Τσερνόφ, ο οποίος είχε γράψει στο Associated Press: «Ήμασταν οι τελευταίοι δημοσιογράφοι στη Μαριούπολη. Τώρα πια δεν υπάρχουν άλλοι. Εξακολουθούμε να κατακλυζόμαστε από μηνύματα ανθρώπων που θέλουν να μάθουν την τύχη των αγαπημένων τους που κινηματογραφήσαμε. Μας γράφουν απελπισμένα και οικεία, σαν να μην είμαστε ξένοι, σαν να μπορούμε να τους βοηθήσουμε». Η ταινία βασίζεται στις καθημερινές ειδήσεις του Τσερνόφ και σε προσωπικό υλικό που κατέγραψε από την εμπόλεμη ζώνη και μας προσφέρει μια οδυνηρή περιγραφή της πολιορκίας, μια κινηματογραφική ματιά στις συνθήκες που γίνεται η ανταπόκριση από τη ζώνη των συγκρούσεων, καθώς και τον αντίκτυπο της μάχιμης δημοσιογραφίας σε όλο τον κόσμο. Η ταινία παρατηρεί τις κατοικημένες περιοχές να μετατρέπονται σε απανθρακωμένα ερείπια, ενώ η διακοπή της εξωτερικής επικοινωνίας προκαλεί πανικό και σύγχυση στην απομονωμένη ομάδα. Αυτή η αντιπολεμική ταινία τεκμηρίωσης διαθέτει μια ανεπιτήδευτη αφήγηση του σκηνοθέτη και η ένταση των εικόνων που συγκεντρώθηκαν την καθιστούν καθηλωτική. Η ταινία απέσπασε το μεγάλο βραβείο της επιτροπής και το βραβείο κοινού στο Φεστιβάλ του Σάντανς και είναι σχεδόν βέβαιο ότι θα φτάσει στην πεντάδα των καλύτερων ντοκιμαντέρ στα προσεχή βραβεία Όσκαρ.
Η Χρυσή Άρκτος της φετινής Μπερλινάλε είναι ένας ύμνος ανθρωπιάς
Ο βετεράνος Γάλλος σκηνοθέτης μάς βάζει μέσω του φακού του σε ένα πλωτό κέντρο φροντίδας ατόμων με ψυχικές διαταραχές, στην καρδιά του Παρισιού, στην ταινία τεκμηρίωσης «On the Adamant» (Sur l’adamant). Το ντοκιμαντέρ του Νικολά Φιλιμπέρ (έχει κάνει τα «In the Land Of The Deaf» και «Every little thing») προσεγγίζει το ζήτημα της ψυχικής νόσου με ειλικρίνεια και ευαισθησία, και γι’ αυτό βραβεύτηκε με τη Χρυσή Άρκτο καλύτερης ταινίας στο Φεστιβάλ Βερολίνου. Παραλαμβάνοντας τη Χρυσή Άρκτο από την πρόεδρο της κριτικής επιτροπής Κρίστεν Στιούαρτ, ο ίδιος ο δημιουργός είπε: «Μην ξεχνάτε ότι οι τρελοί άνθρωποι δεν είναι πάντα αυτοί που νομίζουμε».
Αγκυροβολημένο στις όχθες του Σηκουάνα, το Adamant, ένα κέντρο ψυχικής περίθαλψης, αποτελεί ένα καταφύγιο για ανθρώπους που υποτίθεται πως δεν μπορούν να ενταχθούν στην κοινωνία, όμως τα προβλήματά τους ενσαρκώνουν απόλυτα την ευθραυστότητα και την πολυπλοκότητα της ανθρώπινης κατάστασης. Εκεί διάφοροι χώροι λειτουργούν ως στούντιο, αίθουσες συνεδριάσεων, δωμάτια μουσικής και χορού, ενώ υπάρχει και μια βιβλιοθήκη εφοδιασμένη με τόμους ποίησης, αλλά και κινηματογραφική λέσχη που προβάλλει έργα των Τριφό, Φελίνι και Κιαροστάμι, καθώς οι τέχνες και ο πολιτισμός κατέχουν κεντρική θέση ως μέσα έκφρασης και αυτοπραγμάτωσης. Το ντοκιμαντέρ, ωστόσο, αφορά περισσότερο τους ανθρώπους μέσα στο Adamant, μέσα από μια αποστασιοποιημένη παρατηρητική προσέγγιση, και λιγότερο τη συνολική λειτουργία αυτού του ιδρύματος. Ο σκηνοθέτης φροντίζει να δείξει τα υποκείμενά του να διοχετεύουν τις πιο ανησυχητικές παρορμήσεις τους σε καλλιτεχνικές αναζητήσεις και να βρίσκουν νέους τρόπους για να κατανοήσουν τις εμπειρίες τους, ενώ παράλληλα προβάλλει τις ιδιόμορφες απόψεις τους για τη ζωή. Η ταινία θα κυκλοφορήσει σύντομα στις κινηματογραφικές αίθουσες από το Cinobo.
Το πλήρες πρόγραμμα του 29ου ΔΦΚ της Αθήνας Νύχτες Πρεμιέρας θα ανακοινωθεί κατά τη διάρκεια της συνέντευξης Τύπου της διοργάνωσης την Τετάρτη 20 Σεπτεμβρίου στον κινηματογράφο Άστορ.
Ελληνικές παγκόσμιες πρεμιέρες σε Βενετία και Τορόντο
Σε λίγες ημέρες θα παρουσιαστεί στη Βενετία η ταινία «Το καλοκαίρι της Κάρμεν». Η νέα σκηνοθετική δουλειά του Ζαχαρία Μαυροειδή είναι μια queer κωμωδία που επιλέχθηκε για το διαγωνιστικό τμήμα Giornate Degli Autori της 80ής Μόστρα της Βενετίας. Δύο χρόνια μετά τον υπέροχο «Απόστρατο» ο Μαυροειδής παρουσιάζει άλλη μια τρυφερή ιστορία με καυστικό χιούμορ και ένα σενάριο που περιγράφει τη φιλία δύο γκέι ανδρών. Η Κάρμεν του τίτλου είναι ένα αδέσποτο σκυλάκι που αλλάζει ιδιοκτήτη κατά τη διάρκεια ενός καλοκαιριού.
Στο Διεθνές Φεστιβάλ της Βενετίας, που θα διεξαχθεί από τις 30 Αυγούστου μέχρι τις 9 Σεπτεμβρίου, θα γίνει και η πρεμιέρα της νέας ταινίας του Γιώργου Λάνθιμου με τίτλο «Poor things», που είναι άλλωστε και ένα από τα φαβορί για την κατάκτηση του φετινού Χρυσού Λέοντα. Πρόκειται για ένα σουρεαλιστικά καταραμένο ρομάντζο επιστημονικής φαντασίας με πρωταγωνιστές την Έμα Στόουν, τον Μαρκ Ράφαλο και τον Γουίλεμ Νταφόου, πέντε χρόνια μετά το «The favourite» που είχε κάνει επίσης πρεμιέρα στη Βενετία.
Μια μεταφυσική αλληγορία που αναμένεται με ενδιαφέρον
Η ταινία «Fingernails» του Έλληνα σκηνοθέτη Χρήστου Νίκου έρχεται με πολλές υποσχέσεις στο φετινό Φεστιβάλ του Τορόντο, που θα διεξαχθεί από τις 7 έως τις 17 Σεπτεμβρίου. Το «Fingernails» είναι η δεύτερη μεγάλου μήκους ταινία του Χ. Νίκου μετά τα «Μήλα». Πίσω από την παραγωγή συναντάμε τη FilmNation και την Dirty Films, που είναι η εταιρεία παραγωγής της Κέιτ Μπλάνσετ. Η βραβευμένη με Όσκαρ ηθοποιός ήταν αυτή που έδειξε ενδιαφέρον για τον ανερχόμενο Έλληνα κινηματογραφιστή. Το «Fingernails» διαδραματίζεται σε ένα δυστοπικό μέλλον, όπου μια εργαστηριακή μέθοδος δίνει την ευκαιρία σε ζευγάρια να διαπιστώσουν αν είναι πράγματι ερωτευμένα. Η κεντρική ηρωίδα θεωρεί ότι η σχέση της με τον επί χρόνια σύντροφό της δεν βασίζεται σε αληθινά αισθήματα και καταφεύγει σε ένα σκιώδες ινστιτούτο που έχει φτιαχτεί για να επιβεβαιώσει επιστημονικά την ύπαρξη της ρομαντικής αγάπης. Ο Νίκου συνυπογράφει το σενάριο μαζί με τον συνσεναριογράφο του στα «Μήλα» Σταύρο Ράπτη και τον Βρετανό Σαμ Στάινερ. Στην ταινία πρωταγωνιστούν η Τζέσι Μπάκλεϊ, ο Ριζ Άχμεντ, ο Τζέρεμι Άλεν Γουάιτ και η Άνι Μέρφι.
Τέλος, στο Φεστιβάλ του Τορόντο θα προβληθεί και η ταινία «Holdovers», που υπογράφει ο ελληνικής καταγωγής σκηνοθέτης Αλεξάντερ Πέιν. Ο Πολ Τζιαμάτι, που συναντά ξανά τον Πέιν είκοσι χρόνια μετά το «Sideways», υποδύεται έναν αχώνευτο καθηγητή που έχει αποξενώσει τους πάντες και δεν έχει κάπου να περάσει τις διακοπές των Χριστουγέννων του 1970. Παραμένει, λοιπόν, στο σχολείο για να επιβλέπει τους μαθητές που δεν έχουν τη δυνατότητα να ταξιδέψουν στο σπίτι τους. Μετά από λίγες ημέρες υπό την επίβλεψή του απομένουν μόνο ένας 15χρονος, που δημιουργεί προβλήματα, και η μαγείρισσα του σχολείου, μια Αφροαμερικανίδα που φροντίζει τους γιους των προνομιούχων και της οποίας ο γιος χάθηκε πρόσφατα στο Βιετνάμ. Αυτοί οι τρεις πολύ διαφορετικοί άνθρωποι θα φτιάξουν μια εναλλακτική χριστουγεννιάτικη οικογένεια.
