Η επιστροφή του θρυλικού Ιντιάνα Τζόουνς, το αγωνιώδες «Reality» και το σουρεαλιστικό «Μικρό Λουλούδι» είναι οι πρεμιέρες που ξεχωρίζουν αυτή την εβδομάδα
H 5η και τελευταία περιπέτεια του θρυλικού αρχαιολόγου σε μεγάλα κέφια
O Indiana Jones και ο Δίσκος του Πεπρωμένου (Indiana Jones and the Dial of Destiny) ***
Η εναρκτήρια σκηνή της νέας περιπέτειας του Ίντι τοποθετείται στο 1945, όπου ο Χάρισον Φορντ φαίνεται νεότατος χάρη στην πολυσυζητημένη τεχνική «αναζωογόνησης». Εκεί ο Ιντιάνα Τζόουνς αντιμετωπίζει τους αιώνιους εχθρούς του σε κάθε προηγούμενη ταινία, τους Ναζί, και συγκεκριμένα έναν αξιωματικό που υποδύεται ο Μαντς Μίκελσεν. Ανάμεσα στα αρχαιολογικά λάφυρα που οδεύουν για τον Φύρερ βρίσκεται και ο Μηχανισμός των Αντικυθήρων, που θα επιτρέψει ένα ταξίδι στον χρόνο - αποτέλεσμα των πειραματισμών του Αρχιμήδη του Συρακούσιου. Στη συνέχεια θα συναντήσουν τον ήρωα, βαριεστημένο στη Νέα Υόρκη, στην εποχή της προσελήνωσης και των κοινωνικών αναταραχών, όπου μαζί με τη βαφτισιμιά του θα ξεκινήσουν μια ακόμη εξερεύνηση. Η ταινία πατάει ευλαβικά στην παράδοση των ταινιών που εμπνεύστηκαν οι Σπίλμπεργκ και Λούκας. Το σενάριο είναι φροντισμένο και φαίνεται ότι έχει κατασκευαστεί από εξαιρετικά καταρτισμένους απόφοιτους της ανωτάτης «σπιλμπεργκικής» σχολής, με πολλά μεταπτυχιακά στην τέχνη του χολιγουντιανού entertainment. Κάθε στροφή του σεναρίου είναι μελετημένη και κάθε θεαματικό κυνηγητό έχει σχεδιαστεί με μαεστρία. Ωστόσο η απουσία του Σπίλμπεργκ στην πλανοθεσία είναι ηχηρή, παρ' όλο που ο ίδιος διατηρεί την επικαρπία του franchise. Μπορεί ο σκηνοθέτης Τζέιμς Μαγκόλντ να είναι ικανότατος τεχνίτης που αξιοποιεί την κληρονομιά άλλων δημιουργών (όπως το «Logan»), να αντιλαμβάνεται την ηθική στάση του ήρωα απέναντι στην αρχαιολογία και την αισθητική των καταδιώξεων από μοχθηρούς Γερμανούς και να έχει μελετήσει τους μηχανισμούς που κάνουν τους «Κυνηγούς της Χαμένης Κιβωτού» ένα αριστούργημα οικογενειακής ψυχαγωγίας, όμως λείπει η αυτοδίδακτη διάνοια του μουσάτου μάγου πίσω απ’ τον φακό και δεν αντικαθίσταται, όσο καταρτισμένοι και να είναι οι δημιουργοί του «Δίσκου του Πεπρωμένου». Η συμπαθέστατη Φίμπι Γουόλερ-Μπριτζ είναι καλή στον ρόλο της αλλά η χημεία στην οθόνη με τον Φορντ δεν λειτουργεί. Ακόμα καλύτερος είναι ο Μαντς Μίκελσεν στον ρόλο του φυσικού Γιούργκεν Φέλερ, του δολοπλόκου αρχαιοκάπηλου. Αυτό που πετυχαίνει η ταινία είναι πως επαναφέρει την αξία του ανθρώπινου χαρακτήρα, με ανθρώπινες δυνάμεις, στο πλαίσιο της multiplex ψυχαγωγίας - κάτι που έκανε το «Top Gun 2» πέρσι. Σε μια εποχή υπερηρώων που αντιμετωπίζουν αλλόκοτα τέρατα που θέλουν να καταστρέψουν το σύμπαν, είναι ρωμαλέα καθησυχαστικό να ξαναβλέπεις το καπέλο, το λάσο και τους ναζί στον ρόλο του απόλυτου κακού. Από την άλλη, είναι φανερό ότι οι σεναριογράφοι επέλεξαν το εύρημα με το ταξίδι στον χρόνο για να κοντράρουν τη multiverse μόδα της Marvel και ίσως αυτή η επιλογή να μην λειτουργεί τόσο ευεργετικά. Τέλος, αξίζει υπόκλιση ο Χάρισον Φορντ, που με την αγωνία στο βλέμμα, τη στωικότητα στην έκφραση και το στραβό χαμόγελο που φανερώνει ειρωνεία πίσω από τις ατάκες («είσαι Γερμανός, μην προσπαθείς να φανείς αστείος») παίρνει πάνω του το εγχείρημα και το διασκεδάζει με την καρδιά του. Επιπλέον η θρυλική μελωδία του Τζον Γουίλιαμς στους τίτλους αρχής μάς αρκεί για να είμαστε ευχαριστημένοι και να παραβλέψουμε τα μικρά ζητήματα ψηφιακού σχεδιασμού.
Μια άκρως ρεαλιστική ανάκριση
Reality ***
Σκηνοθεσία: Tίνα Σάτερ
Πρωταγωνιστούν: Σίντνεϊ Σουίνι, Τζος Χάμιλτον, Μαρσάν Ντέιβις
Πριν από έξι χρόνια μια νεαρή υπάλληλος σε μυστική υπηρεσία που μεταφράζει απόρρητα κρατικά έγγραφα από φαρσί βρίσκει στο σπίτι της, στην Τζόρτζια, πράκτορες του FBI να την περιμένουν. Σχεδόν σε αληθινό χρόνο θα εξελιχθεί μια ήπια και πολύ προσεκτική ανάκριση, χωρίς ο θεατής να γνωρίζει αν πρόκειται για έναν καφκικό εφιάλτη ή για μια περίπτωση Σνόουντεν που η μυστική αστυνομία μυρίστηκε. Αυτή είναι η πρώτη σημαντική κινηματογραφική δουλειά της ηθοποιού Σίντνεϊ Σουίνι, γνωστή απ΄ τη σειρά «Euphoria» του ΗΒΟ. Η νεαρή ηθοποιός τα καταφέρνει περίφημα και από πολύ νωρίς εξανεμίζει κάθε υποψία μήπως οι παραγωγοί δεν είχαν αρκετά λεφτά για να κλείσουν την Αμάντα Σίφριντ. Πραγματικά, η Σουίνι παίζει με εντυπωσιακή προσήλωση, χρησιμοποιώντας όλο της το σώμα και αναπτύσσοντας την πλοκή με ένα άριστο σερβίρισμα του διαλόγου. Το «Reality», όπως είναι φυσικό, κάνει σημαία του τον ρεαλισμό και τα πειστήρια αληθινού διαλόγου. Η Τίνα Σάτερ, που σκηνοθετεί, αναβιώνει τα αληθινά ηχητικά αρχεία της ανάκρισης και συχνά κάνει παραπομπή στα πρακτικά για να μας υπενθυμίσει ότι αυτό που ακούμε από τους ηθοποιούς είναι μια πιστή αναπαράσταση των λεχθέντων. Άραγε ένα προσεγμένο σενάριο θα ήταν λιγότερο πειστικό από το ακριβές κείμενο των διαλόγων μεταξύ της γυναίκας και των πρακτόρων; Ο καθένας μπορεί να βγάλει τα συμπεράσματά του, πάντως η Τίνα Σάτερ είναι ταγμένη στην πιστότητα της απομαγνητοφώνησης για να δημιουργήσει ένα υβρίδιο μυθοπλασίας και δραματοποιημένης τεκμηρίωσης που παραδόξως λειτουργεί και προκαλεί μια διαρκή αίσθηση αγωνίας και άβολου στριμώγματος, όσο προκύπτουν στοιχεία μέσα από την πίεση των αποφασισμένων ανδρών να αποσπάσουν ομολογία. Αν απορείτε για την απουσία οποιασδήποτε αναφοράς στην παρουσία δικηγόρου και στα στοιχειώδη δικαιώματα του ανακριθέντος που θυμίζουν κράτος δικαίου, οφείλεται στις ύπουλες κρατικές τακτικές απέναντι σε υποτιθέμενους εχθρούς της πολιτείας, που σε μέρη σαν την Τζόρτζια δεν αντιμετώπιζαν την παραμικρή αντίσταση.
Σουρεαλιστική κομεντί με τζαζ και δολοφονίες
Μικρό Λουλούδι ή 15 τρόποι να σκοτώσεις τον γείτονά σου (Petite Fleur) **1/5
Σκηνοθεσία: Σαντιάγκο Μίτρε
Πρωταγωνιστούν: Ντάνιελ Χέντλερ, Βιμάλα Πονς, Μελβίλ Πουπό
Ενας νεαρός άνεργος πατέρας επισκέπτεται τον γείτονά του και τον δολοφονεί χωρίς καμία εξήγηση. Την επόμενη μέρα, ο γείτονας είναι ζωντανός, σαν να μην έχει συμβεί τίποτα. Και τον δολοφονεί ξανά, για να εμφανιστεί και πάλι την επόμενη μέρα. Στην πορεία ανακαλύπτουμε ότι αυτό είναι μέρος μιας καθημερινής ρουτίνας. Η σουρεαλιστική κωμωδία, από τον Σαντιάγο Μίτρε (του «Argentina, 1985), χρησιμοποιεί το τζαζ τραγούδι «Petite Fleur». Είναι πολλά αυτά που ταλανίζουν τον ήρωα: η απροσπέλαστη ανεργία, τα ζόρια της πατρότητας, τα σπαστά γαλλικά του και η χαμένη δόξα που είχε στην πατρίδα του. Τώρα πια είναι απλώς ένας πατέρας που αλλάζει πάνες, επισκευάζει το σπίτι και παρατηρεί τη γυναίκα του να ελκύεται από πιο δυναμικούς άνδρες. Με άλλα λόγια, του λείπουν όλα όσα έχει ο αχώνευτος γείτονάς του, τον οποίο δολοφονεί ξανά και ξανά, σε μια παράδοξη κοσμική λούπα, μέσα από την οποία ξεδιπλώνεται μια παράξενη κωμωδία από έναν ανήσυχο δημιουργό.
ΕΠΑΝΕΚΔΟΣΗ
Ζαν Ντιλμάν (Jeanne Dielman, 23 quai du Commerce, 1080 Bruxelles) ****
Σκηνοθεσία: Σαντάλ Ακερμάν
Πρωταγωνιστούν: Ντελφίν Σεϊρίνγκ,Γιαν Ντεκόρτ, Ανρί Στορκ
Η πρωτοποριακή ταινία της Βελγίδας Σαντάλ Ακερμάν μας βάζει για τρεισήμισι ώρες να παρακολουθούμε την καθημερινή ρουτίνα μια χήρας σε ένα διαμέρισμα στις Βρυξέλλες. Η γυναίκα εκτελεί συγκεκριμένες δουλειές, φροντίζει τον έφηβο γιο της και όταν είναι μόνη στο σπίτι εκδίδεται σε πελάτες που την επισκέπτονται. Ακούγεται παράξενο και καθόλου δελεαστικό το να παρακολουθείς για ώρες τις βαρετές κινήσεις μιας γυναίκας σε ένα διαμέρισμα. Αυτή όμως η αίσθηση της ρουτίνας, οι μακράς διαρκείας ματιές σε ιδιωτικές στιγμές της στωικά καταπιεσμένης νοικοκυράς, η αναμονή για κάτι που να θυμίζει δράση στους νεκρούς χρόνους και το φαινομενικά βαρετό θέαμα της μη-δράσης είναι που τελικά αιχμαλωτίζει τον θεατή σε μια καθόλου εύκολα περιγράψιμη εμπειρία. Βαθύτατα πολιτικό φιλμ με σφοδρό ταξικό σχόλιο, αλλά στην ουσία ένα (πρωτο- και μετα-) φεμινιστικό μανιφέστο που εκρήγνυται μέσα από τις σιωπές και τη στατικότητα των πλάνων. Η Ακερμάν τόλμησε αυτό το πείραμα όταν ήταν 25 ετών και το μόνο βέβαιο είναι ότι το νοηματικό μεγαλείο τής «Ζαν Ντιλμάν» δεν έχει ακόμα αναλυθεί και εκτιμηθεί στην ολότητά του, παρ' όλο που ψηφίστηκε πρόσφατα ως η καλύτερη ταινία όλων των εποχών στην περίφημη λίστα-ευαγγέλιο του περιοδικού Sight & Sound.
ΕΠΑΝΕΚΔΟΣΗ
Ρεβέκκα (Rebecca) *****
Σκηνοθεσία: Άλφρεντ Χίτσκοκ
Πρωταγωνιστούν: Τζόαν Φοντέιν, Λόρενς Ολίβιε, Tζούντιθ Άντερσον
Το αρχέτυπο γοτθικό μελόδραμα του Άλφρεντ Χίτσκοκ, που σήμανε την απαρχή της ένδοξης αμερικάνικης περιόδου του. Ενας πλούσιος χήρος παντρεύεται μια νεαρή και καλόπιστη γυναίκα. Όμως τη χαριτωμένη νύφη θα αρχίσει να την στοιχειώνει η σκιά της πρώτης του συζύγου, της Ρεβέκκα, που πέθανε κάτω από μυστηριώδεις συνθήκες. Ο Χιτς απογειώνει τα μυστικά του μυθιστορήματος της Δάφνης Ντι Μοριέ, από το ομιχλώδες πλάνο που ανοίγει την ταινία μέχρι την ψυχολογική εξόντωση της αθώας διαδόχου από τη σατανική οικονόμο και τις σκιές που κυριαρχούν στο Μάντερλεϊ. Υπόδειγμα ρομαντικού τρόμου, σεξουαλικής απειλής και βλοσυρού gaslighting που συνδράμουν σε μια καλοκεντημένη ατμόσφαιρα, δίκαια απέσπασε το Όσκαρ.
ΕΠΑΝΕΚΔΟΣΗ
Σπασμένος Καθρέφτης (The Mirror Crack'd) **1/5
Σκηνοθεσία: Γκάι Χάμιλτον
Πρωταγωνιστούν: Άντζελα Λάνσμπερι, Ελίζαμπεθ Τέιλορ, Κιμ Νόβακ, Ροκ Χάτσον
Σε ένα παραλιακό χωριό της Βρετανίας πραγματοποιούνται τα γυρίσματα μιας ταινίας με δημοφιλείς πρωταγωνιστές που μισιούνται μεταξύ τους. Όταν μια διάσημη ηθοποιός πέφτει νεκρή από δηλητηριασμένο ποτό που περιείχε αρσενικό, όλοι είναι ύποπτοι. Ο «Σπασμένος Καθρέφτης» μπορεί να είναι γεμάτος από Αμερικανούς αστέρες αλλά η camp φύση του και η ελαφρότητα των σκηνών δεν του χάρισε την επιτυχία ενός «Όριεν Εξπρές». Η Άγκαθα Κρίστι με αυτό το έργο εξέφρασε τα σχόλιά της για το έκφυλο Χόλιγουντ, που είναι γεμάτο από ημιατάλαντους και φαντασμένους αγύρτες. Ο Γκάι Χάμιλτον που το σκηνοθέτησε, έμπειρος από τέσσερις περιπέτειες του Τζέιμς Μποντ, δεν ήταν ένθερμος θαυμαστής της Άγκαθα και έριξε το βάρος σε ευθείες αναφορές σε πρόσωπα της επικαιρότητας και σε παραγωγούς του Χόλυγουντ. «Ο Σπασμένος Καθρέφτης» δεν είναι μια σπουδαία ταινία μυστηρίου, αλλά διαθέτει μια εξαιρετική Μις Μαρπλ (την υποδύεται η Άντζελα Λάνσμπερι), που ενσωματώνει όλα τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της αξιολάτρευτης ντετέκτιβ και που μπορεί να μην επανέλαβε ποτέ αλλά αργότερα αφοσιώθηκε για χρόνια με επιτυχία στο «Murder She Wrote».
