Ο πανέξυπνος σεναριογράφος Ροντ Σέρλινγκ δημιούργησε το 1959 το εμβληματικό «Twilight Zone», προκαλώντας στο σινεμά του φανταστικού μια prime time μετάλλαξη, αλλάζοντας άρδην την αισθητική του οικιακού τρόμου μέσα από αυτοτελείς ιστορίες. Έκτοτε έχουν δημιουργηθεί δεκάδες σειρές «ανθολογίας» με αυτόνομες ιστορίες που φλερτάρουν με το παράδοξο και το μακάβριο, από το «Outer limits» και το «Tales from the crypt» μέχρι το «Ο Άλφρεντ Χίτσκοκ παρουσιάζει» και το «Tales of the unexpected». Προφανώς οι ιστορίες αγωνίας και τρόμου προσφέρονται περισσότερο για την τηλεοπτική φόρμα εβδομαδιαίων επεισοδίων και δύο τέτοιες περιπτώσεις εξετάζουμε αυτή την εβδομάδα
Ο δημοφιλής τεχνοφοβικός εφιάλτης επιστρέφει
Black mirror
Διαθέσιμο στο Netflix
Όταν ο Τσάρλι Μπρούκερ πρωτοπαρουσίασε τη σειρά «Black mirror», δεν μπορούσε με τίποτα να προβλέψει το απίστευτο σουξέ της σειράς και να εκτιμήσει την επίδρασή του στη σύγχρονη ποπ κουλτούρα. Ο τεχνοφοβικός τρόμος, οι κίνδυνοι της ανεξέλεγκτης τεχνολογίας και τα sci-fi στερεότυπα που είχαν κατοχυρωθεί στη συλλογική μνήμη των θεατών βρήκαν χώρο και άνθισαν στα μακάβρια παραμύθια και στα σαρδόνια ανέκδοτα της σειράς.
Τα τρία πρώτα επεισόδια, που προβλήθηκαν το 2011 στο αγγλικό Channel 4 και εισέβαλαν σε εκατομμύρια λίβινγκ ρουμ, τάραξαν τους θεατές με την αληθοφάνεια των σεναρίων τους, κυρίως επειδή το μακρινό μέλλον που συνήθως συναντάμε στις παραβολές επιστημονικού τρόμου δεν ήταν το 2080 ή το 3001, αλλά έμοιαζε να απέχει μερικά μόλις χρόνια από την καθημερινότητά μας. Τα ταξίδια σε παράλληλους χρόνους, οι ανεξερεύνητες διαστάσεις του χωροχρόνου, οι κοσμογονικές συνέπειες της ψηφιοποίησης κάθε πτυχής της καθημερινής ζωής και η αντανάκλαση των ανείπωτων φόβων μας πέρασαν μέσα από ειρωνικές ιστορίες φαντασίας, εσχατολογικούς γρίφους και αδηφάγα application. Μέχρι που το Netflix αγόρασε τη σειρά και απαίτησε περισσότερο περιεχόμενο, πιο ζωηρό και πιο εθιστικό. Κάθε σεζόν περιέχει μια με δυο εμπνευσμένες στιγμές, αλλά η ποιότητα, όπως ήταν φυσικό, άρχισε να πέφτει και η σειρά έφτασε στο ναδίρ της με το επεισόδιο που έδινε πολλαπλές επιλογές στον θεατή για να καθοδηγήσει την πλοκή και να ορίσει το φινάλε· αυτό ήταν το πιο δυσοίωνο πράγμα που θα μπορούσε κανείς να φανταστεί για το μέλλον της μυθοπλασίας. Το «Black mirror» εκπροσωπούσε τη δυστοπία για την οποία, υποτίθεται, προειδοποιούσε.
Η έκτη σεζόν του «Black mirror» μόλις εμφανίστηκε στην πλατφόρμα του Netflix και προσφέρει πέντε επεισόδια. Δύο πολύ καλά και τρία που μπήκαν απλ;vw για να συμπληρωθεί η πεντάδα. Το δαιμόνια έξυπνο και ευρηματικό «Joan is awful» συνδυάζει τις πιο δυνατές σεναριακές στιγμές ενός Κάουφμαν («Στο μυαλό του Τζον Μάλκοβιτς») και ενός Άντριου Νίκολ («Τρούμαν Σόου») σε ύφος εύπεπτο και φιλικό στον μέσο θεατή. Ένα corporate κορίτσι καριέρας θα εγκλωβιστεί σε έναν τεχνολογικό, μετα-ριάλιτι εφιάλτη, όπου η καθημερινότητά του δίνει περιεχόμενο σε μια σειρά που στην ουσία είναι μια αντανάκλαση της ζωής του και ανεβαίνει αυθημερόν στην πλατφόρμα. Όλος ο κόσμος, λοιπόν, βλέπει μια δραματοποιημένη εκδοχή της ζωής του, με τη Σάλμα Χάγεκ να το υποδύεται. Οι απεριόριστες δυνατότητες περιεχομένου, η Τεχνητή Νοημοσύνη που μεγιστοποιεί την απρόσωπη δραματουργία στο άπειρο και οι τρομακτικές δυνατότητες των deep fake κλώνων των διάσημων σταρ είναι υλικά που το «Black mirror» δεν μπορούσε παρά να ασχοληθεί.
Το δεύτερο επεισόδιο, το «Loch Henry», αφορά δύο σπουδαστές κινηματογράφου που πηγαίνουν σε ένα χωριό της Σκωτίας, όπου μεγάλωσε ο ένας, για να γυρίσουν ένα οικολογικό ντοκιμαντέρ, αλλά μια τοπική ιστορία φρίκης θα τους κάνει να αλλάξουν σχέδια και να γυρίσουν ένα αβανταδόρικο true crime ντοκιμαντέρ, που θα ερεθίσει τα πλήθη αλλά θα έχει μεγάλο τίμημα.
Και τα δύο επεισόδια έχουν στο στόχαστρο τις τάσεις του Netflix (την ανάγκη για απεριόριστο content και τις true crime ιστορίες). Το αν ο Τσάρλι Μπρούκερ νιώθει εγκλωβισμένος από το συμβόλαιό του και στρέφεται (εκ του ασφαλούς) στο αφεντικό του είναι μια ενδιαφέρουσα συζήτηση. Σε κάθε περίπτωση, το αναιμικό διαστημικό ρομάντζο του «Beyond the sea», το ηθικοπλαστικό ανέκδοτο του «Mazey Day» και το «Demon 79» που ακολουθούν δεν είναι αντάξια της φήμης της σειράς. Εάν υπάρξει 7η σεζόν, μάλλον δεν θα πατήσουμε το play.
Κλασικές ιστορίες του φανταστικού
Guillermo del Toro’s cabinet of curiosities
Διαθέσιμο στο Netflix
Ο σκηνοθέτης Γκιγιέρμο ντελ Τόρο μάλλον απηύδησε από το μοντέρνο σινεμά τρόμου που βασίζεται σε ξαφνιάσματα (jump scare) και ανούσιες σφαγές. Ως λάτρης του κλασικού τρόμου, αποφάσισε να αναβιώσει παράδοξους μύθους και απόκρυφες ιστορίες μέσα από ιστορίες σωματικού τρόμου και παραμυθένιες ιστορίες φρίκης και «εννοιακής» (conceptual) παραφροσύνης. Επιστράτευσε, μάλιστα, σκηνοθέτες που προέρχονται από το ανεξάρτητο σινεμά και τους ανέθεσε οκτώ ιστορίες κάτω από τον υπέροχο τίτλο «Ο Γκιγιέρμο ντελ Τόρο και το ερμάριο με τα αλλόκοτα αντικείμενά του». Μάλιστα προλογίζει ο ίδιος τα επεισόδια, όπως έκαναν ο Άλφρεντ Χίτσκοκ και ο Ροντ Στέρλινγκ παλαιότερα, και κάθε επεισόδιο διαθέτει διαφορετικό ύφος και τόνο, καθώς οι σκηνοθέτες αφέθηκαν ελεύθεροι να διατηρήσουν την αισθητική και το οπτικό τους στιλ και δεν αναγκάστηκαν να προσαρμοστούν στο ύφος της παραγωγής (όπως συμβαίνει συνήθως σε τέτοιες περιπτώσεις).
Η σειρά δίνει χώρο σε δύο απόκοσμες ιστορίες του συγγραφέα Χ.Φ. Λάβκραφτ («Pickman’s model» και «Dreams in the Witch House»), περιέχει το αριστουργηματικό «The autopsy», μια αλλόκοτη ιστορία παράνοιας, και έναν αδιανόητο ψυχεδελικό εφιάλτη του Πάνου Κοσμάτου («Mandy») με τίτλο «The viewing». Οι ανατριχίλες που προτείνει ο Ντελ Τόρο μπορεί να φανούν λίγο παλιομοδίτικες στον σύγχρονο θεατή που έχει γαλουχηθεί στη multiplex αναψυχή τρόμου, αλλά για πολλούς από μας είναι μια ευπρόσδεκτη όαση που αναβιώνει τους κλασικούς μηχανισμούς της τηλεοπτικής φρίκης, που τόσο μας είχε λείψει.
