Η αθέατη Ιστορία και οι κρυφοί σκελετοί στην ντουλάπα της Αμερικής συνεχίζουν να απασχολούν τον Μάρτιν Σκορσέζε στην 26η μεγάλου μήκους ταινία μυθοπλασίας του. Ύστερα από πολυετή έρευνα ο συγγραφέας Ντέιβιντ Γκραν κατέγραψε σε ένα δαιδαλώδες true crime βιβλίο τις λεπτομέρειες μιας βίαιης ιστορίας, που αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης συνωμοσίας με σκοπό την εξουδετέρωση των γηγενών και την καπηλεία των περιουσιών τους. Μετά από 8 μήνες επίπονων γυρισμάτων και ενάμιση χρόνο εξοντωτικού μοντάζ, το «Killers of the flower moon», μια γκανγκστερικών προδιαγραφών οικουμενική αλληγορία για την αμοραλιστική φύση της μισαλλόδοξης Αμερικής, μέσα από τη σφαγή των Ιθαγενών, παρουσιάστηκε στην ολότητά της στο Φεστιβάλ Καννών.
Η ιστορία διαδραματίζεται στη δεκαετία του ’20, όταν οι φτωχοί Ινδιάνοι της επαρχίας Οσέιτζ της Οκλαχόμα ανακάλυψαν κοιτάσματα πετρελαίου στα άγονα εδάφη που καλλιεργούσαν, προτού αρχίσουν να πέφτουν νεκροί κάτω από τα αδιάφορα βλέμματα των ντόπιων και την εθελοτυφλία των Αρχών. Η ταινία ξεδιπλώνει το χρονικό της έρευνας για μια σειρά δολοφονιών που σβήστηκαν από τη συλλογική μνήμη. Μια έρευνα που σηματοδότησε, μάλιστα, τα πρώτα βήματα της δημιουργίας του FBI.
Οι πρωταγωνιστές μιλούν
Ο Λεονάρντο ντι Κάπριο δήλωσε: «Προσεγγίσαμε τους Ινδιάνους της φυλής Οσέιτζ για να ακούσουμε τις ιστορίες τους και θέλω να πιστεύω ότι μάθαμε πολλά από ανθρωπολογική άποψη, που δεν μαθαίνεις σε βιβλία Ιστορίας. Προσπαθήσαμε να αφηγηθούμε τη δική μας ιστορία, έχοντας σεβασμό στη δική τους φωνή». Η Λίλι Γκλάντστοουν, που είναι η συμπρωταγωνίστρια στην ταινία, τον διέκοψε λέγοντας: «Θέλω να διορθώσω κάτι. Δυστυχώς, έχω δει πολλούς να πλησιάζουν τη φυλή μου “με περιέργεια”. Εσείς δεν κάνατε αυτό. Είστε καλλιτέχνες που αποφύγατε όλα τα ψέματα που μας έχει μάθει η λευκή κυριαρχία. Οι Ιθαγενείς αυτής της χώρας χρειαζόμαστε ανθρώπους σαν τον Μάρτιν και τον Λίο που τους ενδιαφέρει να πουν αληθινές ιστορίες».
Ο Ντε Νίρο, που υποδύεται έναν από τους πιο επικίνδυνους χαρακτήρες της καριέρας του (Γουίλιαμ Χέιλ), δήλωσε ότι πρέπει να επαγρυπνούμε για τον «συστημικό ρατσισμό» και τις εκφάνσεις της λευκής υπεροχής σε πρόσωπα εξουσίας. Δήλωσε συγκεκριμένα: «Με το περιστατικό του Τζορτζ Φλόιντ είδαμε το πρόσωπο του ρατσισμού. Πρέπει, λοιπόν, να είμαστε προσεκτικοί γιατί καραδοκεί παντού». Ο ηθοποιός είναι εδώ και καιρό σφοδρός επικριτής του Ντόναλντ Τραμπ, τον οποίο συνέκρινε με τον διεστραμμένο εξουσιομανή που υποδύεται στην ταινία, λέγοντας ότι εντοπίζει παρόμοια χαρακτηριστικά ρατσισμού και απληστίας στον ήρωά του, με τη διαφορά, όπως χαρακτηριστικά είπε, πως ο Τραμπ είναι ηλίθιος. «Φανταστείτε πόσο πιο επικίνδυνος είναι ο Χέιλ που είναι πανέξυπνος» πρόσθεσε.
Ενα επικό γουέστερν από τη ματιά των Ιθαγενών
Ο σκηνοθέτης απέδωσε στον πρωταγωνιστή της ταινίας Λεονάρντο ντι Κάπριο τη διαμόρφωση μεγάλου μέρους της ιστορίας, λέγοντας ότι αρχικά η αφήγηση ήταν σχεδιασμένη από την οπτική γωνία του FBI. Μέχρι που ο Ντι Κάπριο με ρώτησε: «Πού χτυπάει η καρδιά της ιστορίας;». Ο Σκορσέζε μίλησε για τη σημασία που είχε η ιστορία των δολοφονιών στην Οκλαχόμα, στον καταυλισμό που θα έπεφτε στα χέρια των λευκών κατακτητών. Εκεί που το Χόλιγουντ μας έχει συνηθίσει σε διδακτικά γουέστερν, όπου ο γενναίος και σοφός λευκός ήρωας θα έρθει να εξιχνιάσει την υπόθεση και θα αποδώσει δικαιοσύνη (στην παράδοση του Τζον Γουέιν, του Κλιντ Ίστγουντ ή και του Κέβιν Κόστνερ), ο Σκορσέζε δήλωσε ότι επηρεάστηκε τόσο βαθιά από τις συναντήσεις του με τους Οσέιτζ, που αποφάσισε να αφηγηθεί την ιστορία από την οπτική γωνία των θυμάτων. Ο ογδοντάχρονος σκηνοθέτης, μάλιστα, παρακολούθησε μια σειρά από προσευχές και τελετουργίες τους: «Όταν μιλάς με τους ανθρώπους της φυλής, συγκινείσαι. Λένε μια προσευχή ή βγάζουν έναν λόγο και καταλαβαίνεις ποιες είναι οι αξίες τους, κι εκεί υποκλίνεσαι. Ο τρόπος που μιλάνε για την αγάπη, την ηθική, την αξιοπρέπεια. Δεν ήθελα να κάνω άλλη μία ταινία όπου οι λευκοί έρχονται και σώζουν τον κόσμο. Ήθελα να εστιάσω στην κοινότητα και γι’ αυτό άνοιξα τα αυτιά μου».
Ο Σκορσέζε επισήμανε τη σημασία του χρόνου που πέρασε με τους ανθρώπους της φυλής, καθώς τα γυρίσματα έγιναν στον τόπο τους και πολλοί από αυτούς εργάστηκαν στο συνεργείο της ταινίας, όχι μόνο σε ρόλους κομπάρσων. Μαζί με τον Σκορσέζε, στη συνέντευξη Τύπου ήταν και ο ηγέτης του έθνους των Οσέιτζ, ο οποίος ήταν σύμβουλος στο φιλμ, ο οποίος αναφέρθηκε στις θηριωδίες εκείνης της εποχής και στην προδοσία του λαού του. Δήλωσε χαρακτηριστικά: «Ο κύριος Σκορσέζε μού είπε ότι θέλει να κάνει μία ταινία για την οποία οι Οσέιτζ θα είναι περήφανοι. Ότι θα πει την ιστορία μέσα από τα μάτια μας. Ότι θα κάνει τα γυρίσματα εδώ. Ότι δεν θα χρησιμοποιήσει ανθρώπους της φυλής μόνο ως κομπάρσους, αλλά θα τους προσλάβει σε θέσεις-κλειδιά στο συνεργείο. Ότι θα γυρίσει σκηνές που θα ακούγεται η γλώσσα μας. Και έκανε όλα όσα υποσχέθηκε. Ο λαός μου υπέφερε πολύ. Και μέχρι σήμερα νιώθουμε τις συνέπειες της προδοσίας. Αλλά μπορώ να πω εκ μέρους όλων μας ότι ο Μάρτι και η ομάδα του αποκατέστησαν τη χαμένη μας εμπιστοσύνη».
