Από τους καλύτερους και πιο έμπειρους ηχολήπτες για τα σύγχρονα ιδιώματα, τόσο σε ηχογραφήσεις όσο και σε ζωντανές εμφανίσεις, ο Μανώλης Αγγελάκης είναι επίσης εξαίρετος μουσικός. Συνθέτης, στιχουργός, ερμηνευτής και βέβαια βιρτουόζος κιθαρίστας, έχει μια μακρά διαδρομή στην αθηναϊκή rock σκηνή, η οποία από μια στιγμή και μετά εστιάστηκε στους Illegal Operation, το γκρουπ του οποίου συν-ηγείται με τον Στάθη Ιωάννου.
Υπάρχει όμως και η προσωπική διαδρομή του, που, αν και την είχε σε... αναστολή -με εξαίρεση ένα οργανικό άλμπουμ το 2020- για δέκα χρόνια, την επανεργοποίησε με την κυκλοφορία του «Εμείς αποστάσαμε» στα τέλη της περσινής χρονιάς. Συνομιλήσαμε με τον Μανώλη Αγγελάκη για τα πολύ προσωπικά, όπως πάντα στην περίπτωσή του, τραγούδια του δίσκου, τα οποία όμως αυτή τη φορά φέρουν και το αποτύπωμα της συγκυρίας της πανδημίας.
Δέκα χρόνια από το τελευταίο άλμπουμ σου με τραγούδια, όταν αντίστοιχα τα δύο προηγούμενα είχαν κυκλοφορήσει σε διάστημα περίπου ενός χρόνου. Υπάρχει κάποια αιτία γι’ αυτό το τόσο μεγάλο κενό ή απλώς έτσι προέκυψε;
Υπάρχουν διάφοροι λόγοι. Ο κυριότερος είναι ότι δεν βιοπορίζομαι από τη μουσική, οπότε για να κάνω έναν δίσκο, πρέπει να μου γίνει επιτακτική ανάγκη.
Πόσο διαφορετική, αλήθεια, είναι για σένα η διαδικασία όταν γράφεις ένα τραγούδι για μια προσωπική εργασία σου σε σχέση με αυτές για τους Illegal Operation; Ξέρεις πάντα από την αρχή τι από τα δύο είναι ή μπορεί και να σου αποκαλυφθεί στη διαδρομή;
Είναι διαφορετικές διαδικασίες. Με τους Illegal Operation η σύνθεση γίνεται μόνο ομαδικά, παρουσία όλων των μελών, οπότε σ’ αυτή την περίπτωση το αποτέλεσμα είναι πάντα απρόσμενο για όλους μας. Όταν γράφω δική μου μουσική, κάποιες φορές γνωρίζω εκ των προτέρων τι θέλω να πετύχω μουσικά και ηχητικά, αλλά τις περισσότερες το αποτέλεσμα μου αποκαλύπτεται όταν τελειώσει η ηχογράφηση.
Πάντα αναρωτιόμουν, καθώς γιατί δεν το κάνουν πολλοί, αν βιώνεις μια αντίφαση γράφοντας και ελληνικό, και αγγλικό στίχο, ώστε να θέλεις να τη λύσεις καταλήγοντας στο ένα ή στο άλλο;
Εύστοχη ερώτηση! Έχω αναρωτηθεί και ο ίδιος πολλές φορές. Η απάντηση που δίνω είναι ότι από την ίδια τη φύση μας είμαστε πολύπλοκα και αντιφατικά όντα κι αυτό μας επιτρέπει να εκφραζόμαστε με αντιφατικούς τρόπους. Κάθε γλώσσα έχει τον δικό της εσωτερικό ρυθμό και τονισμό και επιβάλλει το δικό της μουσικό πλαίσιο. Η μητρική μου γλώσσα είναι η γλώσσα που κατέχω και γνωρίζω τον εσωτερικό της ρυθμό. Από την άλλη, από πολύ μικρή ηλικία η μουσική που άκουγα και με συγκινούσε για πάρα πολλά χρόνια ήταν σχεδόν αποκλειστικά με αγγλικούς στίχους και ο ρυθμός και οι τονισμοί της έχουν αποτυπωθεί πολύ βαθιά μέσα μου.
Ο τόσο έμπειρος ηχολήπτης εμπλέκεται ποτέ όταν ο μουσικός γράφει τραγούδια ή όχι;
Δυστυχώς ή ευτυχώς, μονίμως!
Πρέπει να σε ελκύει πολύ ο Καβάφης, καθώς είναι η δεύτερη φορά που μελοποιείς ποίημά του. Τι βρίσκεις στην ποίησή του που σου αρέσει τόσο ώστε να σε κάνει να θέλεις να τη μελοποιήσεις;
Πρωτοδιάβασα Καβάφη πολύ μικρός και η ποίησή του με συντάραξε χωρίς να καταλαβαίνω λέξη από τα γραπτά του. Δεν θέλω να μπω σε λεπτομέρειες, γιατί δεν το επιτρέπει ο διαθέσιμος χώρος, αλλά ο τρόπος που χρησιμοποιεί τη γλώσσα και τον εσωτερικό ρυθμό της αλλά και η οξεία αντίληψή του για την ανθρωπότητα και την ανθρώπινη φύση με αφήνουν άναυδο.
Έξι τραγούδια, όπως και να το κάνουμε, είναι λίγα. Δεν σου βγήκε να γράψεις περισσότερα ή ήθελες να είναι τόσα, και μάλιστα τα συγκεκριμένα;
Εδώ παρενέβη η διαστροφή του ηχολήπτη. Ένας δίσκος βινυλίου, για να έχει τη μέγιστη ηχητική απόδοση, δεν πρέπει να υπερβαίνει τα 36 λεπτά διάρκειας.
Πώς ήταν η εμπειρία να συνεργάζεσαι για πρώτη φορά με τους μουσικούς σου εκ του μακρόθεν;
Ήταν λίγο άχαρο, αλλά όχι τόσο δύσκολο. Ευτυχώς, είχαμε προηγούμενη εμπειρία με τους Fa.M.Or., με τον Αντώνη Λιβιεράτο αλλά και με τους Illegal Operation κι αυτό διευκόλυνε τη διαδικασία.
Πώς βίωσες μέχρι τώρα την πανδημία τόσο προσωπικά, ως άνθρωπος όσο και ως μουσικός, από την πλευρά της διακοπής των συναυλιών και οποιασδήποτε άλλης δραστηριότητας; Αν και φυσικά ήταν, και είναι, μια πολύ δυσάρεστη κατάσταση, θεωρείς ότι κάτι διδάχθηκες από αυτή;
Ιδρυματοποιήθηκα και μάλλον έπαθα κάποιου είδους κατάθλιψη και αγοραφοβία. Η διακοπή των συναυλιών επέτεινε τα δύο προηγούμενα. Αυτό που διδάχτηκα είναι ότι δεν θέλω και δεν μπορώ να ζω χωρίς τη φυσική επαφή με τους φίλους μου.
Τι έχεις να πεις για τη στάση της κυβέρνησης τόσο όσον αφορά την υγειονομική διαχείριση της πανδημίας όσο και τη στήριξή της σε ομάδες που υποφέρουν οικονομικά εξαιτίας της Covid, όπως οι άνθρωποι του πολιτισμού;
Δυστυχώς καμία κυβέρνηση, όσο ζω και θυμάμαι, δεν στήριξε επί της ουσίας το ΕΣΥ. Οι καλές προθέσεις δεν αρκούν. Όσον αφορά στην τέχνη και τον πολιτισμό, είμαι σίγουρος ότι είναι άγνωστες έννοιες, για να το θέσω ευγενικά. Δεν αποτελεί εξαίρεση αυτή η κυβέρνηση, μόνο που ανακάλυψε καινούργιο πάτο στο βαρέλι.
Ποιες είναι οι πέντε λέξεις με τις οποίες θα περιέγραφες τον δίσκο;
Τραγούδια αγάπης, αποχαιρετισμού και απόγνωσης.
Το ότι το άλμπουμ ηχογραφήθηκε με τον συγκεκριμένο τρόπο επιτρέπει να παιχθεί ζωντανά ή είναι ένα αποκλειστικά στουντιακό project;
Μπορεί σίγουρα να παιχτεί ζωντανά με πολύ μικρές αποκλίσεις.
Και τα προσεχή σχέδιά σου, προσωπικά αλλά και με τους Illegal Operation;
Να πραγματοποιήσουμε ζωντανές εμφανίσεις όταν μπορέσουμε και να ηχογραφήσουμε καινούργιο υλικό με τους Illegal Operation.
Με αμφότερες τις ιδιότητές του, του μουσικού αλλά και του ηχολήπτη, ο Μανώλης Αγγελάκης είναι εδώ και πολλά χρόνια μια σημαντική προσωπικότητα του ελληνικού rock και το μόνο που μπορεί να αλλάξει στο μέλλον είναι να γίνει ακόμα σημαντικότερη.
