Τραγουδοποιός με διακριτό προσωπικό ύφος ο Νίκος Γρηγοριάδης ήδη από το δισκογραφικό ντεμπούτο του το 1995 και στη συνέχεια με την κοινή στο μεγαλύτερο μέρος της με τη σύζυγό του, ερμηνεύτρια και επίσης τραγουδοποιό Κατερίνα Κυρμιζή, διαδρομή του. Πρόσφατα επέστρεψε με το πρώτο προσωπικό album του εδώ και πολλά χρόνια «Ο βασιλιάς της λύπης», στο οποίο τα τραγούδια ερμηνεύουν οι Γιώργος Νταλάρας, Μίλτος Πασχαλίδης, Κατερίνα Κυρμιζή και ο ίδιος. Συνομίλησα μαζί του για την τόλμη του, σε μια πολύ δύσκολη, λόγω πανδημίας και όχι μόνον, εποχή να επιμένει σε όχι «εύκολα» τραγούδια, που μιλούν για πολύ σοβαρά θέματα τα οποία υπερβαίνουν την χαλεπή καθημερινότητα.
* Ο τελευταίος προσωπικός δίσκος σου ήταν το «Αλφάδι» του 2000. Έκτοτε έχεις κυκλοφορήσει μεν αρκετούς, αλλά όλοι ήταν από κοινού με τη μόνιμη συνεργάτιδα και σύζυγό σου Κατερίνα Κυρμιζή. Πώς λοιπόν αποφάσισες να κυκλοφορήσεις ξανά προσωπική εργασία μετά από είκοσι ένα χρόνια και τι σημαίνει το γεγονός ότι η Κατερίνα απλά συμμετέχει αυτή τη φορά και δεν τη συνυπογράφει;
Πάντα, ήδη από το δισκογραφικό μας ξεκίνημα, συμμετέχουμε ο ένας στις εργασίες του άλλου με τον έναν ή τον άλλον τρόπο. Είμαστε όμως δύο τραγουδοποιοί με ξεχωριστά όνειρα και στόχους. Βοηθάμε ο ένας τον άλλον κατά περίσταση με τα μέσα και τους τρόπους που μπορούμε.
* Εγινες περισσότερο γνωστός με οργανική μουσική, ήσουν μάλιστα από τους πρωτοπόρους της και πιο επιτυχημένους στην Ελλάδα. Στη συνέχεια βέβαια έκανες πολλά τραγούδια με την Κατερίνα. Τι σε κάνει λοιπόν στην προσωπική σου επιστροφή να μην πιάνεις και πάλι το νήμα της οργανικής μουσικής;
Το «Faros» ήταν ουσιαστικά μια οργανική εκδοχή του πρώτου μου album «Στη μοναξιά του φάρου», παραγγελία του Γιάννη Πετρίδη, που είδε ότι υπήρχε ενδιαφέρον από το εξωτερικό. Δεν ήταν ποτέ προτεραιότητά μου η οργανική μουσική, από τη στιγμή μάλιστα που δεν είμαι σολίστας και δεν έχω δική μου μπάντα. Είμαι φύσει και θέσει τραγουδοποιός.
* Τι ακριβώς σου «λέει» συνοπτικά καθένα από τα παλαιότερα ποιήματα που μελοποίησες;
Με συγκινεί η έλλειψη στόμφου, ενώ καταπιάνονται με πολύ σοβαρά και βαθιά υπαρξιακά θέματα. Και εγώ τέτοιους στίχους προσπαθώ να γράφω, απλούς, σοφούς και από καρδιάς.
* Πώς και δεν εμπιστεύθηκες το μεγαλύτερο τουλάχιστον μέρος της ερμηνείας στην Κατερίνα Κυρμιζή, όπως θα ήταν ίσως το αναμενόμενο; Και αντίστοιχα ποιοι ήταν οι λόγοι που συνεργάστηκες συγκεκριμένα με τον Γιώργο Νταλάρα και τον Μίλτο Πασχαλίδη;
Η Κατερίνα επέλεξε τα τραγούδια που της ταιριάζουν. Για τα υπόλοιπα, εκτός από τα δύο που ερμήνευσα εγώ, όταν σκεφτόμουν ποιες θα ήταν οι κατάλληλες φωνές να τα τραγουδήσουν, κατέληγα πάντα στον Γιώργο Νταλάρα και τον Μίλτο Πασχαλίδη, που ερμηνευτικά τα απογείωσαν, άρα εκ του αποτελέσματος δικαιώθηκα.
* Σημαίνουν κάτι το ιδιαίτερο για εσένα τα δύο τραγούδια που ερμηνεύεις ο ίδιος, κάτι στο οποίο γενικά δεν μας έχεις συνηθίσει;
Θεώρησα σημαντικό ως άντρας να αναδείξω τη γυναικεία ευαισθησία της Πράξιλλας, που δεν βρήκε ανταπόκριση στην ανδροκρατούμενη Ελλάδα του πέμπτου π.Χ. αιώνα. Όσο για το «Domestica», ταυτίζομαι λόγω ηλικίας.
* Πάντα όλες οι εκδοχές της κιθάρας κυριαρχούσαν στις εργασίες σου, καθώς άλλωστε είσαι δεξιοτέχνης της, αλλά αυτή τη φορά το προχώρησες ακόμα περισσότερο: μαζί με την Κατερίνα υπάρχουν άλλοι τέσσερις μουσικοί εκτός από εσένα που παίζουν κιθάρες. Ήθελες να είναι αυτό που λέμε «κιθαριστικός δίσκος» με όλη την σημασία του όρου;
Το επίκεντρο της δουλειάς μου είναι μεν η κιθάρα, αλλά πάντα υπάρχουν και άλλα ηχοχρώματα.
* Θα έλεγες ότι υπάρχει κάτι σαν «κεντρική ιδέα» η και μήνυμα ακόμα που διατρέχει όλο τον δίσκο;
Η υπαρξιακή αγωνία διατρέχει όλα τα τραγούδια, είτε αφορούν την αδικία του κόσμου είτε το γήρας, τον ανεκπλήρωτο έρωτα, την πολιτική στάση, τον απολογισμό και την αυτοκριτική. Προσπάθησα να τα αφηγηθώ γήινα, λιτά, χωρίς δράματα και σοβαροφάνεια, να γίνουν ένας χορός, αλλά όχι ο... χορός του Ζαλόγγου!
* Πώς βιώσατε, τόσο εσύ όσο και η Κατερίνα, ως άνθρωποι αλλά και ως μουσικοί, το μέχρι τώρα διάστημα της πανδημίας και ιδίως της καραντίνας;
Στην πρώτη δημιουργικά, στη δεύτερη πιο επώδυνα.
* Και αντίστοιχα πώς κρίνεις την στάση της κυβέρνησης απέναντι στους ανθρώπους του πολιτισμού όλη αυτή την περίοδο;
Ιστορικά ποτέ και καμιά κυβέρνηση δεν ήταν με το μέρος των καλλιτεχνών. Πάντα βέβαια υπάρχουν τα «αγαπημένα παιδιά» που διασκεδάζουν εντυπώσεις και κυβερνήσεις, κατέχουν πόστα και τιμές. Η δουλειά όμως των καλλιτεχνών είναι να βρίσκονται σε οξεία γωνία με την πραγματικότητα.
* Ποια είναι η άποψή σου για το όλο και αυξανόμενο αλλά και πιο επιθετικό «κίνημα των αντιεμβολιαστών»;
Πιστεύω στην επιστήμη. Ξέρω από νότες, όχι από εμβόλια. Υπήρξαν αντιφάσεις σχετικά με τον κορωνοϊό και στην επιστημονική κοινότητα και στο πολιτικό προσωπικό με αποτέλεσμα την αντίδραση και τον σκεπτικισμό από τμήμα του κόσμου.
* Και τα προσεχή σχέδια σου, μαζί με την Κατερίνα υποθέτω;
Στις 26 Δεκεμβρίου με δυο κιθάρες και ένα πιάνο θα παίξουμε στη μουσική σκηνή «Μουσικό κουτί» μια επιλογή από το σύνολο της δισκογραφίας μας συν βέβαια τραγούδια από τον δίσκο αλλά και τα EP «Κάκτοι Ι» και «Κάκτοι ΙΙ» της Κατερίνας που κυκλοφόρησαν εν μέσω καραντίνας και δεν παίχτηκαν ποτέ ζωντανά.
Χωριστά αλλά και από κοινού ο Νίκος Γρηγοριάδης και η Κατερίνα Κυρμιζή συνεχίζουν μια διαδρομή συνεπή πριν απ’ όλα με τον ίδιο τον εαυτό τους, τις αξίες και την αισθητική τους και αυτό στις ημέρες ούτε αυτονόητο είναι ούτε βέβαια ασήμαντο.
Γιώργος Νταλάρας: Νίκος Γρηγοριάδης, ένας δάσκαλος γεμάτος πάθος και αλήθεια
Ο Γιώργος Νταλάρας λέει για τον Νίκο Γρηγοριάδη, το «Ο βασιλιάς της Λύπης» και τη συμμετοχή του σε αυτό:
Οταν άκουσα τα τραγούδια του Νίκου Γρηγοριάδη, εντυπωσιάστηκα και συγκινήθηκα. Πολύ παράξενο σε τέτοια άνυδρη εποχή ένας μουσικός να μελοποιεί ποιήματα του Καρυωτάκη και του Shelley. Τραγούδια άμεσα και μεστά, που καταδεικνύουν έναν άνθρωπο που γνωρίζει καλά και τη μουσική και το τι διαβάζει.
Όταν τον γνώρισα καλύτερα στην ηχογράφηση, πέρα από τον καλό μουσικό ήρθα σε επαφή με έναν άνθρωπο ξεχωριστό. Δημιουργικός, ρομαντικός και καλλιεργημένος, ευγενής, πράος αλλά πεισματάρης, ένας άνθρωπος με όραμα, ένας δάσκαλος της μουσικής γεμάτος πάθος και αλήθεια, όπως όλοι οι καλοί δάσκαλοι.
Μαζί με τη σύντροφο της ζωής του Κατερίνα Κυρμιζή, μια εξαίρετη ερμηνεύτρια με αξιοθαύμαστη τεχνική και προσωπικό ύφος, δημιουργούν ένα περιβάλλον όπου πραγματικά μπορεί να ανθίσει και να καρποφορήσει το καλό τραγούδι. Ήταν χαρά μου η συνεργασία μαζί τους και ελπίζω αυτά τα τραγούδια, που έγιναν με τόση φροντίδα, ταλέντο, αγάπη και μεράκι, να βρουν τον δρόμο τους και να μιλήσουν δυνατά στον κόσμο.
