Με ανακοίνωσή της η Επιτροπή Πρωτοβουλίας για τη διάσωση της ΠΥΡΚΑΛ Ελευσίνας, μετά τις μεθοδεύσεις της υπουργού Πολιτισμού Λίνας Μενδώνη για τον αποχαρακτηρισμό της, που ανέτρεφαν τη μόλις προ εξαμήνου απόφαση του Κεντρικού Συμβουλίου Νεωτέρων Μνημείων, καταγγέλλει ότι η υπουργός με την αναπομπή του θέματος στο νέο ΚΣΝΜ, τη σύνθεση του οποίου εκείνη καθόρισε, έδωσε και δημόσια παραγγελία για «νέα γνωμοδότηση, όχι σαν την παλιά», καταρρακώνοντας το κύρος του γνωμοδοτικού οργάνου.
Το ΚΣΝΜ περιόρισε τη γνωμοδότησή του στον χαρακτηρισμό ως διατηρητέων μνημείων μόνο των δώδεκα κτηρίων και της καμινάδας του βιομηχανικού συγκροτήματος της ΠΥΡΚΑΛ, απορρίπτοντας χωρίς αιτιολογία τον χαρακτηρισμό ολόκληρου του ακινήτου ως ιστορικού τόπου, όπως είχε αποφασίσει το ίδιο το Συμβούλιο μόλις την 27η Ιουνίου 2019 βασιζόμενο στην τεκμηριωμένη εισήγηση και στο σκεπτικό της Υπηρεσίας Νεωτέρων Μνημείων του υπουργείου.
Η εισήγηση της Υπηρεσίας Νεωτέρων Μνημείων του υπουργείου, η οποία επιδεικτικά αγνοήθηκε από το ΚΣΝΜ, αναφέρει χαρακτηριστικά πως πρόκειται για «σημαντικό τεκμήριο της βιομηχανικής ιστορίας της Ελλάδας των αρχών του 20ού αιώνα και τοπόσημο για την πόλη της Ελευσίνας, καθώς η έκταση της εργοστασιακής εγκατάστασης διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στην εξέλιξη της περιοχής σε βιομηχανική ζώνη». Την προοπτική του χαρακτηρισμού του ακινήτου ως ιστορικού τόπου θέλησαν να αποτρέψουν τα ΕΛ.ΠΕ. τον Δεκέμβριο του 2017, όταν παρανόμως εξέδωσαν δύο άδειες ολοκληρωτικής κατεδάφισης και ισοπέδωσης των καταλοίπων της βιομηχανικής κληρονομιάς στην ΠΥΡΚΑΛ.
Τον χαρακτηρισμό της ΠΥΡΚΑΛ ως ιστορικού τόπου υποστήριξαν ενώπιον του Συμβουλίου με παρεμβάσεις τους ο δήμαρχος Ελευσίνας και η πρωτοβουλία για τη διάσωση της ΠΥΡΚΑΛ ως Ιστορικού Τόπου και Ζώνης Ασφαλείας και με επιστολή του ο δήμαρχος Μάνδρας. Την επιστημονική τεκμηρίωση με βάση το πνεύμα και το γράμμα του αρχαιολογικού νόμου υποστήριξαν με υπομνήματα και παρεμβάσεις τους οι εκπρόσωποι του ελληνικού τμήματος του ΙCOMOS, της Μonumenta, του ελληνικού τμήματος του ΤΙCCHI, της Ελληνικής Εταιρείας Περιβάλλοντος και Πολιτισμού καθώς και ο ΣΑΔΑΣ - Τμήμα Αττικής.
