Ομαδική ταφή 80 ανδρών, που βρίσκονταν τοποθετημένοι ο ένας δίπλα στον άλλον και εκ των οποίων αρκετοί ήταν σιδεροδέσμιοι, ανακαλύφθηκε κατά τις ανασκαφές στην νεκρόπολη του Φαληρικού Δέλτα, στο πλαίσιο του έργου για την κατασκευή του Κέντρου Πολιτισμού - Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος.
Τα σημαντικά ευρήματα ενδέχεται να συνδέονται με το Κυλώνειον Άγος, αφού, σύμφωνα με την έφορο αρχαιοτήτων Δυτικής Αττικής, Πειραιώς και Νήσων Στέλλα Χρυσουλάκη, που παρουσίασε την πορεία της ανασκαφής και εισηγήθηκε τη συνέχισή της στην προχθεσινή συνεδρίαση του ΚΑΣ, μπορούν να χρονολογηθούν με ασφάλεια, καθώς βρέθηκαν δύο τριφυλλόστομοι οινοχόοι του τρίτου τέταρτου του 7ου αιώνα. Μάλιστα, σήμερα μέλη του ΚΑΣ, εξαιτίας της σπουδαιότητας των ευρημάτων, θα πραγματοποιήσουν αυτοψία στην ανασκαφή, ενώ το θέμα θα ξανασυζητηθεί στη συνεδρίαση της επόμενης Τρίτης, όπου θα ζητήσει την ολοκληρωμένη πρόταση της εφορίας για τη διαχείριση του χώρου από εδώ και πέρα.
Από την πλευρά του, το Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος έχει διαβεβαιώσει την έφορο ότι δεν πρόκειται να δεντροφυτευτεί ο χώρος, αλλά δεν έχει πάρει θέση για τη συνολική διαχείρισή του.
Τα ευρήματα βρέθηκαν σε βάθος μόλις δυόμισι μέτρων, ενώ από την ομαδική ταφή έχει καθαριστεί το 50% και αποκαλύπτουν νέους, σε καλή φυσική κατάσταση, με εξαιρετική οδοντοφυΐα. Ένας εξ αυτών φέρει σημάδι από βέλος στον ώμο του, κάτι που εξηγεί πως πιθανότατα ήταν αιχμάλωτος, ενώ οι υπόλοιποι δεν φέρουν κατάγματα στα οστά. Σύμφωνα με την έφορο, ο τελευταίος νεκρός, που αποκαλύφθηκε στις 31 Μαρτίου, έχει δεμένα πόδια, κάτι που ίσως συνδέει την ομαδική ταφή με τους αποτυμπανισμένους που αποκαλύφθηκαν έναν αιώνα νωρίτερα.
Για πρώτη φορά εμφανίζεται συνεπής ταφική διάταξη τόσο για τις ταφικές πυρές όσο και για τους κιβωτιόσχημους τάφους και προσανατολισμός παράλληλος με την αρχαία ακτογραμμή.
Την ανάγκη ύπαρξης πλήρους πρότασης από την Εφορία Αρχαιοτήτων επισήμανε η γενική γραμματέας Μαρία Ανδρεαδάκη - Βλαζάκη, που υπενθύμισε την υπουργική απόφαση που προβλέπει τη δημιουργία μικρού μουσείου στον χώρο του οποίου θα εκτίθενται και τα ευρήματα.
