Της Λήδας Καζαντζάκη
Εγώ είναι ένας άλλος. Η φράση αυτή του αιρετικού Γάλλου ποιητή του 19ου αιώνα Αρτίρ Ρεμπό, η αποσπασμένη από τo «Lettre du voyant», απελευθέρωσε αναγνώστη και δημιουργό του έργου τέχνης από την απομονωμένη μέσα στον ρομαντισμό εικόνα του. Με έναν τρόπο πιο άμεσο και ίσως πιο επιθετικό ακόμα κι από εκείνον του ζωγράφου Εντουάρ Μανέ στο ριζοσπαστικό του έργο «Πρόγευμα στη χλόη». Διάνοιξε στο «εγώ» του καλλιτέχνη την επαφή του με το πραγματικό, έδειξε τον προσδιορισμό του από το περιβάλλον μέσα στο οποίο αυτός, είτε το θέλει είτε όχι, υφίσταται και ποιεί και δεν δύναται να το αποποιηθεί.
Ο εικαστικός καλλιτέχνης Γιάννης Ψυχοπαίδης αποκαλεί την ατομική του έκθεση στην Γκαλερί Ζουμπουλάκη «Βιογραφία». Προβάλλει μορφές από τη λογοτεχνία και την πολιτική που έχουν καθορίσει την πορεία του στη ζωή και την τέχνη. Μας δείχνει ταυτόχρονα τα γνωρίσματα εκείνα που σφραγίζουν τον ίδιο τον βίο και το έργο των σημαντικών αυτών για το γίγνεσθαι της εποχής τους προσωπικοτήτων. Οδηγεί τον θεατή του μέσα από τα πλακάτα χρώματα και τις μεγαλύτερες ή μικρότερες -ενδεικτικές για το ιδίωμα του Ψυχοπαίδη- πηχτές κηλίδες του αφαιρετικού φόντου στα ιδιαίτερα, ρεαλιστικά γραμμένα χαρακτηριστικά των προσώπων. Συλλαμβάνει το κοφτερό βλέμμα του φιλοσόφου - συγγραφέα Νίκου Καζαντζάκη και τις πικραμένες εκφράσεις των δύο αποκηρυγμένων από το ΚΚΕ αγωνιστών του, τη βουτηγμένη μέσα στις αναπολήσεις της ματιά του πεζογράφου τής «Χαμένης Άνοιξης» Στρατή Τσίρκα και το συγκαταβατικό, ματαιωμένο χαμόγελο του οραματιστή μαχητή της Εθνικής Αντίστασης Νίκου Μπελογιάννη, που εκτελέστηκε μέσα στο μετεμφυλιακό κυνήγι των κομμουνιστών.
Αναδύει τη στοχαστικά ανυπόμονη, εμβληματική για την αντίσταση ενάντια στη χούντα των συνταγματαρχών, φυσιογνωμία του Αλέκου Παναγούλη μπροστά σε μια δυναμική, ανήσυχη ζωγραφική επιφάνεια. Αναδεικνύει τη δωρική μορφή του ποιητή Γιάννη Ρίτσου μέσα σε ένα τοπίο κάθετων και διαγώνιων πινελιών, όπου κυριαρχούν αντιθετικά ρεύματα συμπληρωματικών χρωμάτων. Βυθίζει το απορημένο, διεισδυτικό βλέμμα τού άδικα συντετριμμένου πάνω στα κατεστημένα κοινωνικά πρότυπα γλύπτη Γιαννούλη Χαλεπά μέσα σε έναν διαρρηγμένο χώρο.
Το σύμπαν αυτό των εικόνων από το χθες και το σήμερα διευρύνεται με τις λιγοστές συνθέσεις που συνδέουν παλαιότερα έργα της τέχνης με σύγχρονες σκηνές της πολιτικής αντλημένες από διαδηλώσεις αλλά και από συνεδριάσεις της Βουλής. Σ' αυτές ο Ψυχοπαίδης σχολιάζει ως αποστασιοποιημένος αλλά και ευαίσθητος ρέκτης των δρώμενων, με την τεχνική του κολάζ, τον ναρκισσισμό, τη βία και την αποξένωση των κυρίαρχων εκφραστών της εξουσίας και της τέχνης. Ξεχωρίζει, και λόγω της επικαιρότητάς του, το έργο «Ερμής Ψυχοπομπός». Εκεί, κάτω από τις λευκές κεφαλές του Ερμή του Πραξιτέλη, του αρχαίου θεού που οδηγούσε τις ψυχές των νεκρών στον Άδη, βλέπουμε πίσω από ένα λεπτό πλέγμα μια βάρκα φορτωμένη με πρόσφυγες. Δημιουργεί έτσι έναν κόσμο συμβολικό και ζωντανό που ανακαλύπτουμε σε ένα ταξίδι αυτογνωσίας, ξεπερνώντας τις συμπληγάδες πέτρες της ενδοστρέφειας και του αισθητισμού μέσα από την ανάγνωση της ιστορίας του Άλλου που εν τέλει είναι το Εγώ μας.
info: Γιάννης Ψυχοπαίδης, «Βιογραφία», Γκαλερί Ζουμπουλάκη, πλατεία Κολωνακίου. Διάρκεια έκθεσης: 19.11 - 12.12.2015. Ώρες λειτουργίας: Τρ. / Πε / Παρ.: 11.00 - 15.00, 17.00 - 20.00, Τετ.: 11.00 - 15.00, Σάβ.: 11.00 - 14.00
