Συνέντευξη στον Σπύρο Κακουριώτη
Έχοντας κατακτήσει τον τίτλο της πιο εξωστρεφούς καλλιτεχνικής ομάδας της ελληνικής σκηνής, χάρη στην ιδιαιτερότητα της σκηνικής τους γλώσσας, οι Blitz έχουν πετύχει να αποτελούν έναν από τους αντιπροσώπους του σύγχρονου ελληνικού θεάτρου στην ευρωπαϊκή και τη διεθνή σκηνή. Έτσι, κάθε νέα τους δουλειά προσελκύει δικαιολογημένα το ζωηρό ενδιαφέρον του κοινού, πόσο μάλλον όταν αυτή σηματοδοτεί μια νέα προσέγγιση, μια καινούργια επεξεργασία των σκηνικών τους μέσων. Αυτή είναι η περίπτωση του 6 a.m. How to disappear completely, που παρουσιάζουν από την Παρασκευή στην Κεντρική Σκηνή της Στέγης Γραμμάτων και Τεχνών.
Οι Γιώργος Βαλαής, Αγγελική Παπούλια και Χρήστος Πασσαλής, που συναπαρτίζουν τους Blitz, καταφεύγουν στο ποιητικό απόθεμα του ρομαντισμού προκειμένου να αναζητήσουν μια εξόχως λυρική νέα αρχή. Δεν είναι τυχαίο άλλωστε πως ο υπότιτλος της παράστασης παραπέμπει στο ομώνυμο τραγούδι των Radiohead, ενώ και ο σκηνικός κόσμος που δημιουργούν αντλεί από έναν άλλο ποιητή, της εικόνας αυτή τη φορά, τον Αντρέι Ταρκόφσκι και το ονειρικό Στάλκερ του...
Οι προηγούμενες δουλειές της ομάδας (Late Night, Don Quixote και Galaxy), συνιστούσαν, κατά κάποιον τρόπο, μια «τριλογία του τέλους». Μιλώντας με την Αγγελική Παπούλια, ηθοποιό με διεθνή, όχι μονάχα θεατρική αλλά και κινηματογραφική παρουσία, ρωτήσαμε με ποιον τρόπο το 6 a.m. συνδέεται με τις προηγούμενες δουλειές της ομάδας.
«Σκεφτήκαμε πως μετά την παράσταση Late Night, που παρουσιάσαμε στη Στέγη τρία χρόνια πριν, έχουμε ξεπεράσει αυτήν τη νυχτερινή διάσταση, πως θέλουμε να έχει ξημερώσει, να είναι 6 η ώρα το πρωί... Η όλη συνθήκη που έχουμε προσπαθήσει να αναπτύξουμε είναι αυτή ανθρώπων που προσπαθούν να δημιουργήσουν μια νέα κατάσταση, έναν νέο τρόπο αντίληψης της πραγματικότητας. Έχουμε προχωρήσει σε μια γλώσσα αρκετά πιο ονειρική, που βασίζεται περισσότερο στη μη ρεαλιστική θεώρηση των πραγμάτων και του κόσμου. Με αυτόν τον τρόπο θεωρούμε πως η παράσταση αποτυπώνει κάτι που ξεκινάει...»
Αυτή η νέα αφήγηση συνδέεται, άραγε, με τις κοινωνικοπολιτικές συνθήκες που ζούμε στη χώρα μας και την Ευρώπη; «Η συνθήκη που έχει δημιουργηθεί πανευρωπαϊκά έχει αποδειχθεί αδιέξοδη. Συνολικά η Ευρώπη πρέπει να βρει έναν νέο τρόπο να επινοήσει τον εαυτό της» λέει η Αγγελική Παπούλια, έτσι «υπάρχει ανάγκη να επινοηθεί κάτι που δεν ξέρω να το ονομάσω».
Αυτό το «κάτι» θα μπορούσε να είναι μια νέα ουτοπία; «Δεν μου αρέσει αυτός ο όρος, γιατί είναι μια λέξη του παρελθόντος, τόσο φθαρμένη, που δεν με αφορά. Κατά τη γνώμη μου, πρέπει να ανακαλυφθούν νέες λέξεις, αν θέλουμε να μιλάμε για νέες πραγματικότητες» απαντά. «Εμείς προσπαθούμε να δημιουργήσουμε μια διαφορετική σκηνική συνθήκη, που δεν έχει να κάνει με την πραγματικότητα όπως την ξέρουμε, όπως τη βλέπουμε και την αντιλαμβανόμαστε. Προσπαθούμε να δημιουργήσουμε ένα σύμπαν όπου οι νόμοι της πραγματικότητας είναι άλλοι, διαφορετικοί από αυτούς που αναγνωρίζουμε».
Σε αυτήν την προσπάθεια των Blitz να απεικονίσουν το άρρητο, αρωγός έρχεται η ποίηση: «Η παράσταση ξεκίνησε από μια προσωπική ανάγκη» λέει η Αγγελική Παπούλια, «μέσα σε μια πραγματικότητα που χαρακτηρίζεται από έλλειψη πνευματικότητας να ψάξουμε πέρα από το γνωστό και το ορατό. Σε αυτό μας βοήθησε ο στίχος του Χαίλντερλιν: Καθημερινώς εξέρχομαι και αναζητώ κάτι άλλο. Είχαμε ανάγκη να δούμε αν, μέσα σε ό,τι κάνουμε, υπάρχει επικοινωνία με κάτι που δεν είναι τόσο εύκολα αντιληπτό. Αυτό μπορεί να ονομάζεται με πολλούς τρόπους, ο Χαίλντερλιν το λέει Υψηλό, Μέγα, Άλλο...»
Αυτή η ανάγκη για μια καινούργια αναζήτηση συνδέεται με την εμπειρία που απέκτησε η ομάδα μέσα από την επαφή της με το ευρωπαϊκό κοινό σε αυτά τα τρία χρόνια που περιόδευε στο εξωτερικό; «Το να ταξιδεύεις και να βλέπεις πώς είναι η ζωή, οι κοινωνικές συνθήκες σε διάφορες χώρες είναι πολύ χρήσιμο. Όμως όσα βλέπουμε και ζούμε τα μεταφράζουμε στις δικές μας ανάγκες κι αυτό αποτελεί το έναυσμα για μας».
Το ότι η Ελλάδα βρέθηκε στο επίκεντρο του διεθνούς ενδιαφέροντος αυτά τα χρόνια βοήθησε στην ανάπτυξη της «ζήτησης» για τη σύγχρονη ελληνική τέχνη; «Πολλοί άνθρωποι ενδιαφέρονται για το τι συμβαίνει καλλιτεχνικά στην Ελλάδα σε μια τέτοια κρίσιμη στιγμή, κάτι που παλιότερα δεν συνέβαινε. Αυτό έχει βοηθήσει στην εξωστρέφεια της ελληνικής τέχνης» λέει η ηθοποιός, διατηρώντας όμως κάποιες επιφυλάξεις: «Μερικές φορές οι θεατές προσπαθούν να ταυτίσουν αυτό που βλέπουν με την κατάσταση που κυριαρχεί στην Ελλάδα. Έτσι, υπάρχει ο κίνδυνος οτιδήποτε ελληνικό να αντιμετωπιστεί σαν ένα άμεσο σχόλιο για τη συνθήκη που ζούμε. Προφανώς οι καλλιτέχνες είναι επηρεασμένοι από τη συνθήκη που ζουν, αυτό δεν σημαίνει όμως πώς σε ό,τι κάνουν η πρόθεσή τους είναι να μιλήσουν για την οικονομική κρίση». Και προσθέτει: «Στις περιοδείες μας, όταν συζητάμε με το κοινό, το πρώτο που μας ρωτάνε είναι τι συμβαίνει στην Ελλάδα...»
Αυτό το ενδιαφέρον, όμως, ανεξάρτητα από το ερέθισμα που το πυροδοτεί, δεν αποτελεί μια ευκαιρία, δημιουργώντας προσφορότερα κανάλια επικοινωνίας με το ευρωπαϊκό κοινό; Η Αγγελική Παπούλια δεν αρέσκεται στις γενικεύσεις. «Στην Ελλάδα υπάρχουν άνθρωποι και παραστάσεις που θα μπορούσαν άνετα να επικοινωνήσουν με το ευρωπαϊκό, γιατί η φόρμα τους, ο τρόπος τους, το ήθος τους το αφορούν. Όπως υπάρχουν και άλλες που δεν μπορούν. Αυτό είναι κάτι που ισχύει για κάθε χώρα, όχι μόνο την Ελλάδα».
Πάντως οι Blitz έχουν κατακτήσει πλέον αυτήν την επικοινωνία με το ευρωπαϊκό κοινό, αφού, μετά την Αθήνα, η παράσταση θα παρουσιαστεί, σε συμπαραγωγή με τη Στέγη, στη Μιλούζ, στο πλαίσιο του Festival Vagamondes, τον Ιανουάριο, και στη La Comedie de Reims, στο φεστιβάλ «Σκηνές της Ευρώπης», τον Φεβρουάριο.
info
6 a.m. HOW TO DISAPPEAR COMPLETELY. Σκηνοθεσία: blitz theatre group. Δραματουργία: blitz theatre group, Νίκος Φλέσσας, Stefanie Carp. Σκηνικά: Έφη Μπίρμπα. Κοστούμια: Βασιλεία Ροζάνα. Μουσική: Γιώργος Κωνσταντινίδης, Coti K. Ερμηνεία: Άρης Αρμαγανίδης, Γιώργος Βαλαής, Μιχάλης Κίμωνας, Άρης Μπαλής, Αγγελική Παπούλια, Χρήστος Πασσαλής, Αρετή Σεϊνταρίδου. ΣΤΕΓΗ ΓΡΑΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΩΝ, 9-18/10.
