Ο εκδότης της Άγρας Σταύρος Πετσόπουλος είναι γνωστό πως προτιμά να στέκεται μακρυά από τα φώτα της δημοσιότητας. Για τον Ανταίο Χρυσοστομίδη όμως, καταθέτει δημόσια στο κείμενό του που λάβαμε, μνήμες και εικόνες, σχέδια που δεν πρόφτασαν να ολοκληρωθούν, για τον "στενό φίλο και συνεργάτη" που έφυγε από τη ζωή τον περασμένο "σκληρό Αύγουστο".
"Για τον Ανταίο Χρυσοστομίδη γράφτηκαν πολλά και συγκινητικά στον ελληνικό Τύπο.
Εμείς από την πλευρά μας χάσαμε έναν από τους στενότερους φίλους και συνεργάτες για 25 χρόνια. Εκδώσαμε στην 'Άγρα' πάνω από 25 μεταφράσεις του από τα ιταλικά, ταξιδεύαμε μαζί επί 15 χρόνια στην Έκθεση Βιβλίου της Φραγκφούρτης και σε άλλες διεθνείς εκδηλώσεις βιβλίων, ταξιδεύαμε άλλα τόσα χρόνια κάθε τέλη Μαΐου με αρχές Ιουνίου στα Χανιά με τον Antonio Tabucchi και τη γυναίκα του Marie-José στο φιλόξενο ξενοδοχείο της Ιωάννας και της Ρένας Κουτσουδάκη.
Ποτέ δεν καβγαδίσαμε, η φιλία οικοδομήθηκε και σε ένα υψηλό επίπεδο εκδοτικής, επαγγελματικής και δημιουργικής συνεργασίας, ενώ οι συζητήσεις δεν είχαν τέλος, πάντα όμως με μια συμφωνία κατά βάθος σε όσα μας αφορούσαν.
Το 2013, χρονιά που τον χτύπησε η εκφυλιστική και βασανιστική ασθένεια, το 'φεραν οι τραγικές συμπτώσεις και εκδώσαμε το βιβλίο του Oliver Sacks Το νησί των τυφλών στα χρώματα, που το πρώτο μέρος του αφορά την αχρωματοψία μεγάλου ποσοστού των κατοίκων σ' ένα απομακρυσμένο νησί του Ειρηνικού και το δεύτερο μέρος, με τον τίτλο «Τα νησιά των Κυκάδων», την ασθένεια που χτύπησε τον φίλο μας. Χωρίς να γνωρίζει το περιεχόμενο του βιβλίου, αλλά από αγάπη και ενδιαφέρον για τα βιβλία του Σακς, ο Ανταίος ζητούσε κάθε τόσο να του το πάμε, όποτε του χαρίζαμε τα νέα μας βιβλία. Είχε κολλήσει με αυτό. Κι εμείς το αναβάλλαμε και το κρύβαμε, έχοντας καταλάβει την τρομερή σύμπτωση. Και το ‘φεραν πάλι τα πράγματα να φύγουν από τη ζωή τον σκληρό αυτό Αύγουστο, με δεκαέξι μέρες διαφορά, και ο φίλος μας ο Ανταίος και ο αγαπημένος μας συγγραφέας Oliver Sacks, που εκδίδαμε επί χρόνια τα βιβλία του. Τραγική σύμπτωση στην αρχή και στο τέλος της ασθένειας.
Τον περσινό Αύγουστο θα βάζαμε μπροστά με τον Ανταίο τη μετάφραση του βιβλίου του Antonio Tabucchi Per Isabel, που είχε εκδοθεί μετά τον θάνατο του Ιταλού συγγραφέα. Τότε τον πρόδωσαν τα δάχτυλά του για το πληκτρολόγιο του υπολογιστή. Είπε ότι θα την υπαγόρευε τη μετάφραση. Γρήγορα, όμως, τον πρόδωσε και η ομιλία του. Έτσι, η μετάφραση του σπουδαίου βιβλίου Η χρησιμότητα του άχρηστου του Nuccio Ordine, που κυκλοφόρησε τον Ιούλιο του 2014, έμελλε να είναι η τελευταία του.
Ο Antonio Tabucchi του είχε ζητήσει παλιότερα να μεταφράσει ξανά τα βιβλία του που είχαν κυκλοφορήσει στην Ελλάδα από άλλους μεταφραστές, πριν την αρχή της εκδοτικής συνεργασίας με την Άγρα. Ήθελε τα κείμενά του να έχουν μία φωνή σε κάθε γλώσσα. Έτσι κυκλοφόρησαν σε νέες μεταφράσεις το Νυχτερινό στην Ινδία και ο Μαύρος Άγγελος.
Στα Χανιά πηγαίναμε για μπάνιο οδηγώντας ανάμεσα σε κάμπους όπου ακούγονταν εκκωφαντικά τα τζιτζίκια του μεσημεριού. Μια οδηγούσε ο Ταμπούκι, μια ο Ανταίος. Και οι δυο τους τραγουδούσαν δυνατά (ο Ταμπούκι πιο παράφωνος, ο Ανταίος πιο σωστός) παλιά ιταλικά τραγούδια της δεκαετίας του '60 και του '70, καλύπτοντας τα τζιτζίκια.
Παραπέμπουμε στα δυο εξαιρετικά και συγκινητικά κείμενα που εκφώνησαν στην πολιτική κηδεία του Ανταίου ο στενός φίλος του από τα φοιτητικά του χρόνια στη Ρώμη Γιώργος Μπράμος και η στενή φίλη και συνεργάτις του στις Κεραίες της εποχής μας, Μικέλα Χαρτουλάρη. Δημοσιεύτηκαν στην "Αυγή" της Κυριακής 23.08.2015 (/article/5786660/enas-anthropos-simantikos-kai-sunarpastikos και /article/5786676/-ki-esu-o-pio-ormitikos-apo-olous-)".
Ο Σταύρος Πετσόπουλος κλείνει το κείμενό του θυμίζοντας τις μεταφράσεις του Ανταίου Χρυσοστομίδη βιβλίων των Ίταλο Καλβίνο, Πιερ Πάολο Παζολίνι, Γιάννη Κουνέλλη, Ν. Όρντινε και φυσικά όλων του Αντόνιο Ταμπούκι, για τη μετάφραση του Είναι αργά, όλο και πιο αργά τιμήθηκε με το Κρατικό Βραβείο Λογοτεχνικής Μετάφρασης το 2003.
