Και η τέχνη θέλει... τον Γερμανό της. Αυτό θύμισε η χθεσινή παρουσίαση της κοινής διοργάνωσης της Documenta 14, από την Αθήνα και το Κάσελ, στο δημαρχείο της πλατείας Κοτζιά. Παρουσίαση εκτάκτως προγραμματισμένη στις 9.30 το πρωί, λόγω στάσης εργασίας των δημοσιογράφων, ξεκίνησε με 35 λεπτά καθυστέρηση, καθώς η φημισμένη γερμανική ακρίβεια δεν επέδρασε στην περί χρόνου αντίληψη των δημοτικών αρχών της Αθήνας.
Ίσως αυτό να είχε στο μυαλό του ο δήμαρχος Γ. Καμίνης, που μίλησε πρώτος λέγοντας ότι οι Γερμανοί "παίρνουν τα πρώτα μαθήματα από την Αθήνα". Αφού σημείωσε πως η Αθήνα και το Κάσελ αποτελούνδύο ακραίους πόλους μιας ενδοευρωπαϊκής αντίθεσης που δεν εξαντλείται στις σημερινές πολιτικές εντάσεις, χαρακτήρισε την κοινή διοργάνωση του 2017 ένα "στοίχημα φιλίας και αλληλεγγύης, που ανοίγει έναν ευρύτερο δρόμο συνεργασίας". Η Αθήνα αποτελεί την "επιτομή μιας ευρωπαϊκής πρωτεύουσας σε κρίση. Αυτό το αστικό τοπίο αβεβαιότητας ενέπνευσε την Documenta στον επαναπροσδιορισμό μιας νέας ταυτότητας. Ακόμη, τόνισε πως η διοργάνωση δεν αποτελεί "ένα εικαστικό πακέτο" που έρχεται στην Αθήνα, αλλά συνδιαμορφώνεται σε ισότιμη βάση, κινητοποιώντας τον δήμο, τους κατοίκους, τα δημόσια και ιδιωτικά πολιτιστικά ιδρύματα, ξένα ινστιτούτα κ.λπ.
Από τη μεριά του, ο δήμαρχος του Κάσελ Μπέρτραμ Χίλντεν χαρακτήρισε την Αθήνα "χώρο προκλήσεων που επιτρέπει να διευρύνουμε τις προοπτικές μας", ενόψει και της υποψηφιότητας της πόλης για την ανάληψη της πολιτιστικής πρωτεύουσας της Ευρώπης το 2025. Απέναντι στο αίσθημα "απώλειας" της Documenta, που βιώνει μέρος των πολιτών του Κάσελ, σημείωσε ότι ήδη υπάρχει ένα πρόγραμμα "εξοικείωσης" με την σύγχρονη ελληνική πραγματικότητα και εξέφρασε την ευχή η πορεία προς το 2017 να συμβάλει στην λύση των "παρεξηγήσεων" ανάμεσα στις δύο χώρες. Όσο για τον προϋπολογισμό, για το αθηναϊκό τμήμα της Documenta έχουν προβλεφθεί 3,5 εκατ. ευρώ. Στην αντίστοιχη ερώτηση ο Γ. Καμίνης απάντησε πως είναι "πολύ νωρίς για ακριβείς προϋπολογισμούς"...
Ο καλλιτεχνικός διευθυντής της Documenta 14 Άνταμ Σίμτσικ παρατήρησε πως 60 χρόνια από την ίδρυσή της οι κοινωνικοπολιτικές συνθήκες έχουν αλλάξει, απαιτώντας νέες απαντήσεις, που η τέχνη μπορεί να δώσει. Χρησιμοποίησε την καβαφική μεταφορά του ταξιδιού, που δεν ολοκληρώνεται στον προορισμό. "Η διερεύνηση έχει σημασία. Η κοινή διοργάνωση θα δημιουργήσει δύο διαφορετικές πραγματικότητες, που θα λειτουργήσουν ως παράγοντας μετασχηματισμού και στις δύο πόλεις". Στην Αθήνα, τόνισε, παρατηρούμε τις "ακραίες αντιθέσεις που θα κληθεί να αντιμετωπίσει η Ευρώπη". Η πόλη είναι ένα "παράδειγμα αναζήτησης της δημοκρατίας, είναι η πιο παραγωγική τοποθεσία για έρευνα, σκέψη και ανταλλαγή απόψεων". "Μαθαίνουμε από την Ελλάδα, και αυτό μπορεί να μας βοηθήσει όλους", κατέληξε.
Ο Α. Σίμτσικ τόνισε πως η Documenta δεν "έρχεται" αλλά "μεγαλώνει" ήδη στην Αθήνα και ότι το μότο "Μαθαίνοντας από την Αθήνα" δεν είναι ρητορικό: "κάποια πράγματα δεν τα ξέρουμε"... Πάντως, ο διευθυντής της Documenta τόνισε κλείνοντας πως "δεν θα αναπαραστήσουμε όμορφα την κρίση: Δεν μας ενδιαφέρει ούτε η 'πορνογραφία' των βίαιων συγκρούσεων ούτε η 'πορνογραφία' της φτώχειας"...
Σπύρος Κακουριώτης
