Λίγες προσωπικότητες όχι μόνον της ελληνικής, αλλά και της διεθνούς παραδοσιακής μουσικής είναι τόσο όχι απλά ιδιωματικές αλλά ιδιοσυγκρασιακές όσο ο Ψαραντώνης. Από το 1982 που πρωτοεμφανίστηκε ο Αντώνης Ξυλούρης, με τους στίχους, τη μουσική, το παίξιμο του στη λύρα αλλά πάνω από όλα με την ακατέργαστη και μοναδικής χροιάς φωνή του, δεν έχει σταματήσει να εντυπωσιάζει το κοινό όχι μόνο στη χώρα μας αλλά και στο εξωτερικό, στις πάρα πολλές εμφανίσεις του εκεί ανάμεσα στις οποίες και σε έγκριτα και πολύ γνωστά φεστιβάλ. Αν η φωνή του αδελφού του, του αείμνηστου Νίκου Ξυλούρη, ήταν η επιτομή της κρητικής λεβεντιάς και υπερηφάνειας για την καταγωγή από τον συγκεκριμένο τόπο εκείνη του Ψαραντώνη εκφράζει κάτι πολύ πιο βαθύ και «υπόγειο», ίσως και... υποχθόνιο. Είναι σαν να πηγάζει από τα ίδια τα κατάβαθα της ψυχής του κρητικού λαού, ανατρέχοντας ταυτόχρονα σε προαιώνιες παραδόσεις και δοξασίες οι οποίες πηγαίνουν πολύ πίσω, στις απαρχές ακόμα της ελληνικής μυθολογίας και στους χορούς που δίδαξε η Ρέα στους Κουρήτες.
Με ορμητήριο πάντα τη γενέτειρα του, τα Ανώγεια και με εφόδια τα ριζίτικα αλλά και τη νεότερη πολιτιστική παράδοση της Κρήτης, δηλαδή τον Ερωτόκριτο, ο Ψαραντώνης επισκέπτεται όμως πότε - πότε και την Αθήνα για να της φέρει λίγο από τον ζωογόνο αέρα του Ψηλορείτη που τρέφει και τον ίδιο. Για άλλη μια φορά λοιπόν έρχεται κοντά μας και μας προσκαλεί να τον συντροφέψουμε στις πέντε εμφανίσεις του στο «Half Note Jazz Club», από σήμερα μέχρι και την Τρίτη 5 Μαρτίου. Το πρόγραμμα που θα παρουσιάσει έχει τον χαρακτηριστικό για τον ίδιο τίτλο «Του κύκλου τα γυρίσματα» και παρέα του στη σκηνή θα έχει τον Γιάννη Παξιμάδακη στο λαούτο και τη Νίκη Ξυλούρη στο τραγούδι και τα κρουστά.
ΘΑΝΟΣ ΜΑΝΤΖΑΝΑΣ
