Της Ελευθερίας Ράπτου
Οι κοινωνικές σχέσεις είναι δύσκολες. Οι σχέσεις των παιδιών ακόμη δυσκολότερες. Στη μικροκοινωνία του σχολείου, τα παιδιά του δημοτικού έρχονται για πρώτη φορά σε επαφή με τον Άλλο, χωρίς την προστατευτική «φτερούγα» του γονιού, χωρίς εμπεδωμένες άμυνες, μόνο με τη διάθεση για εξερεύνηση και πειραματισμό που χαρακτηρίζουν το νεαρό της ηλικίας. Οι μεγάλοι συχνά λένε: «Έλα, μωρέ, παιδιά είναι, θα φιλιώσουν». Η ηλικιακή απόσταση και οι σκοτούρες της ενήλικης ζωής λειτουργούν μάλλον ως εξωραϊστικό φίλτρο, βλέποντας τις σχέσεις των μικρών παιδιών ως χαριτωμένες και τις αντιπαλότητές τους ως παιχνίδι. Κι όμως δεν είναι έτσι πάντα. Η φιλία, η έχθρα, ο ανταγωνισμός, η απομόνωση και η αποδοχή που δοκιμάζει κάθε παιδί στα πρώτα σχολικά του βήματα καθορίζουν σε μεγάλο βαθμό και την ενήλικη συμπεριφορά του. Ένα απομονωμένο και δυστυχισμένο παιδί στο σχολείο είναι ένα παιδί που χρειάζεται υποστήριξη και προσοχή, ενώ ένα παιδί υπόλογο για την εχθρική του συμπεριφορά και την τάση του να σπείρει τη διχόνοια χρειάζεται όχι μόνο προσοχή, αλλά και ισχυρό παιδευτικό έλεγχο.
Με αυτές τις σκέψεις κατά νου, παρακολούθησα την παράσταση Πετώντας για την Ειρήνη της ομάδας Λώτινος Ήλιος (σκηνοθεσία: Α. Παπαμάρκου και κείμενα Λ. Ψέλτουρας - Α. Παπαμάρκου) που θα παίζεται φέτος, και για δεύτερη χρονιά, στο Θέατρο Άλφα (Στ. Ληναίος - Έλ. Φωτίου). Η παράσταση πραγματεύεται την ιστορία του μικρού Σπίθα που αλλάζει σχολείο και, ενώ στην αρχή η νέα σχολική κοινότητα τoν υποδέχεται εγκάρδια, στη συνέχεια και λόγω της ζήλιας που προκάλεσε άθελά του σε μια συμμαθήτριά του, τη Δροσιά, έρχεται αντιμέτωπος με τον αποκλεισμό και την έχθρα. Οι τρεις πρωταγωνιστές της ιστορίας, η εχθρική Δροσιά, ο συμπαθής Σπίθας και η φιλική, αλλά αδύναμη Χρύσα έρχονται αντιμέτωποι με τις συνέπειες της συμπεριφοράς τους όταν αδυνατούν να φιλιώσουν. Η Διχόνοια θρονιάζεται στο σχολείο τους, έχοντας ως στόχο να ιδρύσει το βασίλειο της Βίας, ξεκινώντας από τα παιδιά. Μαζί της κι ένας δράκος - υπηρέτης που παγώνει με την ανάσα του τις καρδιές των παιδιών...
Η ιστορία εκδιπλώνεται σκηνικά σε δύο επίπεδα. Στο πρώτο, αυτό της πραγματικότητας, η σχολική αυλή είναι το θέατρο των διαπροσωπικών δυσχερειών. Στο δεύτερο, σε έναν παραμυθιακό κόσμο, οι τρεις συμμαθητές καλούνται να μονοιάσουν και να συνεργαστούν, ώστε η Διχόνοια να νικηθεί και να έρθει η Ειρήνη. Στο πρώτο μέρος της παράστασης, που αφορά τη σχολική συνθήκη, γίνεται μια καλοδουλεμένη παρουσίαση του προβλήματος της σχολικής βίας και του αποκλεισμού στον χώρο της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης. Στο δεύτερο επίπεδο το πρόβλημα ανάγεται σε ονειροφαντασία, η οποία είναι μεν διασκεδαστική, αλλά τελικά δεν αφήνει να διαφανεί καθαρά η περιπλοκότητα του προβλήματος και η δυσκολία επίτευξης λύσης. Ο ρόλος της βασίλισσας Διχόνοιας (Α. Παπαμάρκου) είναι ευφάνταστος και με χιούμορ, ενώ ο Σπίθας (Δ. Μπουρδέκας) είναι αυτός που συνδέει παραστασιακά τους τρεις παιδικούς χαρακτήρες. Η παράσταση θα μπορούσε να διαρκεί λιγότερο, μια και το δεύτερο σκέλος τής ιστορίας είναι κάπως «χαλαρό», αλλά η καλή χρήση των προβολών (animation: Λ. Ψέλτουρας), η ζωντάνια των πρωταγωνιστών, ο ποιοτικός λόγος καθώς και τα ενδιαφέροντα κοστούμια (Ντ. Ντελκός) των μυθικών προσώπων (Ήλιος, Βοριάς, Ειρήνη κ.ά.) αποτελούν στοιχεία που θα ευχαριστήσουν τους μικρούς θεατές και θα ικανοποιήσουν τους γονείς για την επιλογή τους.
* Η Ελευθερία Ράπτου είναι θεατρολόγος, υπ. διδάκτωρ Αρχιτεκτονικής ΕΜΠ
