Τι να πεις για τον Bob Dylan που έρχεται ξανά στην Ελλάδα για δύο συναυλίες, την Κυριακή 22 στη Θεσσαλονίκη (στον Προβλήτα 2 του λιμανιού) και την Δευτέρα 23 Ιουνίου στην Αθήνα, πιο συγκεκριμένα στο «Terravibe Park» στη Μαλακάσα; Έχουν γραφτεί και ειπωθεί τόσα πολλά για εκείνον και όσοι αγαπούν την μουσική του και ακολουθούν την πορεία του τα γνωρίζουν πολύ καλά...Πολύ συνοπτικά λοιπόν ο Robert Allen Zimmerman γεννήθηκε στο Ντάλαθ της Μινεσότα στις 24 Μαϊου 1941 (πριν λίγες ημέρες δηλαδή συμπλήρωσε αίσια τα εβδομήντα τρία χρόνια του!) και υιοθέτησε – εξαιτίας της αγάπης του για τον ποιητή Dylan Thomas – το ψευδώνυμο Bob Dylan πριν ακόμα φτάσει στη Νέα Υόρκη, την πόλη που αποτέλεσε το δημιουργικό του λίκνο και το ορμητήριο του επί πού καιρό, μην έχοντας καν κλείσει τα είκοσι. Από τότε άρχισε η πορεία του, κυρίως στην μουσική, ως τραγουδοποιού και ερμηνευτή (με σύντομα διαλείμματα κάποιων κινηματογραφικών του εμφανίσεις) η οποία συνεχίζεται σχεδόν αδιάκοπα για περισσότερες από πέντε δεκαετίες. Μπορεί να εκκίνησε από το blues και την folk αλλά στην διάρκεια αυτής της διαδρομής δοκίμασε και πειραματίστηκε με τα περισσότερα ιδιώματα της αμερικανικής μουσικής παράδοσης, ακόμα και μερικά εκτός αυτής (rock, country αλλά και ολίγη...reggae!) και έφτασε στο δημιουργικό και εκφραστικό του ζενίθ σχετικά νωρίς, με τα δύο αριστουργηματικά albums «Highway 61 Revisited» το 1965 και «Blonde On Blonde» μόλις ένα χρόνο αργότερα, σε ηλικία δηλαδή που άλλοι ξεκινούν με δειλά βήματα.
Το σπουδαίο είναι ότι όλα αυτά τα μουσικά είδη τα οποία μετήλθε δεν τα απέρριπτε στη συνέχεια αλλά τα ενσωμάτωνε στο ήδη προσωπικότατο ύφος του κάνοντας το ακόμα πιο ιδιαίτερο αλλά και ιδιοσυγκρασιακό. Άμεσο αποτέλεσμα αυτού ήταν ότι – αντίθετα με πολλούς άλλους πρωτοπόρους που από ένα σημείο και μετά μετατράπηκαν σε λαχανιασμένους ουραγούς – ακόμα και μετά την πρώιμη κορύφωση του δεν...«καταβυθίστηκε», παραμένει μέχρι και σήμερα σε ένα σταθερά πολύ καλό επίπεδο ενώ κάποιοι δίσκοι του και, ακόμα συχνότερα, συγκεκριμένα τραγούδια του το υπερέβαιναν κατά πολύ, δείχνοντας και πάλι προς τα άνω.
Βίντεο τραγουδιού από το πλέον πρόσφατο (2012) album του Bob Dylan «Tempest»
Κακά τα ψέματα όμως, αυτό και μόνο δεν θα ήταν αρκετό για την αίγλη η οποία απολύτως δικαιολογημένα περιβάλλει το έργο μα και το όνομα του. Αυτή οφείλεται πολύ περισσότερο στο δεύτερο συστατικό των τραγουδιών του, τους στίχους του. Γιατί ο Bob Dylan δεν είναι ένας απλός στιχοπλόκος ή έστω ένας πολύ καλός στιχουργός ή, για να το θέσουμε απλούστερα, αν το rock διαθέτει έναν και μόνον αληθινό ποιητή δεν είναι άλλος από εκείνον. Ο Dylan παρατήρησε προσεχτικά όχι μόνο τα προσωπικά γεγονότα της ζωής του αλλά και την πλειονότητα των κοινωνικών – άρα αναπόφευκτα και των πολιτικών – δρώμενων του τελευταίου μισού αιώνα και στη συνέχεια τα κατέγραψε στους στίχους του με δημοσιογραφική σχεδόν οξυδέρκεια ενώ συνάμα τα περιέγραφε και τα σχολίαζε, ενίοτε καταθέτοντας με τον δικό του «κρυπτικό» τρόπο και τις θέσεις και προτάσεις του για αυτά, με μιαν υπερβατική και αυθεντικά ποιητική διάθεση. Είναι ο συνδυασμός αυτών των δύο παραμέτρων του έργου του, πρώτιστα βέβαια της δεύτερης, που του επέτρεψε όχι μόνο να στέκεται πάντα στο ύψος των περιστάσεων και να ανταποκρίνεται σε αυτές αλλά και να επιτύχει κάτι που δυστυχώς ένας ημέτερος ο οποίος επηρεάστηκε τα μάλα από εκείνον, ο Διονύσης Σαββόπουλος προφανώς, τελικά δεν κατάφερε και ακριβώς γι' αυτό φοβόμαστε και ότι δεν μπορεί να θεωρηθεί το ελληνικό ανάλογο του: Το να μην τον αφήνουν δηλαδή ποτέ πίσω οι όποιες εξελίξεις, ούτε καν να τις (παρ)ακολουθεί απλά αλλά να συμβαδίζει μαζί τους, μερικές φορές ακόμα και να προηγείται ελαφρά και πάντως σε κάθε περίπτωση να τις κατανοεί σε μέγιστο βαθμό ώστε να είναι τουλάχιστον σε θέση να τις ερμηνεύει μα και να αλληλεπιδρά μαζί τους. Η επιτομή δηλαδή όχι μόνον του χαρισματικού μα και οραματικού δημιουργού...
Ακριβώς εξαιτίας αυτού έχουμε κάποιες αμφιβολίες για το κατά πόσον οι μεγάλοι, σχεδόν αχανείς, ανοιχτοί χώροι όπως εκείνοι των δύο επερχόμενων συναυλιών του στην χώρα μας είναι οι καταλληλότεροι για τον Bob Dylan ή έστω για το πόσο άνετα αισθάνεται ο ίδιος σε τέτοιους. Οπως και αν έχει όμως ελπίζουμε σε αυτές τις εμφανίσεις του να παίξει και το τραγούδι στο οποίο τόσο πολύ νωρίς (βρισκόταν στο δεύτερο album του «The Freewheelin' Bob Dylan» του 1963!) περιέγραψε την στάση ζωής που ο ίδιος θα ακολουθούσε με αταλάντευτη συνέπεια, αφήνοντας συνάμα και μια πολύτιμη υποθήκη για κάθε συνειδητοποιημένο νοήμονα – και ιδίως αριστερό – άνθρωπο, της επιτακτικής ανάγκης της συνεχούς αναζήτησης η οποία δεν μπορεί παρά να αρχίζει εκ των έσω και εκδηλώνεται με το να θέτει κανείς πολύ περισσότερες ερωτήσεις από όσες δεδομένες απαντήσεις θεωρεί ότι έχει. Και αυτό δεν είναι βέβαια άλλο από την έμπρακτη υπαρξιακή διερεύνηση μα και συγκλονιστική αυτοανατροπή που έχει τον τίτλο «Blowin' In The Wind»...
Πόσους δρόμους πρέπει να βαδίσει κάποιος
Πριν τον θεωρήσεις άνθρωπο;
Ναι, πόσες οβίδες κανονιών πρέπει να εκτοξευθούν
Πριν απαγορευθούν για πάντα;
Ναι, για πόσο πρέπει κάποιοι να ζουν
Πριν τους επιτραπεί να ζουν ελεύθεροι;
Ναι, πόσες φορές μπορεί κάποιος να γυρίσει το κεφάλι του
Υποκρινόμενος ότι δεν βλέπει;
Ναι, πόσες φορές πρέπει ένας άνθρωπος να κοιτάξει ψηλά
Πριν δει τον ουρανό;
Ναι, πόσα αυτιά πρέπει να έχει κάποιος
Πριν μπορέσει να ακούσει τους ανθρώπους να κλαίνε;
Ναι, πόσοι θάνατοι θα χρειαστούν πριν ξέρει
Οτι τόσοι πολλοί άνθρωποι έχουν πεθάνει;
Την απάντηση φίλε μου την παίρνει ο άνεμος
Την απάντηση την παίρνει ο άνεμος...
