Οι Spaceship Trio σχηματίστηκαν το 2023 με κεντρική φυσιογνωμία τον ντράμερ και συνθέτη Albert Παναγιωτόπουλο και συναπαρτίζονται από τον κιθαρίστα Νίκο Δημοσθένους και τον μπασίστα Κωνσταντίνο Μεντζελόπουλο. Τον Απρίλιο κυκλοφόρησαν το πρώτο album τους «Centaur», ένα πολύ καλό δείγμα ηλεκτρικής jazz με πολλά rock στοιχεία. Μιλούν για τις ιδιαιτερότητες αλλά και τις δυνατότητες του πλέον βασικού ενόργανου συνόλου, του κιθαριστικού τρίο.
Τι είναι για εσένα το «Centaur», ένας rock δίσκος με jazz στοιχεία ή το αντίστροφο, είτε το πούμε jazz rock είτε όχι;
ALBERT ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ: Είναι ένας rock δίσκος με jazz στοιχεία και το αντίστροφο, είναι σαν αμάλγαμα, δεν γίνεται να διαχωριστούν. Χρησιμοποιούμε και τον όρο world fusion γιατί υπάρχουν ποικίλες μελωδίες και στιλ ενοποιημένα, πιστεύουμε ότι είναι κάτι πρωτότυπο.
Τόσο το όνομα του γκρουπ όσο και ο τίτλος αναφέρονται στο διάστημα, σε ενδιαφέρει λοιπόν και με ποια έννοια; Αυτό το ενδιαφέρον σου επηρέασε με οποιοδήποτε τρόπο την μουσική του album;
Α. Π.: Οι λέξεις έχουν μία προφανή και μία μεταφορική έννοια. Μπορεί το διαστημόπλοιο να ταξιδεύει στο μουσικό σύμπαν, όπως και ο Κένταυρος να είναι η ένωση του διονυσιακού και του απολλώνιου στοιχείου. Η αστροφυσική μου άρεσε από τότε που ήμουν φοιτητής, τα πάντα σε επηρεάζουν με κάποιο τρόπο.
Δεν είναι πολλοί οι ντράμερ, της jazz και οποιουδήποτε άλλου ιδιώματος, που συνέθεταν ή συνθέτουν. Υπάρχουν κάποιοι jazz ντράμερ και συνθέτες που έχουν επηρεάσει την γραφή σου;
Α. Π.: Ο ντράμερ θεωρείται ο λιγότερο ακαδημαϊκά καταρτισμένος μουσικός αλλά αυτό δεν συνεπάγεται ότι δεν μπορεί να συνθέσει. Ντράμερ που μου αρέσουν είναι οι Ginger Baker, Tony Williams, Elvin Jones, Jack de Johnette, Phil Collins και Omar Hakim που, όχι συμπτωματικά, είναι και εξαίρετοι συνθέτες. Ο συνθέτης κατά τη γνώμη μου πρέπει να μπορεί να τραγουδά, έστω να σφυρίζει καλά!
Στα οργανικά τρίο εκ των πραγμάτων το μπάσο και τα ντραμς δεν είναι απλά η rhythm section. Θα έλεγες ότι στους Spaceship είναι μια δεύτερη, έστω ιδιότυπη, μελωδική μονάδα;
Α. Π.: Απολύτως! Κάθε δημιουργικός μουσικός οφείλει να «τραγουδά». Το παίξιμό μου αποτελείται από συνεχείς μουσικές φράσεις, ακόμα και όταν παίζω έναν απλό ρυθμό.
Ποιες είναι οι προκλήσεις του να παίζεις το μοναδικό μελωδικό όργανο σε ένα συγκρότημα και όταν μάλιστα είναι οργανικό, δεν υπάρχει δηλαδή καν η φωνητική ερμηνεία;
ΝΙΚΟΣ ΔΗΜΟΣΘΕΝΟΥΣ: Νομίζω ότι η πρόκληση για κάθε μουσικό σε ένα συγκρότημα, ανεξάρτητα από το ιδίωμα και τον αριθμό των μελών, είναι πάντα να βρίσκει τον τρόπο να υπηρετήσει το κομμάτι που παίζει. Στη πορεία του project κατάλαβα πως δεν χρειαζόταν να παίξω περισσότερα για να καλύψω τον υποτιθέμενο ηχητικό «κενό χώρο» ενός τρίο αλλά έπρεπε να βρω με ποιον τρόπο αυτά που παίζω θα ταιριάξουν με τα ντραμς και το μπάσο ώστε να αναδειχθεί το ύφος της κάθε σύνθεσης. Με τον Albert και τον Κωνσταντίνο αφιερώσαμε αρκετές ώρες ώστε να εφαρμόσουμε αυτή την «συνταγή» για το κάθε κομμάτι και να κλειδώσουν τα τρία όργανα μεταξύ τους. Η ευτυχία για εμένα όμως είναι ότι δεν σταματούσαμε σε εκείνο το σημείο αλλά συνεχίζαμε να δουλεύουμε τα κομμάτια μέχρι να τα εσωτερικεύσουμε σε βαθμό που μπορούσαμε να αφεθούμε και να παίξουμε πλέον αυθόρμητα μέσα στο πλαίσιο που είχαμε σχηματίσει. Έτσι αναπτύξαμε και τη μεταξύ μας χημεία που εξαρχής ήταν πολύ καλή και η αφορμή για να ξεκινήσουμε αυτό το project.
Ποιες είναι οι ιδιαιτερότητες, ίσως και οι δυσκολίες, του πλέον βασικού ενόργανου συνόλου, δηλαδή ενός τρίο, κιθαριστικού σε αυτή την περίπτωση;
Ν. Δ.: Ως λάτρης των κιθαριστικών τρίο όλων των ιδιωμάτων πιστεύω ότι ένα τέτοιο σχήμα μπορεί να μεταδώσει μεγάλο μουσικό πλούτο και να αποτελέσει ξεχωριστό ακρόαμα. Έτσι δεν βρήκα δυσκολίες στο project αλλά ευκαιρίες να εφαρμόσω διάφορους τρόπους παιξίματος. Στο «Fantasia» για παράδειγμα παίζω με τα δάκτυλα και πιο πολυφωνικά, στο «Balkan Fusion» υπάρχουν riffs τύπου Rage Against The Machine ή και Black Sabbath και σε άλλα κομμάτια όπως το «Djivaeri/Immigrants» παίζω λίγο πιο μινιμαλιστικά με delay, όπως φαντάζομαι ότι θα έπαιζαν ο Edge των U2 ή ο Robert Smith των Cure ένα παρατεταμένο σόλο. Στο «Space Dream» από την άλλη είχα την ευκαιρία να αναπτύξω ένα πιο ελεύθερο και ευρύ αυτοσχεδιαστικό παίξιμο στηριγμένο στην αλληλεπίδραση με τον Albert και τον Κωνσταντίνο. Παρότι είχαμε άνεση χρόνου στο στούντιο και δοκιμάσαμε overdubs με δύο ή παραπάνω κιθάρες, ακόμα και με keyboards, στο μεγαλύτερο μέρος του δίσκου υπάρχει ο ήχος μόνο των τριών οργάνων, όπως και στις συναυλίες μας.
Έχεις διαχρονικά κάποιες επιρροές ως προς τον τρόπο που παίζεις, στο συγκεκριμένο album ήταν περισσότερο rock ή jazz κιθαρίστες;
Ν. Δ.: Είναι κάποιοι δίσκοι αγαπημένων μου κιθαριστών που έχω ακούσει τόσες πολλές φορές ώστε σίγουρα με έχουν στιγματίσει με κάποιον τρόπο. Αρχικά ο Jimi Hendrix και ιδιαίτερα στο album «Band Of Gypsys», την ζωντανή ηχογράφηση στο Fillmore East, στο οποίο μελέτησα την αυτοσχεδιαστική ικανότητα του σε εκτεταμένες φόρμες. Ένας άλλος που θαυμάζω είναι ο Mike Stern και ιδιαίτερα για το παίξιμό του στον δίσκο «We Want Miles» του Miles Davis όπου συνδυάζει με μοναδικό τρόπο το rock ηχόχρωμα με bebop φρασεολογία. Έχω κυριολεκτικά λιώσει το διπλό CD «Trio → Live» του Pat Metheny. Είχα την τύχη να τον δω ζωντανά στο «Παλλάς» τον Δεκέμβριο του 2011, σε μια συναυλία που θα θυμάμαι για πάντα. Ακούω πολύ συχνά τον Julian Lage, ιδίως στον δίσκο «Modern Lore» και στις ζωντανές εμφανίσεις του την ίδια περίοδο. Θα αναφέρω επίσης τους Nels Cline και Scott Henderson που τους ακούω ανελλιπώς τα τελευταία χρόνια.
Το σχήμα του τρίο είναι για εσάς ανεξάντλητο; Αν όχι πώς σκέφτεστε να το ανανεώσετε και να το εμπλουτίσετε, ίσως με ένα επιπλέον όργανο;
Α. Π.: Η μουσική είναι ανεξάντλητη, είτε παίζεται από ένα ή περισσότερα όργανα. Το θέμα είναι η αίσθηση που σου αφήνει όταν την ακούς. Το τρίο έχει τους περιορισμούς και τις ελευθερίες του. Για εμένα η πρόκληση είναι να μεταφέρω την ενορχήστρωση με πολλά όργανα σε μόνο τρία. Πάντα υπάρχει η πιθανότητα να χρησιμοποιήσουμε ένα ακόμα όργανο ή και μια φωνή αλλά για εμάς τελικά μάλλον ισχύει το «στους τρεις τέταρτος δεν χωρεί».
Ν. Δ.: Θα συμφωνήσω με τον Albert, έχουμε πολλές ακόμα πλευρές του τρίο να εξερευνήσουμε.
Υπάρχουν ήδη κομμάτια ή έστω ιδέες για τον επόμενο δίσκο και προς ποια κατεύθυνση θα κινούνται;
Α. Π.: Ήδη προβάρουμε τα κομμάτια του επόμενου δίσκου στον οποίο συμμετέχουν συνθετικά τόσο ο Νίκος όσο και ο Κωνσταντίνος. Αν μπορούσα να τον περιγράψω θα έλεγα ότι είναι λιγότερο jazz rock σουίτες και έχει τονιστεί περισσότερο το groove.
Ανέκαθεν άλλωστε ένα από τα βασικά αξιώματα της jazz ήταν το «it ain’t mean a thing if it hasn’t that swing»…
