Το ταξίδι του υπουργού Εξωτερικών Γιώργου Γεραπετρίτη στην Τρίπολη της Λιβύης επρόκειτο να πραγματοποιηθεί την 1η Απριλίου αλλά αναβλήθηκε λόγω καιρού, της ανεμοθύελλας που κοκκίνισε το Νότιο Αιγαίο. Αυτή ήταν η επίσημη αιτιολόγηση αλλά δεν ορίστηκε κάποια νέα ημερομηνία. Και αυτό γιατί πολύ απλά η κυβέρνηση της Λιβύης εξέφρασε τη δυσαρέσκειά της για την επίσκεψη (28 Μαρτίου) Γεραπετρίτη στη Βεγγάζη, που προηγήθηκε, κατά τη διάρκεια της οποίας εκτός από τις συνομιλίες με τον στρατάρχη Χαφτάρ έγιναν και τα εγκαίνια του ελληνικού προξενείου στη Βεγγάζη.
Τώρα η ελληνική διπλωματία προσπαθεί να συμφωνήσει μια νέα ημερομηνία για την επίσκεψη του υπουργού στην Τρίπολη, όπου βρίσκεται η έδρα της επισήμως αναγνωρισμένης από τον ΟΗΕ κυβέρνησης της χώρας.
Ένα διαρκές έλλειμμα
Το σκηνικό είναι μια ακόμα ένδειξη των δυσκολιών που αντιμετωπίζει η Ελλάδα στη Λιβύη, σε μια χώρα όπου κυριαρχεί η εμφύλια διαμάχη και η οποία έχει κοπεί στα δύο, με δύο κέντρα de facto εξουσίας, στην Τρίπολη και στη Βεγγάζη. Στην Τρίπολη είναι η κυβέρνηση Εθνικής Ενότητας με πρωθυπουργό τον Αμπντέλ Χαμίντ Ντμπεϊμπά, η οποία αποτελεί την αναγνωρισμένη από τη διεθνή κοινότητα διοίκηση.
Στη Βεγγάζη έχει έδρα η λεγόμενη Κυβέρνηση Εθνικής Σταθερότητας, που υποστηρίζεται από τη Βουλή των Αντιπροσώπων, με επικεφαλής τον Οσάμα Χαμάντ, που συνδέεται με τον Χαφτάρ. Ο διχασμός συνεχίζεται από το 2011, από την πτώση του Μουαμάρ Καντάφι, με συχνές εντάσεις για τον έλεγχο των πετρελαϊκών πόρων και τη νομιμότητα.
Στην κυβέρνηση της Τρίπολης επιρροή έχει η Τουρκία, η οποία πέτυχε και τη συμφωνία για το λεγόμενο τουρκολιβυκό μνημόνιο. Στη Βεγγάζη επιρροή έχει η Αίγυπτος και η Ρωσία, αν και υπάρχουν συναλλαγές και με την Τουρκία.
Η Ελλάδα αντιμετωπίζει -από το 2011και μετά- διαρκώς προβλήματα στις σχέσεις με τη Λιβύη. Οι προσπάθειες που ξεκίνησαν με μεγάλη καθυστέρηση για επαναπροσέγγιση βρίσκουν ουσιαστικά απέναντί τους το μακρύ χέρι της Άγκυρας.
Το σκηνικό με τη διπλή επίσκεψη Γεραπετρίτη το έχουμε ξαναζήσει με αρνητικά αποτελέσματα κάθε φορά, κυρίως στην Τρίπολη.
Το βασικό θέμα διαπραγμάτευσης -και στην Τρίπολη και στη Βεγγάζη- για τον κ. Γεραπετρίτη είναι ο καθορισμός της ΑΟΖ μεταξύ των δύο χωρών. Η κατάσταση είναι μπερδεμένη, με την Τρίπολη να κινείται αντιφατικά σε ό,τι αφορά το τουρκολιβυκό μνημόνιο. Δεύτερο θέμα είναι το μεταναστευτικό.
Το τουρκολιβυκό μνημόνιο ήταν θέμα συζήτησης και στη Βεγγάζη, αφού η Ελλάδα καταβάλλει προσπάθεια να μην επικυρωθεί η συμφωνία Λιβύης-Τουρκίας από το Κοινοβούλιο της χώρας, που έχει έδρα τη Βεγγάζη. Κάτι που έως τώρα δεν έχει συμβεί. Κανείς δεν μπορεί να εγγυηθεί ότι τα όσα λέγονται αποτελούν συμφωνία η οποία θα τηρηθεί.
Ρένα Δούρου: Φιλοξενεί η Ελλάδα σήμερα πυρηνικά άλλων χωρών;
Αναπάντητα παραμένουν τα κρίσιμα ερωτήματα που φέρνει ο ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. στη Βουλή για την πολιτική της κυβέρνησης στη Μέση Ανατολή. Τα ερωτήματα αναδεικνύουν το γεγονός ότι η κυβέρνηση σέρνει τη χώρα σε εμπλοκή, σε μια κρίση που εξελίσσεται όλο και περισσότερο σε βάρος των ελληνικών εθνικών συμφερόντων. Και αυτό παρά την προσπάθεια του Κυριάκου Μητσοτάκη -με κάποιες δειλές και αποσπασματικές δηλώσεις του- να δείξει την ανησυχία του για τις εξελίξεις.
«Σήμερα έχουμε επικίνδυνη διπλωματία που απειλεί την κυριαρχία της χώρας μας, τα κυριαρχικά μας δικαιώματα αλλά και το πορτοφόλι μας. Είχε προηγηθεί η βίαιη διακοπή της πολυδιάστατης ενεργητικής εξωτερικής πολιτικής επί Νίκου Κοτζιά, το 2019 από τον Κυριάκο Μητσοτάκη» είπε ο Ρένα Δούρου μιλώντας στον ραδιοσταθμό Στο Κόκκινο 105,5.
Συγχρόνως, η Κ.Ο. του ΣΥΡΙΖΑ έφερε στη Βουλή ερωτήματα σχετικά με την κυβερνητική πολιτική:
- Αν φιλοξενεί σήμερα η χώρα μας πυρηνικά όπλα άλλης χώρας
- Αν η κυβέρνηση δεσμεύεται για την κατάργηση των πυρηνικών όπλων. «Προτίθεται η κυβέρνηση να δρομολογήσει τη διαδικασία υπογραφής και επικύρωσης της Συνθήκης Απαγόρευσης Πυρηνικών Όπλων;» ρωτάει, μεταξύ άλλων, ο ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ.
- Τη σιωπή της κυβέρνησης που ισοδυναμεί με στήριξη για τον νόμο που φέρνει τη θανατική ποινή μόνο για τους Παλαιστίνιους
- Είχε προηγηθεί η ερώτηση, αν η κυβέρνηση έστειλε το ¼ των βλημάτων Patriot στο Κατάρ
Ο ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. τονίζει ότι η πολιτική της κυβέρνησης -από την αρχή της κρίσης και των επιθέσεων κατά του Ιράν- εμπλέκει με διάφορους τρόπους την Ελλάδα στα πολεμικά σχέδια Τραμπ-Νετανιάχου.
Κυριάκος Μητσοτάκης: Δειλές αποστάσεις από τον Νετανιάχου
Η μανιασμένη προσπάθεια του Νετανιάχου να πνιγεί και το μικρότερο ενδεχόμενο διπλωματικής συζήτησης με το Ιράν έχει τρομάξει τους ευρωπαίους, όπως και τους ηγέτες του δυτικού κόσμου.
Γι’ αυτό και ο Κυρ. Μητσοτάκης σε συνέντευξή του στο CNN προσπάθησε να κρατήσει κάποιες αποστάσεις από την εγκληματική επίθεση του Ισραήλ στον Λίβανο μετά την εκεχειρία. «Οι ισραηλινές επιθέσεις είναι αντιπαραγωγικές και αν θέλουμε να μιλήσουμε για εκεχειρία στην περιοχή, αυτή πρέπει να επεκταθεί σε όλα τα πεδία. Πρέπει να δώσουμε χώρο στην κυβέρνηση του Λιβάνου, και οι επιθέσεις το μόνο που κάνουν είναι να δίνουν χώρο στη Χεζμπολάχ» είπε ο Έλληνας πρωθυπουργός μιλώντας στο CNN.
Ομολογώντας τη στενή σχέση με τον Νετανιάχου συνέχισε λέγοντας: «Έχουμε μια στρατηγική σχέση με το Ισραήλ, αλλά οι φίλοι θα πρέπει να είναι ειλικρινείς. Η άποψή μου για τον Λίβανο είναι ξεκάθαρη. Πιστεύω για πρώτη φορά ότι υπάρχει ικανή κυβέρνηση στον Λίβανο και αυτή η επίθεση απονομιμοποιεί τη νέα κυβέρνηση, ενώ παράλληλα φέρνει ανθρωπιστική κρίση».
Σε ό,τι αφορά το Ορμούζ είπε ότι «είναι πιθανό να καταλήξουμε σε μία ξεχωριστή διεθνή συμφωνία για το Στενό του Ορμούζ», υπογραμμίζοντας ότι «δεν μπορεί να περιλαμβάνει ένα τέλος που θα πρέπει να πληρώνουν τα πλοία».
Ο Κυρ. Μητσοτάκης είναι από τους Ευρωπαίους αρχηγούς κρατών που συνυπέγραψε δήλωση υπέρ της διαπραγμάτευσης «ενός γρήγορου και διαρκούς τερματισμού του πολέμου εντός των επόμενων ημερών. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί μόνο μέσω διπλωματικών μέσων». Στην ίδια δήλωση τονίζεται: «Καλούμε όλες τις πλευρές να εφαρμόσουν την εκεχειρία, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου».
Τη δήλωση αυτή υπέγραψαν από την Ε.Ε. οι: Εμ. Μακρόν (Γαλλία), Τζ. Μελόνι (Ιταλία), Φρ. Μερτς (Γερμανία), Π. Σάντσεθ (Ισπανία), Μ. Φρέντερικσεν (Δανία), Ρ. Γέτεν (Ολλανδία), Κ. Μητσοτάκης, Εβ. Σίλινα (Λετονία), Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και Αντόνιο Κόστα. Αλλά και οι Κ. Στάρμερ (Μ. Βρετανία), Μ. Κάρνεϊ (Καναδάς), Σ. Τακαΐτσι (Ιαπωνία) και ο Μ. Σπάιτς (Μαυροβούνιο).
