Την ώρα που στην Ευρώπη (εντός και εκτός Ε.Ε.) επικρατεί βαθύς προβληματισμός σε ό,τι αφορά τη στάση έναντι του νέου πολέμου που προκάλεσε ο Τραμπ και ο Νετανιάχου, η κυβέρνηση Μητσοτάκη προσπαθεί να βρει έναν κάποιο βηματισμό σε ό,τι αφορά τη διαχείριση της κρίσης. Ο Κ. Μητσοτάκης έχοντας την προσοχή του στο εσωτερικό (είμαστε ήδη σε προεκλογική περίοδο) αρκείται στη στάση του ως προς την Κύπρο, αφήνοντας σε δεύτερο πλάνο τις ουσιαστικές επιπτώσεις του χάους που δημιουργούν στην περιοχή οι πολεμικοί τυχοδιωκτισμοί Τράμπ-Νετανιάχου.
Οι αποστάσεις των μεγάλων
Ενδεικτικό του προβληματισμού είναι η στάση μεγάλων ευρωπαϊκών χωρών, όπως η Ιταλία, η Γερμανία και φυσικά η Ισπανία. Τα κίνητρα δεν είναι ιδεολογικά (όπως κυβερνητικά στελέχη υποστηρίζουν για εσωτερική επικοινωνιακή κατανάλωση) αλλά γεωπολιτικά· είναι συμφέροντα κρατών.
Πράγματι, πρώτος ο Ισπανός πρωθυπουργός Σάντσεθ διαχώρισε ευθέως τη θέση του· μίλησε για έναν παράνομο πόλεμο κατά του Ιράν. Γι’ αυτό και δεν επέτρεψε ούτε τη χρήση ισπανικών αεροδρομίων από τις αμερικανικές δυνάμεις. Είχε διαφωνήσει και με την εθνοκάθαρση στα παλαιστινιακά εδάφη, απέσυρε μάλιστα και την πρέσβη της Μαδρίτης στο Ισραήλ.
Ο Γερμανός καγκελάριος Μέρτς εκφράζει διαρκώς τον προβληματισμό του για τον πόλεμο κατά του Ιράν. Μετά τη συνάντησή του με τον Τραμπ δήλωσε ότι δεν βλέπει πώς οι ΗΠΑ θα απεμπλακούν από τον πόλεμο· δεν βλέπει να έχουν σχέδιο εξόδου. Αξιοσημείωτο, όμως, είναι ότι ο Μερτς αναφέρθηκε στη Συρία ως παράδειγμα. Είπε ότι δεν πρέπει να συμβούν όσα συνέβησαν στη Συρία, μετά την πτώση του καθεστώτος του Άσαντ - παρατήρηση που θα έπρεπε να αφορά πρωτίστως την Ελλάδα.
Ήρθε στη συνέχεια και η κ. Μελόνι (μάλιστα, η Τζόρτζια Μελόνι) να δηλώσει ότι ο πόλεμος είναι παράνομος και ότι η Ιταλία δεν πρόκειται να εμπλακεί σε αυτόν. Ο Ιταλός υπουργός Άμυνας Γουίντο Κροζέτο τόνισε μάλιστα ότι «αυτός ο πόλεμος δεν είναι δικός μας… πρέπει να επανέλθουμε στις αρχές του Καταστατικού Χάρτη του ΟΗΕ», συμπληρώνοντας ότι η Ευρώπη πρέπει να αποκτήσει ενιαία στάση.
Δεν μπορεί να περάσει απαρατήρητη η στάση του Βρετανού πρωθυπουργού Στάρμερ, ο οποίος αν και δήλωσε ότι θα στείλει πλοίο και ελικόπτερα στην Κύπρο για την προστασία των βρετανικών βάσεων, δεν έχει εμφανιστεί ακόμα τίποτα. Μάλλον ο Βρετανός πρωθυπουργός δεν θέλει να δείξει σημαία στην περιοχή, δηλαδή κάποια εμπλοκή στην όλη υπόθεση. Αυτός είναι ένας από τους λόγους του καυγά με τον Τραμπ.
Από το «συνδιαμορφώνουμε» στην «αποκλιμάκωση»
Η ελληνική κυβέρνηση δεν φαίνεται ότι σκέφτεται να αλλάξει στάση. Βασική επιδίωξη του κ. Μητσοτάκη ήταν και παραμένει να είναι αρεστός στον Τραμπ, ενώ δεν ξεχνά τη στρατηγική σχέση με τον Νετανιάχου. Στήριγμά του εντός Ευρώπης η Φον ντερ Λάιεν (η οποία κατηγορείται ότι δρα πέρα από τις αποφάσεις και τις αρμοδιότητές της), και ο Μακρόν που επιδιώκει να αναδείξει το μεγαλείο της Γαλλίας με φωτογραφίες πάνω σε πολεμικά πλοία.
Η κυβέρνηση προσπαθεί να ξεχάσει τη δήλωση Γεραπετρίτη μετά τη συνάντηση με τον Ρούμπιο (λίγες ώρες πριν την επίθεση στο Ιράν). Η δήλωση «συνδιαμορφώνουμε τις εξελίξεις και δεν τις παρακολουθούμε απλά», δεν παίρνει αποστάσεις, αν δεν σηματοδοτεί κιόλας αποδοχή των αυθαιρεσιών και της καταπάτησης του Διεθνούς Δικαίου. Η εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών Λάνα Ζωχιού εξηγεί τώρα ότι η δήλωση Γεραπετρίτη αφορά τη συμμετοχή της Ελλάδας στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ.
Η κυβέρνηση συνολικά συνεχίζει να μην παίρνει αποστάσεις από τα όσα συμβαίνουν και τα οποία είναι σε βάρος των εθνικών συμφερόντων. Η κ. Ζωχιού δηλώνει: «Εκφράζουμε την ανησυχία μας για την περαιτέρω στρατιωτική κλιμάκωση και εξάπλωση της σύρραξης στη Μέση Ανατολή. Καλούμε όλα τα μέρη σε επίδειξη μέγιστης αυτοσυγκράτησης, προκειμένου να αποφευχθεί η περαιτέρω διάχυση μιας κρίσιμης κατάστασης που ενέχει σοβαρούς κινδύνους για την περιφερειακή και διεθνή ειρήνη και ασφάλεια. Όλα τα μέρη πρέπει να εργαστούν για την επανενεργοποίηση αξιόπιστων διαύλων διαλόγου και την επιστροφή σε ουσιαστικές διαπραγματεύσεις, ώστε να αποφευχθεί μια παρατεταμένη σύγκρουση. Η Ελλάδα έχει επανειλημμένα εκφράσει την έντονη ανησυχία της σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν. Η πλήρης εποπτεία των πυρηνικών και βαλλιστικών προγραμμάτων του αποτελεί προϋπόθεση για τη σταθερότητα στην περιοχή».
Μια δήλωση που δεν κρατά αποστάσεις από ενέργειες σε βάρος του Διεθνούς Δικαίου, ούτε από τον πόλεμο αυτόν καθαυτόν και τις συνέπειές του.
Η ελληνική κυβέρνηση βρίσκεται σε αναντιστοιχία με τους προβληματισμούς που υπάρχουν πλέον στην Ευρώπη για την έκβαση της κρίσης και τις συνέπειές της σε βάρος των ευρωπαϊκών χωρών.
Οι επικίνδυνες συνέπειες
Ο πόλεμος με το Ιράν έχει περιπλέξει την κατάσταση τόσο για την Ελλάδα όσο και για την Κύπρο. Μπορεί η κυβέρνηση Μητσοτάκη να προσπαθεί να αξιοποιήσει την κρίση προς δικό της πολιτικό όφελος στο εσωτερικό της χώρας (ενόψει μάλιστα εκλογών), όμως δεν μπορεί να αποφύγει τις συνέπειες της κατάστασης.
Η πτώση του Καντάφι στη Λιβύη και του Άσαντ στη Συρία έβλαψαν την Ελλάδα και τα συμφέροντά της. Αρνητικές συνέπειες υπάρχουν ακόμα και σε ό,τι αφορά την αντιπαράθεση με την Τουρκία (τουρκολιβυκό μνημόνιο, κ.ά.). Το χάος που δημιουργεί ο πόλεμος κατά του Ιράν εγείρει ακόμα μεγαλύτερες ανησυχίες για τις επιπτώσεις και την αλλαγή ισορροπιών στην περιοχή.
Όλα αυτά προσπαθεί πεισματικά να μην θέλει να τα συζητήσει ο Κ. Μητσοτάκης. Προτιμά να συζητάει μόνο την αποστολή φρεγατών στην Κύπρο.
Ακόμα και αν δεν καταρρεύσει το Ιράν (όπως επιδιώκει ο Νετανιάχου), οι επιπτώσεις θα είναι πολύ μεγάλες στην περιοχή. Το μεταναστευτικό είναι το αμέσως επόμενο θέμα - μετά την αύξηση της τιμής του πετρελαίου. Η συνολική αναταραχή προκαλεί μεταναστευτικά ρεύματα όχι μόνο από το Ιράν, αλλά και από άλλες χώρες της περιοχής σε μια διαδικασία ντόμινο.
Άμεσο θύμα θα είναι και ο τουρισμός, ειδικά αν αυτός ο πόλεμος κρατήσει και τους επόμενους μήνες· κάτι που κανείς δεν αποκλείει. Σε όλα τα παραπάνω μπορείτε να προσθέσετε και τις ενέργειες του ήδη εκνευρισμένου γείτονα, της Τουρκίας, που δηλώνει ότι δεν πρόκειται να εγκαταλείψει τις παράλογες αξιώσεις της σε βάρος της Ελλάδας και της Κύπρου.
