Τα μέτρα που εξήγγειλε ο κ. Μητσοτάκης για την αντιμετώπιση του στεγαστικού αποδεικνύουν την αναποτελεσματικότητα της στεγαστικής πολιτικής του. Τα μέτρα που λαμβάνει υπό τη διογκούμενη κοινωνική δυσαρέσκεια εξαιτίας της όξυνσης της στεγαστικής κρίσης είναι για ακόμη μια φορά αποσπασματικά, πρόχειρα και αναποτελεσματικά.
Χρειάστηκε να περάσουν τρία χρόνια για να καταλάβει την αποτυχία του προγράμματος «ανακαινίζω-νοικιάζω» και να εξαγγείλει ένα νέο πρόγραμμα που στοχεύει στην ένταξη μόλις 11.000 κλειστών διαμερισμάτων στην αγορά, τη στιγμή που οι στεγαστικές ανάγκες ξεπερνούν τις 200.000 κατοικίες και οι κλειστές υπερβαίνουν τα 2,5 εκατομμύρια.
Εξήγγειλε τη διάθεση 400 εκατ. ευρώ για 11.000 κενές κατοικίες -όταν έχει διαθέσει στις τράπεζες 2 δισ. δημόσιων πόρων για τα προγράμματα Σπίτι μου Ι και ΙΙ, των οποίων τα εκταμιευμένα δάνεια προσεγγίζουν μόλις τις 13.500 και ενώ οι αιτήσεις ξεπέρασαν τις 200.000. Με τα χρήματα αυτά θα μπορούσαν να κατασκευαστούν 30.000 κοινωνικές κατοικίες. Επέλεξε όμως δάνεια για 13,5 χιλιάδες κατοικίες αφαιρώντας την ίδια στιγμή 40.000 ακίνητα ιδιοκτησίας του ΟΑΕΔ -βορά στις τράπεζες και τα funds. 246.000 νοικοκυριά έχουν χάσει το ιδιόκτητο σπίτι τους επί διακυβέρνησης Ν.Δ.
Επιμένει να βλέπει τη στεγαστική κρίση ως ευκαιρία εξυπηρέτησης ιδιωτικών εργολαβικών συμφερόντων, real estate business και όχι ως αδήριτη κοινωνική ανάγκη για προσιτή και αξιοπρεπή στέγη. Μέσω δήθεν κοινωνικής αντιπαροχής παραδίδει στους μεγαλοεργολάβους φιλέτα του Δημοσίου.
Ο κ. Μητσοτάκης οραματίζεται τη δημιουργία free trade zone στην κατασκευή κατοικιών προς ενοικίαση, κάτι που θα οδηγήσει σε ασυδοσία. Μετατρέπει την ανάγκη του λαού, σε δώρο σε φίλους και εκλεκτούς, σε έναν τομέα όπου η αγορά έχει αποτύχει και η εκμετάλλευση κυριαρχεί. Είναι τα τελευταία δώρα που δίνει στους φίλους του πριν αποχωρήσει και δεν έχει καμία σχέση με τον μέσο πολίτη που ταλαιπωρείται από το κόστος στέγασης το οποίο -μόνο στην Ελλάδα- έχει φθάσει σε επίπεδα ρεκόρ.
Αντί πρόνοιας για προσιτό ενοίκιο δίνει φοροαπαλλαγές στις εταιρείες, τα έσοδα ενοικίων των οποίων δεν θα προσμετρώνται στον φόρο εισοδήματος των εταιρειών. Μόνο που στην Ελλάδα οι κατασκευαστικές εταιρείες δεν κατασκευάζουν σπίτια για να τα νοικιάσουν αλλά για να τα πουλήσουν. Τα επιχειρηματικά πλάνα τους δεν έχουν μακρύ ορίζοντα. Τα όποια λίγα ακίνητα θα καταλήξουν στους μικροϊδιοκτήτες της ελεύθερης αγοράς που μαζί με την κυβέρνηση είναι υπεύθυνοι για την τρίτη θέση της Ελλάδας στην Ε.Ε. σε πληθωρισμό ενοικίων και τον Νοέμβριο του 2025.
Στην Ευρώπη το 35% των ενοικιαστών απολαμβάνουν μειωμένο κοινωνικό ενοίκιο. Στην Ελλάδα το 76% των ενοικιαστών πληρώνει το ακριβό ενοίκιο της αγοράς. Στην Ολλανδία με ισχυρό απόθεμα κοινωνικής και προσιτής κατοικίας μόλις το 17% των ενοικιαστών πληρώνει το υψηλό ενοίκιο που καθορίζεται από τους ιδιώτες ιδιοκτήτες.
Στη Γαλλία με 5.000.000 κοινωνικές κατοικίες, μόλις το 43% των ενοικιαστών πληρώνει ενοίκιο που καθορίζεται από ιδιώτες εκμισθωτές.
Στην Ιρλανδία που είναι σε εξέλιξη μεγάλο πρόγραμμα οικοδόμησης 33.000 κοινωνικών κατοικιών ετησίως, μόλις το 44% των ενοικιαστών πληρώνει ακριβό ενοίκιο σε τιμές αγοράς.
Η επιστροφή δεύτερου ενοικίου σε γιατρούς, νοσηλευτές και εκπαιδευτικούς χωρίς να λύνει το «τεχνικό» πρόβλημα της πλατφόρμας που απαιτεί τη φορολογική δήλωση της προηγούμενης χρονιάς, αφήνει εκτός της ωφέλειας αναπληρωτές και συμβασιούχους που αλλάζουν σπίτι, τόπο εργασίας και κατοικίας κάθε χρόνο.
Το δικό μας πρόγραμμα προβλέπει δωρεάν παραχώρηση ακίνητων του Δημοσίου σε αυτούς τους δημόσιους λειτουργούς που υπηρετούν σε απομακρυσμένες περιοχές και δίνει σοβαρά κίνητρα για την αντιμετώπιση της ερήμωσης της περιφέρειας.
Με το πρόγραμμα «Πρώτα η Κατοικία» που έχει προτείνει ο ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. μπορεί να εξασφαλιστεί στο ακέραιο προσιτή στέγη με διάθεση 150 χιλιάδων κατοικιών ακολουθώντας τα διεθνή πρότυπα, πρότυπα που ο κ. Μητσοτάκης σκοπίμως αγνοεί γιατί δογματικά ασπάζεται τους νόμους της ιδιωτικής αγοράς.
Εάν ήθελε πραγματικά να λύσει το στεγαστικό, θα επέβαλε πλαφόν στις αυξήσεις των ενοικίων, θα ενέτασσε στο ΤΑΑ γενναία χρηματοδοτικά προγράμματα δημιουργίας ικανού αποθέματος κοινωνικής στέγης, θα διεκδικούσε τη γρήγορη υλοποίηση των εξαγγελμένων προγραμμάτων από την Κομισιόν που καθυστερούν, θα δημιουργούσε δημόσιο οργανισμό δημιουργίας και διαχείρισης κοινωνικής στέγης, θα προστάτευε από τους πλειστηριασμούς την πρώτη κατοικία με την Αναπτυξιακή Τράπεζα που θα μείωνε τα «κόκκινα» δάνεια, τα παραδομένα στα funds, καθώς και έναν νέο Νόμο που θα προστάτευε την πρώτη κατοικία.
Ωστόσο, η πολιτική που ακολουθεί κινείται στον αντίποδα ενός τέτοιου ευρωπαϊκού προσανατολισμού, με αποτέλεσμα η στεγαστική κρίση να παραμένει άλυτη, οι τιμές των ενοικίων να συνεχίζουν την ανοδική τους πορεία, το κόστος στέγασης να επιβαρύνει δυσανάλογα τα νοικοκυριά και τη χώρα να εξακολουθεί να κατατάσσεται στις αρνητικές θέσεις της Ε.Ε.-27 ως προς το στεγαστικό κόστος.
Δεν πρόκειται απλώς για αδιέξοδη πολιτική και ανικανότητα αλλά για πολιτική επιλογή, κοινωνικά άδικη και γι’ αυτό θα πρέπει να ανατραπεί.
* Η Κατερίνα Νοτοπούλου είναι βουλεύτρια Α’ Θεσσαλονίκης του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ.
