Νέα κακά μαντάτα για το κλίμα. Η κλιματική βόμβα του μεθανίου παραμένει απειλητική. Οι παγκόσμιες εκπομπές του συνεχίζουν την άγουσα, σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη που δημοσιεύθηκε στις 3 Σεπτεμβρίου 2025 στο εξειδικευμένο περιοδικό Nature Communications. Το μεθάνιο είναι ένα από τα πιο ισχυρά αέρια του θερμοκηπίου - 30 φορές ισχυρότερο από το διοξείδιο του άνθρακα, παραμένει στην ατμόσφαιρα για περίπου 12 χρόνια από την εκπομπή του. Έχει συμβάλει κατά 30% περίπου στην υπερθέρμανση του πλανήτη αλλά και στην ατμοσφαιρική ρύπανση.
Στην τελευταία μελέτη (Global methane footprints growth and drivers 1990-2023) οι ερευνητές προχώρησαν στην πιο πλήρη μέχρι σήμερα ανάλυση των εκπομπών μεθανίου σε 164 χώρες και 120 τομείς την περίοδο 1990-2023. Σύμφωνα με τους υπολογισμούς τους, οι παγκόσμιες εκπομπές μεθανίου αυξήθηκαν από 266,4 εκατομμύρια τόνους ετησίως το 1990 σε 329,5 εκατομμύρια τόνους το 2008. Μεταξύ 2002 και 2008 το ένα τρίτο της παγκόσμιας αύξησης οφείλεται, σύμφωνα με τους επιστήμονες, στην Κίνα. Αξίζει να σημειωθεί ότι οι ανθρώπινες δραστηριότητες ευθύνονται για το 65% των εκπομπών μεθανίου. Οι δραστηριότητες αφορούν τον κτηνοτροφικό τομέα (τα βοοειδή εκπέμπουν μεθάνιο κατά την πέψη τους), τη ρυζοκαλλιέργεια, τα ορυκτά καύσιμα και την αποσύνθεση των τροφίμων και των οργανικών υλικών στις χωματερές. «Το μεθάνιο έχει σύντομη ατμοσφαιρική διάρκεια ζωής, κάτι που σημαίνει ότι οι μειώσεις που γίνονται σήμερα μπορούν να έχουν γρήγορο αντίκτυπο» εξήγησε ένας από τους βασικούς συντάκτες της μελέτης, ο Γιούλι Σαν, ερευνητής στο Πανεπιστήμιο του Μπέρμιγχαμ.
Στην κατεύθυνση αυτή η μελέτη προτείνει τη μείωση των συνθετικών λιπασμάτων, την καλύτερη ανίχνευση διαρροών κατά την εξόρυξη πετρελαίου και φυσικού αερίου και τη μείωση της κατανάλωσης κόκκινου κρέατος. Ήδη από το 2021 έρευνα του Προγράμματος του ΟΗΕ για το Περιβάλλον και της Συμμαχίας για το Κλίμα και τον Καθαρό Αέρα αποδείκνυε ότι οι ανθρωπογενείς εκπομπές μεθανίου μπορούν να μειωθούν κατά 45% ως το 2030, υλοποιώντας έτσι τους στόχους της Συμφωνίας του Παρισιού για το Κλίμα και έχοντας, παράλληλα, ευεργετικά αποτελέσματα στην ανθρώπινη υγεία και στις γεωργικές αποδόσεις. «Η μείωση των εκπομπών μεθανίου είναι το ισχυρότερο εργαλείο που έχουμε για να επιβραδύνουμε την κλιματική αλλαγή τα επόμενα 25 χρόνια και συμπληρώνει τις απαραίτητες προσπάθειες για τη μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα» παρατηρούσε η Ίνγκερ Άντερσεν, εκτελεστική διευθύντρια του Προγράμματος του ΟΗΕ για το Περιβάλλον, προσθέτοντας ότι «τα οφέλη για την κοινωνία, την οικονομία και το περιβάλλον είναι πολλά και υπερβαίνουν κατά τα πολύ το κόστος». Δεν εισακούστηκε. Έτσι, ήδη πέρσι τον Σεπτέμβριο σήμαινε κόκκινος συναγερμός για πρωτόγνωρα γρήγορη αύξηση κατά την τελευταία πενταετία των παγκόσμιων εκπομπών μεθανίου.
Σύμφωνα με τα δεδομένα του Παγκόσμιου Προγράμματος Άνθρακα του Πανεπιστημίου του Στάνφορντ που δημοσιεύθηκαν στο εξειδικευμένο περιοδικό Earth System Science Data, οι ατμοσφαιρικές συγκεντρώσεις μεθανίου ήταν 2,6 φορές υψηλότερες από εκείνες της προβιομηχανικής εποχής. Βρίσκονταν στο υψηλότερο επίπεδο εδώ και τουλάχιστον 800.000 χρόνια. Στη διάρκεια των δύο τελευταίων δεκαετιών οι ετήσιες εκπομπές μεθανίου αυξήθηκαν κατά 20%, ακολουθώντας το πιο ακραίο σενάριο των κλιματολόγων. Μια εξέλιξη που μπορεί να οδηγήσει σε υπερθέρμανση του πλανήτη πάνω από 3 βαθμούς Κελσίου σε σχέση με τα προβιομηχανικά επίπεδα. «Αυτή η εξέλιξη δεν μπορεί να συνεχιστεί αν θέλουμε να διατηρήσουμε ένα βιώσιμο κλίμα» σχολίαζαν χαρακτηριστικά στις 10 Σεπτεμβρίου 2024 σε αναλυτικό τους άρθρο στο περιοδικό Environmental Research Letters οι ερευνητές που είχαν συλλέξει τα δεδομένα. Φωνές βοώντων...
