Ξανά στη ΔΕΘ με παχιά λόγια ο Κυριάκος Μητσοτάκης, επικαλούμενος και έργα για τη Θεσσαλονίκη, που όμως υστερούν με βάση τις ανάγκες και τα προβλήματα της αποκαλούμενης και Νύμφης του Θερμαϊκού.
Ελπίζω τις επόμενες μέρες οι ηγέτες της Αριστεράς να είναι πιο οραματικοί για το μέλλον της Θεσσαλονίκης, που σε χαλεπούς καιρούς χαρακτηριζόταν «φτωχομάνα» σε τραγούδι του Τσιτσάνη, τότε που τα καλύτερα παιδιά της, όπως και του συνόλου της Μακεδονίας, έπαιρναν των ομματιών τους για τις φάμπρικες της Γερμανίας και του Βελγίου τις στοές αφήνοντας πίσω τους μια Ελλάδα ρημαγμένη από τον Εμφύλιο.
Θυμίζω ότι μετεμφυλιακά η Θεσσαλονίκη έγινε κέντρο για την υλοποίηση του τότε δόγματος της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής που ήταν ο «από Βορράν κίνδυνος». Έτσι, η πρωτεύουσα της Μακεδονίας και της Βόρειας Ελλάδας μετατράπηκε σε πεδίο δράσης των κάθε είδους εθνικιστών και δωσίλογων της γερμανικής κατοχής που δημιούργησαν το γνωστό παρακράτος, το οποίο είχε καταγγείλει ο ίδιος ο Κωνσταντίνος Καραμανλής μετά τους κλυδωνισμούς που προκάλεσε στη χώρα η δολοφονία του Γρηγόρη Λαμπράκη, που είχε επιφέρει και την παραίτηση του κατοπινού «εθνάρχη».
Της δολοφονίας Λαμπράκη είχε προηγηθεί εκείνη του Νίκου Νικηφορίδη το 1951 με την κατηγορία ότι προωθούσε ανατρεπτικό σχέδιο με τη συγκέντρωση υπογραφών κάτω από την Έκκληση της Στοκχόλμης (1950) για την κατάργηση όλων των πυρηνικών όπλων! Δώδεκα χρόνια μετά, ούτε ο Λαμπράκης συμμετείχε σε κομματική εκδήλωση της Αριστεράς, αλλά ως ομιλητής σε εκδήλωση για την ειρήνη, την αλληλεγγύη και συνεργασία στα Βαλκάνια, όραμα του Ρήγα Φεραίου και του Αλέξανδρου Παπαναστασίου.
Βαλκανική συνανάπτυξη
Οι εμφανιζόμενοι και ως υπερπατριώτες, όψιμοι «μακεδονομάχοι», δεν εμπνέονται από το όραμα αυτό, γι’ αυτό και πολέμησαν λυσσαλέα μαζί με τη Χρυσή Αυγή την ιστορική Συμφωνία των Πρεσπών με σύνθημα «Η Μακεδονία είναι μόνο μία και είναι ελληνική», το οποίο ως πρωθυπουργός είχε απορρίψει ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης, θα έλεγα και ο Ανδρέας Παπανδρέου, ο οποίος έκανε το 1995 τη λεγόμενη «ενδιάμεση συμφωνία» αναγνωρίζοντας τη γειτονική χώρα με το όνομα Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας που περιείχε και τον όρο «Μακεδονία».
Από το 1992 ο ΣΥΝ είχε προτείνει ως λύση του ονοματολογικού σύνθετη ονομασία με γεωγραφικό προσδιορισμό που στη συνέχεια έγινε και εθνική θέση. Ο δε Κώστας Καραμανλής μετά το 2004 με ΥΠΕΞ τον Πέτρο Μολυβιάτη διαβεβαίωνε τον τότε Αμερικανό Πρόεδρο ότι η Ελλάδα δεχόταν την ονομασία «Δημοκρατία της Μακεδονίας-Σκόπια».
Τα ίδια τα γεγονότα, λοιπόν, διαψεύδουν και γελοιοποιούν τον υπερπατριωτισμό της Δεξιάς σε σχέση με το Μακεδονικό. Υπάρχει, όμως, και η άλλη όψη του υποκριτικού πατριωτισμού της, που είναι ότι ιδιαίτερα η Δυτική Μακεδονία υπέστη περισσότερο από κάθε άλλη περιοχή της Ελλάδας την αιμορραγία της μεταπολεμικής μετανάστευσης, την οποία η Δεξιά ωραιοποιούσε μιλώντας για το «φιλαπόδημον του Έλληνος».
Ανάλογη τύχη είχε και η Δυτική Θράκη, για την οποία και σήμερα κινδυνολογούν ότι τάχα οι μουσουλμανικού θρησκεύματος κάτοικοί της αποτελούν ενεργούμενα της Άγκυρας.
Επανερχόμενος στη Θεσσαλονίκη, υπενθυμίζω ότι από τα χρόνια του Βυζαντίου υπήρξε οικονομικό και πολιτιστικό κέντρο των Βαλκανίων. Η δε πολυπολιτισμική σύνθεση του πληθυσμού της ευνόησε την ανάδυση κινημάτων, όπως οι Νεότουρκοι, αλλά και σοσιαλιστικών κινήσεων, σαν τη Φεντερασιόν, έργο της εβραϊκής κοινότητας.
Προσθέτω ότι το 1995 ο ΣΥΝ είχε οργανώσει στο Ζάππειο Βαλκανικό Φόρουμ Αριστερών και Προοδευτικών Δυνάμεων, στη διάρκεια του οποίου ο Γιάννης Δραγασάκης είχε εισηγηθεί Σχέδιο Βαλκανικής Συνανάπτυξης με κέντρο τη Θεσσαλονίκη, τονίζοντας μάλιστα ότι «τα Βαλκάνια αποτελούν κοινό οικονομικό, κοινωνικό και οικολογικό χώρο».
Βαλκανική οικολογική χάρτα
Ο Σωκράτης Φάμελλος πηγαίνει στη Θεσσαλονίκη με όπλο απόφαση του πρόσφατου Συνεδρίου μας να διεκδικήσει η Ελλάδα την εκπόνηση και υιοθέτηση βαλκανικής οικολογικής χάρτας με ευρωπαϊκή στήριξη, που ο οργανισμός παρακολούθησης της εφαρμογής της θα μπορούσε να έχει έδρα τη Θεσσαλονίκη.
Με την κλιματική κρίση σε εξέλιξη και ανοιχτές τις πληγές από τις πυρκαγιές και τις πλημμύρες στον Έβρο το σχέδιο αυτό επείγει. Θα μπορούσε δε εταίροι στην υλοποίησή του να είναι και η Τουρκία, σίγουρα η Βουλγαρία, η Βόρεια Μακεδονία και η Αλβανία. Άλλωστε, για τις Πρέσπες που ενώνουν τις δύο τελευταίες χώρες με την Ελλάδα υπάρχει ήδη καλή συνεργασία.
Στο πρόσφατο Συνέδριο του ΣΥΡΙΖΑ ο Πέτρος Κόκκαλης, μιλώντας εκ μέρους της πολιτικής κίνησης Κόσμος που ανήκει στους Ευρωπαίους Πράσινους, είχε υποστηρίξει ότι σύγχρονος πατριωτισμός είναι ο οικολογικός, η προστασία των δασών μας, η σωτηρία των παραμεθόριων περιοχών και η νησιωτική πολιτική για αποτροπή του μαρασμού πολλών νησιών μας. Ιδού, λοιπόν, ένα πεδίο συνεργασίας για όλες τις προοδευτικές δυνάμεις.
* Ο Πάνος Τριγάζης είναι υπεύθυνος του Γραφείου Ειρήνης του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ.
